روستاي سرآبله : در 18 كيلومتري شمال شرق ايلام در يك ناحيه كوهپايه اي واقع شده و توسط كوه هاي پيران، حوزه احاطه شده است. مهم ترين رودخانه دايمي اين ناحيه، چرداول نام دارد كه از كبيركوه سرچشمه مي گيرد و پس از عبور از سه كيلومتري شمال خاوري سرآبله به رودخانه سيمره مي ريزد. آب و هواي روستا معتدل و نيمه مرطوب است. قديمي ترين و مهم ترين اثر تاريخي روستا طاق بستان است كه به دوره هخامنشيان مربوط است و در محلي به نام تنگ زنجير واقع شده است.
روستاي سرتنگ سفلي : از توابع شهرستان ايلام در منطقه ایی تپه اي واقع شده و رودخانه گنگير از جنوب آن مي گذرد. كوه پايه در جنوب و كوه گاومهر در پنج كيلومتري شمال خاوري و كوه بانكول در 7 كيلومتري خاور روستاست. تنگ شميران در جنوب روستاست. آب و هواي روستاي سرتنگ سفلي معتدل و خشك است. وجود يك آتشكده كه به دوره‌ ساساني تعلق دارد و يك مسجد قديمي از جاذبه هاي تاريخي و مذهبي روستاي سرتنگ سفلي به شمار مي روند.
شهر باستاني ماژين ( سيمره ) : در قسمت جلويي تنگ ماژين در شهرستان دره شهر واقع شده است. هنوز ديوار بناهاي شهر قديمي و آثار قصرها و بازارهاي تاريخي آن برجاي مانده است. ديوارها عموماً از سنگ لاشه و ملات گچ ساخته شده اند. با توجه به شكل ساختمان ها و مصالح به كار رفته و سفال هاي پراكنده در سطح پيرامون و داخل خانه هاي شهر، احتمال مي رود كه اين محل، بقاياي شهري از دوران ساساني باشد. در داخل تنگه بر بدنه ديوار در قسمت چپ، كانالي كنده شده است كه از پاي آبشار دوم شروع شده و تا شهر ادامه مي يابد. طول اين كانال حدود 700 متر و عرض آن 20 متر است . عمق كانال در نقاط مختلف متفاوت است، اين كانال در طول مسير ، در نقاطي مانند پيچ هاي تند صخره ها و محل خروج از تنگه با سنگ و ساروج بنايي شده است.

بقاياي شهر قديم دره شهر : در حد واسط شهر جديد و روستاي بهمن آباد قرار دارد و قسمت اعظم زمين هاي باختري شهر را در بر مي گيرد . اين آثار بيانگر وجود يك شهر ساساني با تمامي خصوصيات آن دوره است. در حال حاضر آثاري از قوس ها و طاق ها، سقف هاي گنبدي و نيز نشانه هايي از وجود معابر ، كوچه ها و شبكه ارتباط شهري در بافت اين ويرانه ها مشهود است . قدمت اين شهر با توجه به سكه هاي مكشوفه ، به زمان خسرو سوم (شاه ساساني) و جانشينانش مربوط مي شود و احتمالاً به هنگام آباداني حدود پنج هزار خانه داشته و جمعيت آن به20 هزار نفر مي رسيده است.

روستاي تنگ قير :در بخش مركزي شهرستان شيروان و چرداول استان ايلام واقع شده است و آب و هواي دره اي و معتدل خشك دارد. رودخانه چنارج از شرق روستا مي گذرد. خرم كوه در جنوب غربي و كوه بان هزار در شمال شرقي روستا واقع شده است و تنگ منصوري در شمال خاوري روستاست. همچنین وجود كوه ها، رودخانه، تنگه منصوري، پوشش گياهي مناسب و وجود گياهان دارويي و حيات وحش از جاذبه هاي طبيعي روستا مي باشند كه نظر بازديدكنندگان را به سوي خود جلب مي نمايند.

