|
جزیره كبودان يكي از بزرگترين جزاير درياچه اروميه، جزيره كبودان است كه يك چشمه و يك قنات كوچكدارد. قسمت اعظم پوشش گياهي آنرا علفهاي كوتاه، درختان پسته وحشي، سرو كوهي، بادام وحشي، شيرخشت و گوجه فرنگي تشكيل ميدهد. اين جزيره در شرق اروميه با وسعت 3175 هكتار و در ارتفاع 1521 متري قرار دارد. نوع ساحل آن سنگي و ماسهاي است و براي شنا و ورزشهاي آبي امكانات مناسبي دارد. در جزيره كبودان هزاران حيوان از انواع مختلف زيست ميكنند كه عمدهترين آنها قوچ و ميش است. |
|
|
جزيره اشك اين جزيره با 2115 هكتار وسعت در قسمت جنوبي كبودان و در40 كيلومتري بندر گلمانخانه قرار دارد. اين جزيره يك چشمه آب شيرين دارد و يكي از زيستگاههاي پرندگان بومي و مهاجر از جمله فلامينگو و تنجه به حساب ميآيد. جزيره اشك از نظر پوشش گياهي شبيه جزيره كبودان است و گوزن زرد ايراني كه يكي از نادرترين گوزنهاي جهان است در آن زندگي ميكند. |
|
|
جزاير اسپير اين جزيره با 1151 هكتار وسعت در غرب كبودان و در 27 كيلومتري بندر گلمخانه واقع شده است. اين جزيره همه ساله پذيراي پرندگاني همچون فلامينگو، پليكانها، كاكاييها و غازهاست. امكانات و تأسيسات جزيره محدود به يك اسكله ميباشد. جزاير كبودان، اشك، اسپير، آرزو و جزاير نهگانه از امكانات مناسب براي شنا و ورزشهاي آبي برخوردار است. |
|
آذريها پوشاك مردان كؤينك: پيراهني نخي، بدون يقه، آستيندار و به رنگ سفيد است. جليقا: جليقهاي به رنگ تيره كه روي پيراهن ميپوشيدند و معمولاً ساعتي بر روي آن ميبستند. شلوار: معمولاً از جنس كتان و يا پارچههاي نخي و به رنگهاي تيره دوخته ميشد. ايپ جوراب: جورابي از جنس پشم گوسفند و به رنگهاي طبيعي است. چاروق و چارق: كفشي كه از پوست گاو و يا گاو ميش تهيه ميشد و كشاورزان بيشتر آنرا ميپوشيدند. بوز ملي درن: كت بلندي شبيه به كتهاي دوره قاجار بود و نيمتنه بلند آن با چند دكمه بسته ميشد، ولي نيمتنه پايين آن گشاد و جلوباز بود و در پشت چين داشت. ال جه: دستكشي از جنس پشم گوسفند است و آن را به صورت پنج انگشتي (بش بارماخ) و در مواردي چهار انگشتي (دورت بارماخ) ميبافند. بويونشاله: شالگردني از پشم گوسفند و براي روزهاي سرد زمستان است. بويوك: كلاهي از جنس پشم حلاجي شده و كرك است. دولاخ: پابندي كه ساقها را ميپوشاند و از جنس پشم است و براي تزيين از پشمهاي رنگي نيز در آن استفاده ميشود. |
|
پوشاك زنان چرقد: معمولا از جنس پارچههاي نخي گلدار بود و به صورت چهارگوش دوخته ميشد و آن را به صورت سه گوش روي سر انداخته و زير گردن به هم ميبستند. بانوان مسن چرقد را به همراه دستمال ديگري استفاده ميكردند. آنها چرقد را ميبستند و دستمالي را كه به آن «كل اياغي» ميگويند را نيز با يك يا دو گره روي پيشاني خود ميبستند. كوئينك: پيراهني بلند و گشاد است كه تا پشت پاها را ميپوشاند و جنس آن از نخ و يا ژورژت است. اين پيراهن بدون يقه، با سه دكمه و آستين