پاسخ :

 امام حسین (ع) و حکایت زیستن و شهادتش و لحن گفتار و ابعاد کردارش، نه تنها نمونة یک بزرگمرد تاریخ را براى ما مجسم مى سازد، بلکه آیینة تمام نماى فضیلت ها، بزرگ منشى ها، فداکاری‌ها، جان بازى ها، خداخواهى ها و خدا جویى‌ها است، او به تنهایى مى تواند سعادت بشریت را ضامن گردد. حضرت دراین باره می فرماید:

سبقتُ العالمین الى المعالى بحُسن خلیقه و علو همه

و لاح بحکمى نور الهدى فى دیاجى من لیالى مدلهمه

یرید الجاحدون لیطفئوه و یأبى الله إلا أن یتمه

با خوش خلقى و بلند همتى از همه جهانیان به مقامات بلند پیش گرفتم . نور هدایت در شب هاى دیجور با حکمت من درخشید. منکران مى خواهند این نور را خاموش کنند و اما خداوند که می‌خواهد آن را تمام و کامل گرداند.(1)

علائلى در کتاب «سمو المعنى »مى نویسد: ما در تاریخ به مردان بزرگى برخورد مى کنیم که هر کدام در جبهه و جهتى، عظمت و بزرگى خویش را جهانگیر ساخته‌اند. یکى در شجاعت، دیگرى در زهد، آن دیگر در سخاوت، و...اما شکوه و بزرگى امام حسین (ع) حجم عظیمى است که ابعاد بى نهایتش هر یک مشخص کننده ى یک عظمت فراتر از تاریخ است. گویا او جامع همة والایى ها و فرازمندى هاست. (2)

آرى مردى که وارث بى کرانگى نبوت محمدى، وارث عظمت عدل و مروت علوی، وارث جلال و درخشندگى فضیلت فاطمی است، چگونه نمونة برتر و والاى عظمت انسان و نشانه ى آشکار فضیلت هاى خدایى نباشد؟

در این جا به گوشه ای از فضائل اخلاقی آن حضرت می پردازیم هر چند باید بگوییم :

پاسخ :

 بوعلى‏ سینا(ره) در تعریف عرفان گفته است:

«توجه مستمر درونى و انصراف فکرى به طرف قدس جبروت به منظور تابش نور حق، عرفان‏ است.»(1)

رسیدن به چنین حالتى، آرزوى همه سالکان راه حق است. همت عالى آنان این است که همه حجاب‌هاى ظلمانى و نورانى عالم ملک و ملکوت را پشت سر نهند و با چشم دل، بدون واسطه، رخ زیباى یار را ببینند و خود را فداى او کنند.

این جان عاریت که به حافظ سپرده دوست‏ روزى رُخَش ببینم و تسلیم وى کنم‏

در مناجات شعبانیه، که زمزمه همه امامان بوده است، آمده است:

«اِلهى‏ وَ اَلْحِقْنى‏ بِنُورِ عِزِّکَ الْاَبْهَجِ فَاَکُونَ لَکَ عارِفاً وَ عَنْ سِواکَ مُنْحَرِفاً وَ مِنْکَ خائِفاً مُراقِباً یا ذَااْلجَلالِ وَ الْاِکْرامِ؛(2) معبودا، مرا به نور گرانقدر خویش رسان تا نسبت به تو عارف گردم و از جز تو رخ برتابم و از تو ترسم و فرمانت برم، اى دارنده جلالت و کرامت.»

این حالت عالى روحى در اثر تقواى الهى، پرهیز از گناهان ، انجام وظایف و پیشرفت درسیر و سلوک اخلاقى پدید مى‏آید . سالار شهیدان در دعاى عرفه از خدا ‏مى‏خواهد:

«اَللَّهُمَّ اجْعَلْنى‏ اَخْشاکَ کَاَنّى‏ اَراکَ؛(3) خدایا مرا در مرتبه‏اى از خوف از خودت قرار ده که گویا تو را مى‏بینم.»

پاسخ :

 قبل از پاسخ، ابتدا لازم است معنای قضا و قدر را بیان کنیم. قََدَر یعنی اندازه و اندازه گیری و تعیین حدّ و حدود چیزی. تقدیر در اصطلاح به این معنا است که خداوند برای هر چیزی اندازه ای قرار داده، آن را بر اساس اندازه گیری و محاسبه و سنجش قرار داده است.

قضا یعنی حکم و حتمیت. در نظام آفرینش،‌ موجودات از چندین راه ممکن است به وجود بیایند، مثلاً اگر به خانة شما از چند کوچه راه باشد، ورود به آن جا از چند راه ممکن است. حال اگر از میان چندین راه ممکن، علل و اسباب یکی از آن‌ها فراهم شد و تنها همان تحقق یافت،‌ این مرحله را قضا می نامند.

