گویا طی دهه های اخیر، اقتصاد و مفاهیم اقتصادی گرایش قابل ملاحظه ای به سمت اخلاق پیدا كرده اند كه ریشه های اصلی آن را باید در دین و نتایج آن را در بستر جامعه و نیازها و تعاملات نوین انسانی جست وجو كرد. امروزه تئوریسین های اقتصاد، دیگر بدون در نظر گرفتن وجدان كار، توسعه برابر و موزن، عدالت و اصطلاحاتی از این دست، در مورد عرضه و تقاضا، بازاریابی، توسعه صادرات و...حرف نمی زنند، سرمایه داران و فعالان اقتصادی با چشم پوشی از اخلاق، عرصه را برای خود تنگ خواهند دید و مردم نیز به عنوان مصرف كننده یا گردانندگان چرخ های اقتصادی، انتظاری جز لمس مفاهیم اخلاقی در مراودات اقتصادی ندارند.البته قرار نیست ما در مطلب زیر از دیدگاهی اقتصادی موضوع را بررسی كنیم و اینكه چه اتفاقی افتاده كه شكل جابه جایی پول، گردش مالی و كار در جوامع جهانی به سمت و سوی مفاهیم دینی، اخلاقی وانسانی متمایل شده است، بلكه ما سعی خواهیم كرد به مدد تحقیقات و پژوهش های علمی به میزان باروری كار، عرضه و مصرف از اصول دینی و اخلاقی در جامعه ایران نگاهی گذرا داشته باشیم. ناگفته پیداست این موضوع آنقدر وسیع می نماید كه تقریبا نمی توان براحتی جزئیات آن را از هم تفكیك كرد، بنابراین به ناچار روش اشارات پراكنده را جایگزین نظم سیستماتیك در نوشته خواهیم كرد. یك مدیر با سلامتی روان و مدیریت سالم می تواند یك سازمان را به رستگاری و نجات هدایت كند. تعادل در اخلاق و رفتار مدیر، نشانه مدیریت شایسته اوست و در این زمینه تمامی صفات بارز را شامل می شود. برخورد قاطع در مورد مطالب حق، جاذبیت ودافعیت وگشاده رویی، گفتن مطالبی كه قابل فهم برای همگان باشد، منظم بودن، وظیفه شناسی و مناسب بودن برخورد با مافوق و دیگران، استفاده صحیح از قدرت سرپرستی خود و توكل به خداوند بزرگ، از صفات بارز یك مدیر است . این اظهارنظر از سوی یكی از مدیران سازمان بنادر و كشتیرانی عنوان شده كه در بخشی از پژوهشی به نام تعادل اخلاق مدیر از دیدگاه روان شناسی در كار - انجام گرفته توسط همین سازمان- آمده است و به وضوح نشان می دهد برخورداری یك مدیر از اخلاق دینی تا چه اندازه می تواند در رونق تجارت و اقتصاد اهمیت داشته باشد.شاید بگویید این مدیر محترم یك مدیر ایرانی است و طبیعتا باید با همین ادبیات در مورد ویژگی های مدیران، بویژه مدیران اقتصادی و تجاری حرف بزند، اما اجازه دهید در همین راستا به گزارش اخلاقیات در كار با رویكرد تحلیل پروژه نظامنامه داوطلبانه صنعتی (وی.آی. پی) نوشته والتر پاوونن اشاره كنیم كه بتازگی توسط دكتر علی حسین قاسمی ترجمه شده است:

افراد درست در هنگام ورود به یك فروشگاه بیش از هر زمان دیگری تحت تاثیر جاذبه‌های تبلیغاتی آن قرار می‌گیرند. به گفته این دانشمندان، افراد معمولا‌ اهداف مشخص و از پیش تعیین شده‌ای برای خریدهای خود ندارند. آنها همانطور كه قفسه‌های فروشگاه را از نظر می‌گذرانند درباره خرید یك كالا‌ و نوع آن كالا‌ تصمیم می‌گیرند. لئونارد لی و دن آریلی معتقدند:

مصرف‌كنندگان خرید را با تصوری مبهم از مقاصد خود آغاز می‌كنند و به مرور در جریان خرید كردن به تصویر روشن‌تری می‌رسند. به دلیل همین غیرملموس‌بودن اهداف است كه حساسیت مصرف‌كنندگان در مراحل اولیه خرید كردن بیشتر و اهدافشان قابل تغییر است.لی و آریلی به كمكی یك سری آزمایش نشان داده‌اند كه بسته به نوع بن‌های تخفیف تبلیغاتی ارائه شده در ورودی فروشگاه، می‌توان به گونه‌ای روی مصرف‌كنندگان اثر گذاشت كه بیشتر یا كمتر پول خرج كنند. اما از سوی دیگر وقتی این بن‌ها در داخل فروشگاه‌ارائه شوند تاثیر چندانی بر میزان خرید مشتریان ندارند. به گفته آنان: وقتی حداقل سطح خرید برای برخورداری از تخفیف ویژه در بن‌ها بیشتر از سطح خرید معمول آنها باشد، مشتریان بیشتر پول خرج می‌كنند و وقتی حداقل سطح خرید مورد ذكر در بن‌ها كمتر باشد، پول كمتری خرج می‌كنند. به علا‌وه نتایج این تحقیق نشان می‌دهد كه میزان خرید مشتریان با میزان حداقل مجاز خرید كه در این بن‌ها تعیین شده است تغییر می‌كند. محققان دانشگاه نورت وسترن(Northwestern University) در بررسی دیگری مسئله تناقض در انتخاب را مورد توجه قرار داده‌اند. به گفته آنان: مشتریان معمولا‌ تمایل دارند دامنه انتخاب وسیع‌تری داشته باشند، اما در عین حال ترجیح می‌دهند كه بتوانند به راحتی در مورد خریدشان تصمیم بگیرند. الكساندر چرنی می‌گوید:

▪ برای رویارویی با این تناقض افراد از فرایند تصمیم‌گیری دومرحله‌‌ای استفاده می‌كنند.

۱) در مرحله اول انتخاب یك مجموعه از كالا‌ها صورت می‌گیرد

۲) در مرحله دوم انتخاب از میان این مجموعه كالا‌ها انجام می‌شود.

انتخاب صحیح سیستم سرمایش و گرمایش در خانه ها در فصل های مختلف سال مصرف سوخت را تا ۳۰درصد کاهش می دهد و عامل موثری در کاهش هزینه خانواده ها است.

با توجه به اینکه ۷۰درصد از هزینه های انرژی در ساختمان برای گرم و خنک کردن آن به کار می رود به همین سبب انتخاب وسایل سرمایش و گرمایش مناسب در کاهش این هزینه ها بسیار موثر است.

وسایل گرمایش و سرمایش منازل و ساختمان های مختلف باید براساس موقعیت جغرافیایی، ظرفیت لوازم و بازده آنها و مساحت فضای مورد نظر از میان سیستم های مختلفی مانند گرمایش مرکزی، گرمایش شوفاژ، بخاری، گرمایش از کف، چیلر جذبی، کولر آبی و گازی انتخاب شوند و این انتخاب مناسب مصرف سوخت را تا ۳۰درصد کاهش می دهد.

● بهینه سازی مصرف سوخت در کشور

به منظور اجرای برنامه های بهینه سازی و در جهت تحقق و دستیابی به اهداف موردنظر برنامه پنج ساله سوم توسعه، سازمان بهینه سازی مصرف سوخت کشور (IFCO) وابسته به شرکت ملی نفت ایران (NIOC) تشکیل شد.

این سازمان در راستای اجرای سیاست های استراتژیک بخش انرژی کشور و نیز طبق ماده ۱۲۱ قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور در بخش انرژی مبنی بر اعمال صرفه جویی، منطقی کردن مصرف انرژی و حفظ محیط زیست و تحقق هر چه بهتر سیاست ها با اهداف جلوگیری از اتلاف منابع تجدیدناپذیر و ارتقای کارایی مدیریت انرژی فعالیت می کند. فعالیت های سازمان بهینه سازی مصرف سوخت کشور در زیربخش های خودرو، حمل و نقل ،ساختمان، مسکن و صنعت متمرکز شده است.

با توجه به موارد فوق الذکر سهم مصرف سوخت در ساختمان ها حدود ۳۸ درصد از سوخت کشور است.

چنانچه اقدامات بهینه سازی در ساختمان ها (مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان) انجام نشود و طبق روال کنونی به مصرف ادامه دهیم طی سال های ۱۳۸۱ الی ۱۳۹۰ به میزان ۷۰ میلیارد دلار مصرف سوخت خواهیم داشت. (منبع و مأخذ سازمان بهینه سازی سوخت کشور است) موارد بهینه سازی در ساختمان ها به طور اختصار عبارتند از؛

ساختمان به واسطه نوع مصالح مصرفی و چگونگی قرارگیری اجزای پوسته خارجی می تواند دمای داخل خود را تا مدتی حفظ کند به دلیل اینکه همواره ساختمان با محیط اطراف خود مشغول تبادل دمایی است در تابستان گرمای بیرون از طریق سقف، دیوارها و پنجره ها به داخل ساختمان نفوذ می کند و در زمستان هوای داخل ساختمان که با صرف هزینه و مصرف سوخت گرم شده است از طریق پنجره ها و سقف و کف با بیرون تبادل حرارتی کرده و فضای داخل سرد می شود و ما دوباره باید برای گرم کردن آن سوخت مصرف کنیم .

اقدامات بهینه سازی سعی بر آن دارند که این تبادل گرمایی بین فضای کنترل شده داخل ساختمان و فضای بیرون را به حداقل برسانند .

● مواد و مصالح مورد استفاده برای عایق کاری حرارتی پوسته خارجی ساختمان

برای عایق کاری حرارتی پوسته خارجی ساختمان اعم از دیوارها، سقف ها و کف ها می توان از انواع عایق های حرارتی شامل موارد ذیل استفاده کرد؛