بلند دوخته ميشود. عرقچين: كلاهي كاسهاي با نقش و نگارهاي سوزندوزي شده است. قسمت جلوي آن را سكهدوزي ميكردند و در مراسم عروسي به سر ميگذاشتند. آرخاليق: تن پوشي شبيه كتهاي مردانه امروزي بود. يقه كوتاهي داشت و از جنس پارچه مخمل تهيه ميشد. تومان: شلواري از جنس چيت است. معمولاً دمپاي آن را با انداختن كش در ليفة آن به مچ پاها محكم ميكردند و دور كمر نيز با كش محكم ميشد. همچنين به نوعي دامن بلند چيندار كه تا روي پا ميرسيد، نيز تومان ميگفتند. شيليته: دامني كوتاه و پرچين است و روي تومان ميپوشيدند. ساپ: يك نوع جوراب كه جنس آن از جوراب مردان آذربايجان لطيف تر است. گالش: پاپوشي از جنس لاستيك سياه و كف داخل آن قرمز رنگ است. اين پاپوش بين زنان و مردان مشترك نيز هست. از ديگر پوشاكي كه در سطح استان مرسوم است پوشاك كردي است: |
|
كردها كه راس: پيراهني بلند و كاملاً گشاد است. ده رپي: شلواري بسيار بلند و گشاد است و در قديم اغلب زنان دو تا دهرپي روي هم ميپوشيدند. چارشيوشان: پارچه گلداري است كه روي شانه مياندازند و گره ميزنند. پشتيند: شال دور كمر است. كلاو: كلاهي زيبا است و آن را با مليله و منجوق تزيين ميكنند. كه وا: شبيه به كت مردانه است و به آن « كونيجه» نيز ميگويند. |
|
غذاهای محلی استان آذربایجان غربی انواع آش چون: آش دوغ، آش رشته، آش انار، اباج آش، آش بلغور، آبگوشت های محلی، يوتی آش، سوپ عروس، سوپ سبزی و انواع غذاهای دیگر چون: كوفته تركی، كوفته كارن، انواع دلمه ها، ساج اچی، كباب تركی، املت اسفناج، خورشت مسما با مرغ، خورشت گوجه فرنگی، کنگر خورشه، خورش آق ماشه، گزلمه، خوراک هويج، گايلی، قيمه پلو، حلوای گردو و انواع دسرها، ترشی ها، مرباها، نان ها (اژده،تنور چره، یخا چره، ناوا چره، جزلا چره)، سالادها و... را تشکیل می دهد. در سفره استان آذربایجان غربی غذاهای رنگینی از سلیقه ها و قوم های مختلف آذری، کرد، عشایر، ارمنی و... برای مهمانان تدارک دیده شده است و این قسمت یکی از پرطرفدارترین جاذبه های اجتماعی استان آذربایجان غربی به شمار می آید. |
|
کوسا گلین آذری های استان آذربایجان غربی از آخر فصل زمستان تا شروع عید نوروز مراسمی دارند که به کوسا گلین شهرت دارد و معتقدند که این مراسم از زمان حضرت ابراهیم (ع) برجای مانده است. |
|
|
جشن انگور این جشن در اواخر شهریور برگزار می شود و اهالی روستا در این جشن مرغوب ترین انگورها را انتخاب می کنند. |
|
|
جشن خدیر نبی زمان برگذاری این جشن بین دو چله زمستان و پیام آن امید به آینده است، کسانی که آرزویی دارند دور یک دیگر جمع می شوند و انواع میوه و خوشکبار می خورند و شادی می کنند. |
|
|
مراسم باران خواهی این مراسم که به چمچه گلین معروف است هنگام خوشکسالی اجرا می شود. |