خداوند برای هر موجودی، اسباب هایی قرار داده که هستی و ویژگی‌های موجود بستگی به آن علت‌‌ها دارد. هر چه در جهان پدید می آید، بدون رابطه با قبل و بعد و فقط اتفاقی و بی حساب نیست. همان گونه که در بارش برف و باران عواملی دخالت دارد و هرگز چنین کاری بی علل و اسباب انجام نمی پذیرد، کارهای بشر از روی تصادف و اتفاق سر نمی زند، بلکه نخست چیزی را تصور می کند، سپس به آن می اندیشد و پس از آن که فایدة واقعی یا پنداری آن را پذیرفت،‌ به انجام آن می کوشد. پس هر حادثه ای در جهان علت و سببی دارد و این نظامی است تخلف ناپذیر و خداوند چنین مقرّر کرده است.

این مسئله با اصل آزادی و اختیار انسان ناهمگونی ندارد،‌زیرا اختیار و آزادی یکی از اسباب و علل جهان است؛ یعنی خداوند خواسته و مقدّر کرده که بشر کارهای خود را به اراده و انتخاب خود انجام دهد، و سرنوشت خویش را رقم زند. این که می گوییم کارهای انسان هم به اختیار او است و هم قضا و قدر الهی دخالت دارد، به همین معنی است که خدا اراده فرموده و مقدّر کرده که بشر در تعیین سرنوشت خود مؤثر باشد. خداوند برای حوادث جهان، علل و اسبابی مقدّر کرده،‌در مورد افعال انسانی،‌عقل و اراده و اختیار از جملة آن اسباب است اما آنچه که انسان با اختیار خود از میان تقدیرهای مختلف برگزیند، قضای الهی است.

در اينجا برخي از کتب ياد شده را در دو بخش عربي و فارسي نام مي‏ بريم:

ائمتنا (ج 1) -علي محمد دخيل‏
ابصار العين في انصار الحسين‏ «ع‏» -محمد بن طاهر سماوي
‏ابو الشهداء-عباس عقاد
الامام الحسين‏ «ع‏» -عبدالله العلائلي‏
الامام الحسين بن علي الشهيد-عبد الودود الامين‏
الامام الحسين في حلة البرفير-سليمان الکتاني‏
انصار الحسين‏ «ع‏» -محمد علي عابدين‏
انصار الحسين‏ «ع‏» -محمد مهدي شمس الدين‏
اسرار الشهادة-فاضل دربندي‏
بحار الانوار (ج 44-45) -علامه مجلسي‏
ثورة الحسين‏ «ع‏» -محمد مهدي شمس الدين
‏ثورة الحسين في الوجدان الشعبي-محمد مهدي شمس الدين‏
الحسين، في طريقه الي الشهادة-علي بن الحسين الهاشمي‏

محرّم، ماه اندوه اهل بيت و پيروان اهل بيت است. امام رضا(ع) فرمود: با فرا رسيدن ماه محرم، كسي پدرم را خندان نمي‏ديد و تا روز دهم اندوهگين بود. و روز دهم، روز اندوه و گريه و مصيبت او بود و مي‏فرمود:
اين روزيست كه حسين(ع) را كشتند.
محرّم در انديشه شيعه، يادآور حماسه سرخ امام حسين(ع) و يارانش و خطابه‏هاي آتشين امام سجّاد(ع) و حضرت زينب (س) است.
محرم، از ماه‏هاي حرام است كه جنگ در آن تحريم شده است. پيش از اسلام نيز عرب، جنگ را در اين ماه كنار مي‏گذاشت. لذا بدين اسم نامگذاري شده است.
اعمال شب اول محرّم‏
1. خواندن دعاي زير هنگام ديدن ماه‏
از اميرمؤمنان (ع) نقل شده با ديدن هلال ماه در شب اول محرّم اين دعا را بخوانيد:
اَللّهُمَّ اِنّي‏ اَسْئَلُكَ خير هذا الشَّهرِو نُورَهُ و نَضْرَهُ وَبَرْكَتَهُ وَطَهُورَهُ وَ رِزْقَهُ. واَسْئَلُكَ خَيْرِ ما فِيهِ وَخَيْرَ ما بَعْدَهُ وَاَعُوذُبِكَ مِنْ شَرِّ ما فيهِ وَشَرِّ ما بَعْدَهُ .اَللّهُمَّ اَدْخِلْهُ عَلَيْنا بِالْأمْنِ وَالايمانِ والسَّلامَةِ وَالاِسْلامِ وَالبَرْكَةِ وَالتَّقْوي وَالتَّوْفيقِ لِما تُحِبُّ وَتَرْضي‏!
خدايا! به درستي كه من درخواست مي‏كنم از تو خيرِ اين ماه و نور و بركت و پاكي و رزق اين ماه را، و درخواست و خواهش مي‏كنم از تو خير آنچه را كه در اين ماه است و خير آنچه را در بعد آن است؛ و پناه مي‏برم به تو از شرّ آنچه در اين ماه و شرّ آنچه در بعد از اين ماه است. بار خدايا! داخل كن بر ما اين ماه را به امنيّت و ايمان و سلامت و اسلام و بركت و تقوا و توفيق در آنچه كه دوست داري و به آن خشنود مي‏شوي.