يرمحمد: رودخانه دايمی پيرمحمد كه به آن گلگان پيرمحمد نيز می گويند، در دهستان اركوازی، شهرستان ايلام جريان دارد و از تلاقی رودهای كل كلا و بالشک آب در 41 كيلومتری شمال خاوری مهران تشكيل می شود. اين رود ضمن عبور از دره ميان كوه های زميه در باختر و بليجان در خاور، آبشار زيبا و بلندی را تشکيل می دهد که جلوه بسيار زيبايی به اين منطقه داده است. اين رود در ادامه مسير و در روستای پيرمحمد با رودخانه رگزاه مخلوط شده و به رود گاوی تغيير نام می دهد.
چرداول: رود دايمی چرداول از رودخانه های مهم شهرستان ايلام است که در دهستان چرداول شهرستان ايلام جريان دارد. رودخانه چرداول از پيوند رودهای چنارچ و آب آسمان آباد در روستای چشمه كبود در 22 كيلومتری شمال خاوری ايلام تشكيل شده و پس از عبور از دهستان چرداول و مشروب کردن روستاهای چشمه كبود، غريبی، چشم غوله، برده بل، هله سم، تاق گاورين، كله قطار، سعدآباد، جوب بور، جوب سرخ و جوب سله در دامنه جنوبی كوه وله باز واقع در هفت كيلومتری شمال خاوری لومار به رود سيمره می ريزد .
سورک: رودخانه فصلی سورک که 10 كيلومتر طول دارد در دهستان زرنه، شهرستان ايلام جريان داشته و سرچشمه آن از روستای سرچقا در 62 كيلومتری شمال باختری است . اين رود از ريزابه های رود كنگير تشکيل شده و حوزه آن خليج فارس و دريای عمان می باشد. شيب متوسط رودخانه سورک دو درصد و مسير كلی آن جنوبی است.

روستاي موشكان : در بخش مركزي شهرستان شيروان و چرداول در منطقه ميان كوهي قرار گرفته و آب و هواي معتدل خشك دارد. رودخانه چرداول از نزديكي روستا مي گذرد. كوه خورمه در دو كيلومتري شمال خاور و كوه لينه در سه كيلومتري باختر روستا قرار گرفته است. وجود رودخانه، كوه ها، پوشش گياهي و حيات وحش از جاذبه هاي طبيعي و مهم روستاي موشكان به شمار مي روند. قلعه ساساني يكي از جاذبه هاي مهم باستاني و تاريخي روستاست.
روستای هلیلان : در ناحيه هليلان از توابع شهرستان شيروان و چرداول هشت تپه باستاني مربوط به دوره هاي مختلف وجود دارد كه تعدادي از آنها به ثبت تاريخي رسيده و مورد مطالعه قرار گرفته است.
 ويرانه هاي شهر باستاني سامرا : در كنار رود چم زنگي در مجاورت روستاي بردي دهلران واقع شده است. هيأت باستان شناسي بلژيكي قدمت آن را پيش از تاريخ تخمين زده اند.

روستاهای هدف گردشگری

شهرستان ايوان غرب
 در شمال غربي استان ايلام قرار دارد اين شهرستان از شمال به استان كرمانشاهان از شرق به شهرستان شيروان ،از جنوب به شهرستان ايلام  و در غرب به كشور عراق محدود مي شود و مركز آن شهر ايوان است اين شهر با برخورداري از آب و هواي مناسب و قرار گرفتن به سر راه ايلام كرمانشاه و داشتن اراضي حاصل خيز و مجاورت با رودخانه كنگير وجود كشاورزي و دامپروري و... داراي اهميت و اعتبار خاصي است اين شهرستان داراي 2 بخش چهار دهستان و 86 روستاست .
 
شهرستان شيروان و چرداول
مركز شهريتان شيروان و چردوال شهري به نام سرابله است كه در كنار رود سرابله قرار دارد. شهرستان شيروان و چرداول شامل سه بخش شيروان مركزي و هليلان است بخش شيروان از دهستان هيا كارزان لومار و زنگوران تشكيل شده است تمامي اراضي اين بخش به صورت دره اي نسبتا وسيع بين دو رشته كوه چرمين ولنه از يك سو و مانشت و سيوا ن از سوي ديگر گسترده شده است كه به وسيله رودخانه شيروان و چشمه سارهاي جانبي آن آبياري مي شود. مركز اين بخش شهرك لومار است.