نامگذاري سالهاي اخير بيانگر نوعي نگاه فرهنگي رهبر معظم انقلاب به مسائل كلان كشور است
بهنظر ميرسد بين نامگذاري سالجاري با سال گذشته از سوي مقام معظم رهبري يك رابطهاي وجود داشته باشد چرا كه سال گذشته به نام اصلاح الگوي مصرف يا همان قناعت نامگذاري شد و امسال نيز به نام همت مضاعف و كار مضاعف و اين دو با هم و در كنار هم معنا ميدهد.
از يك طرف بايد كار را يك فضيلت بدانيم و از سوي ديگر ماحصل كار را هم با يك نگاه و رويكردي معطوف به صرفهجويي انباشت كنيم تا زمينهاي براي سرمايهگذاريهاي بعدي فراهم شود.
همانطور كه رهبري در بخشي از سخنانشان در جوار حرم مطهر امام رضا(ع) فرمودند، نبايد آنچه به دست ميآيد صرف هزينههاي بيمورد شود بلكه بايد زمينهاي براي سرمايهگذاري و كسب سود بيشتر شود تا متعاقبا اين سود بيشتر زمينهاي جهت سرمايهگذاري بيشتر را فراهم كند.
معتقدم نگاه رهبري به مقولات مختلف نگاهي فرهنگي است. سالهاي گذشته كه به نامهاي وجدان كاري، اصلاح الگوي مصرف و همچنين سال جديد بهنام همت مضاعف و كار مضاعف نامگذاري شدهاند همگي بازتاب نگاه فرهنگي رهبري به مسائل است.
اين نگاه فرهنگي به مسائل يك ضرورت اجتنابناپذير در جامعه است. ميتوان اين نگاه فرهنگي را تكميل كرد يعني صرفا فرهنگ كار را به افراد و گروههاي مختلف ارجاع ندهيم بلكه توجه كنيم كه يكسري زمينهها و زيرساختهاي مختلف سياسي، فرهنگي، اقتصادي و اجتماعي وجود دارد كه ميتواند به نوبهخود مؤثر بر فرهنگ كار و نگاه فرهنگي به مقولات باشد؛ هر چند فرهنگ كار و نگاه فرهنگي جايگاه والاي خود را دارند اما عوامل ديگري مؤثر بر اين نگاه فرهنگي هستند كه از آنها بهعنوان عوامل ساختاري ياد ميكنند.
بهعنوان مثال در شيوه مديريت اجرايي كه خيلي مؤثر است، وقتي فردي تلاش در جهت انجام كاري به بهترين شكل ميكند اما احساس كند كه از او قدرداني نميشود اين مسئله روي انگيزه وي تاثير منفي خواهد گذاشت. بايد سعي كنيم نگاه تركيبي به مسائل داشته باشيم، يعني هم توجه به عوامل فرهنگي و فردي داشته باشيم و هم توجه به عوامل ساختاري كلان.
از سوي ديگر، نبايد صرفا نگاه كمي، عددي و رقمي به كار داشته باشيم، بايد به كيفيت و ارزشهاي محتوايي كار هم توجه كنيم؛ كيفيت كار به جنبههاي رقابتپذيري مستتر در كار بر ميگردد.
همانطور كه رهبري فرمودهاند، بايد براي انجام صادرات، توليدات خود را افزايش دهيم، بر اين اساس صرفا نميتوانيم به كميت كار توجه كنيم بلكه بايد به كيفيت كار نيز توجه داشته باشيم، يعني ارزشهاي كيفي را هم در كار لحاظ كنيم.
داشتن برنامهريزي و عقلانيت در كار بسيار مهم است. با توجه به شرايط
كنوني كشور و دنيا، بايد فقط از يك كار استراتژيك و عقلاني كه از روي
برنامه است، دفاع كنيم.
بايد نگاه ارگانيك به كار داشته باشيم
بهطوريكه در مجموعه كلان نظام كارهاي منفرد و جزئي را در ارتباط با هم
تعريف كنيم تا پيوستگي بين كارهاي مختلف بهوجود بيايد و كارها از حالت
پراكنده و منفرد خارج شود.
همت مضاعف و كار مضاعف ترجماني از توجه به سند چشمانداز و برنامههاي 5 ساله و مصوبات كلان مجلس از جمله اصل 44 است و اگر قرار است كار با رويكرد استراتژيك دنبال شود، بايد حتما توجه به سند بالادستي از جمله سند چشمانداز 20 ساله و برنامه 5 ساله داشته باشيم. يعني كارها بايد در برنامه درازمدت در سطوح مختلف تعريف شود؛ پس كار منفرد و پراكنده مورد قبول نيست.
با توجه به شرايط ساختاري كشور، اقتصاد نفتي و همچنين قدرت اجرايي دولتمردان نميتوانيم صرفا به انگيزه افراد در كار اكتفا كنيم زيرا قدرت اصلي و ثروت اصلي كه همان نفت است در اختيار دولت است، پس بايد زمينهاي براي اشتغال فراهم شود تا افراد بتوانند در آن زمينه كار، تلاش و همت خود را مضاعف كنند، پس ابتدا بايد زمينهاي براي كار فراهم شود تا تلاش مضاعفي بتواند در آن بستر صورت گيرد.
مسئولان نظام بايد توجه به عوامل مؤثر بر انگيزههاي افراد و فرهنگ كار داشته باشند، آنها بايد بيش از آنكه يك نگاه بولتنگرايانه به اين مسئله داشته باشند به ارزش كيفي، عقلانيت، برنامهريزي استراتژيك و ارتباط كار روزمره با سند چشمانداز توجه كنند؛ ضمن اينكه در اين بين توجه به نوآوري، خلاقيت و نخبگان واقعي هم وجود داشته باشد.
در مجموع مسئله اصلي در نامگذاري امسال توجه به معاني مذكور است.بايد يك نگاه عقلاني داشته باشيم، قرار نيست فقط ارزشهاي كمي را به رخ بكشيم بلكه بايد با توجه به تئوريهايي كه در اين زمينه وجود دارد، مانند تئوريهاي فقر و تئوريهاي توسعه در يك بستر عقلاني همت و كار مضاعف را تعريف كنيم.
مسئولان زمينه را براي متبلور شدن انگيزههايي جهت انجام كار مضاعف بايد فراهم كنند. در اين ميان دولت نقش اساسي را دارد زيرا كارفرماي اقتصادي در كشور محسوب ميشود.
لينک مطلب