ابن عباس از رسول اكرم (ص) روایت کرده و فرموده است: هر كس روز عاشوراء روزه بگيرد خداي تعالي بر او ثواب عبادت 60 سال كه شبها و روزها با روزه گذرانيده باشد ثواب مينويسد، و هر كس روز عاشوراء روزه بدارد، خداي تعالي گناهان صغيره 700 سال گذشته را ميامرزد. هر كس اولين جمعه ماه محرم روزه بگيرد تمام گناهانش مغفرت ميشود. و يا هر كس يك فرد روزه دار را افطار بدهد گويا همه ی امت محمدي را افطاری داده و شكم آنها را سير كرده است. تمام صدقات، حسنات، محبت ها، نمازها، دعا و ... در اين روز قبول ميشود. هركس در روز عاشوراء يكبار غسل كند ازدرد چشم در امان ميماند. هركس روز عاشوراء دو بار غسل كند گناهانش مغفرت ميشود. رسول اكرم صلي الله عليه و سلم فرموده است: هر كس روز عاشواء روزه بگيرد خداوند تبارك و تعالي ثواب ده هزار فرشته را به وي خواهد داد و باز فرموده است: ثواب ده هزار حج و ده هزار عمره و ده هزار شهيد را به او عطاء خواهد كرد. پيامبر اكرم صلي الله عليه و سلم فرموده اند: ماه محرم ماهي است كه يك روزه او بهتر از عبادت يكساله است و هر كس در روز عاشوراء براي عيادت مريض برود خداوند در نامه او به هر قدم او ثواب یک شهيد را مينويسد و چون از نزد او برخيزد گناهانش بخشيده مي‌شود گويا از مادر تازه متولد شده باشد.

کارهایی که انجام آن ثواب بیشماری دارد:

در روز عاشوراء انجام دادن اين وظايف ثواب بيشماري دارد: 1- روزه گرفتن 2- صدقه دادن 3- افطاري دادن 4- گناه نكردن با زبان و دست و جوارح به حرمت آن روز 5- گريه كردن از ترس خداوند 6- قرآن خواندن 7- دعا كردن 8- فراخ كردن طعام بر عيال و خانواده 9- نماز گزاردن و ثوابش را به روح امام حسن و حسين بخشيدن. 10- خواندن نماز عاشوراء.

چرا محرم؟!

پيش از اسلام عرب، جنگ در اين ماه را حرام مي دانست و ترك مخاصمه مي كرد؛ لذا از آن زمان اين ماه بدين اسم نامگذاري شد. و روز اول محرم را اول سال قمري قرار دادند. در توضيح اين كه چرا ماه هاي ديگر كه جنگ در آنها حرام است، محرم ناميده نمي شود مي توان گفت: چون ترك جنگ از اين ماه شروع مي شد به آن محرم گفتند.

اين ماه در مكتب تشيع يادآور نهضت حضرت سيدالشهدا و حماسه جاودان كربلاست.

اين ماه، يادآور دلاورمردي هاي ياران با وفاي اباعبدالله الحسين(عليه السلام)، فداكاري هاي زينب كبري(سلام الله عليها)، حضرت سجاد(عليه السلام)، و همه اسراي كاروان امام حسين(عليه السلام)، است. اين ماه، يادآور خطبه ها و شعارهاي آگاهي بخش سالار شهيدان، نطق آتشين حضرت زينب(سلام الله عليها) و خطابه غرّاي زين العابدين(عليه السلام)، است.

اين ماه، يادآور استقامت حبيب بن مظاهر و شهادت عون و جعفر است.

آري اين ماه، ماه پيروزي حق بر باطل است.

امام حسین علیه السلام درمقام انجام دادن اعمال حج نبوده است تا بخواهد برای سفر به کربلا حج خود را کنار بگذارد و نیمه تمام آنرا رها کند ضمن اینکه هیچ کس مجاز نیست عمل حج را نیمه تمام رها کند و اگر کسی احرام ببندد بر او واجب است تا پایان کار اعمال را انجام دهد

به جمله زیر دقت کنید:
"امام حسین علیه السلام حجًش را نیمه تمام گذاشت وبه جای کوچ به سرزمین عرفات عازم کربلا شد”
بارها این جمله را از مداحان و منبری ها شنیده ایم گاهی هم گفته میشود امام حسین (ع) ازعرفات راهی کربلا شد ، برخی هم که بی دقتی بیشتری دارند امام (ع) را از منا راهی کربلا کرده اند.