| از مشاهیر استان آذربایجان غربی می توان حسام الدین چلپی؛ از بزرگان مشایخ، ابوالحسن ارموی؛ عارف صاحب کلام و صوفی بزرگ قرن سوم هـ.ق، آخوند ملا محمد حسین؛ از علما و فقهای بزرگ دوره صفویه، میرزا محمود اصولی؛ از علمای قرن چهاردهم، فضل الله غنی زاده؛ از پیشگامان انقلاب مشروطیت، آیت الله العظمی خویی؛ از علمای بزرگ تقلید در حوزه نجف، صفی الدین ارموی؛ از دانشمندان و هنرمندان بنام در زمینه خوشنویسی و موسیقی وزیر دولت آل بویه، خطیبی ارموی؛ از خطبا و سخنرانان قرن پنجم، لطفعلی بیگ افشار؛ از شعرا دوره صفویه و صاحب رساله مرآت و العاشقین، شهید مهدی امینی، شهید مهدی باکری؛ فرمانده لشکر و از شهدای دفاع مقدس و آیت الله سید علی اکبر قریشی؛ از علمای معاصر، نام برد. احمد ترجانيزاده ـشاعر مهابادي، حسين حزني مكرياني، عبدالرحمن دبيهي نويسنده مهابادي.عبدالرحمن شرفكندي(ههژار) شاعر، مترجم و نويسنده نامي مهابادي. محمد قاضي مترجم نامي. سيد محمد امين شيخ الاسلام مكري(هيمن) از نام آوران نثر كردي. |
|
|
| استاد هیمن استاد هه ژار محمد قاضی |
رودوزی
رودوزی های استان عمدتاً در زمينه «ممقان دوزی» انجام می شود. اين هنر- صنعت که توليدش در انحصار زنان و دختران خانه دار است. مواد اوليه مورد نيازش نخ ابريشم رنگين و پارچه است. بيشتر محصولات اين رشته در تهيه کلاه است. البته در حال حاضر زيرليوانی، کمربند، کفش، جليقه و روميزی نيز تهيه می شود.
اين رشته از سوزندوزی از بخش هايی است که طی آن، زمينه اساسی پارچه را از بخيه می پوشانند و زمينه تازه ای از نقش و نگار ايجاد می کنند. طرحهای سوزندوزی عمدتاً ذهنی و ملهم از برداشت های شخصی هنرمند است.
رنگرزی و چاپ های سنتی:
کليه فرآورده هايی که بوسيله قلم مو، قالب و شابلون رنگ آميزی می شود و پذيرای نقش می شود جزو چاپ های سنتی به حساب می آيند. البته در آذربايجان غربی عمدتاً در زمينه رنگرزی فعاليت می کند.
| در اين استان انواع فرش، گليم، صنايع چوبي و پارچههاي دستي توليد ميشود و علاوه برآن كارگاههاي صابونسازي نيز در سطح استان فعاليت دارند. از اين ميان، بافتههاي دستي و صنايع چوبي مانند انواع مجسمههاي حيوانات، وسايل شطرنج، جعبه و ميز آرايش بانوان و نقاشي روي چرم داراي شهرت ملي است. صنايع دستي اين استان عبارتند از: بافت انواع قالي، گليم، جاجيم، سجاده، چادرهاي كتاني و شالگردن، ريسندگي و بافندگي به شيوه سنتي و توليد جورابهاي پشمي، عرقچين، كلاه و دستكش، حصيربافي، سبدبافي، كوزهگري و صنايع چوبي. | |
|
قالی بافی در مورد قالی های استان آذربايجان غربی تاريخ دقيقی در دسترس نيست و نقشه خاصی که مربوط به استان باشد نيز وجود ندارد. ولی هم اکنون تقريباً نقشه ساير مناطق را می بافند. در آذربايجان غربی، به دليل نزديکی و همجواريش با استان آذربايجان شرقی که يکی از مراکز عمده قاليبافی در دنيا است-قاليبافی متداول می باشد. مهمترين مراکز قاليبافی استان شهرهای تکاب و مياندوآب و مناطق روستايی و عشايری آن است. |
|
|
گليم بافی در بخشهايی از استان، گليم سوماک نيز بافته می شود. |
|
|
|
|