کارآئي

    به‌طور خلاصه به‌‌کارگيرى اصول علم اقتصاد در جريان توليد در مبحث ”اقتصاد توليد“ بررسى مى‌شود. براى درک بهتر اين مفهوم ابتدا اصطلاحات مهم و کليدى علم اقتصاد يادآورى شده است. درک توأم ”اقتصاد“ و ”توليد“ معناى دقيق‌تر اقتصاد توليد را بيان خواهد کرد.  

اقتصاد  
   
 اقتصاد علمى است که عوامل توليد کمياب را به‌گونه‌اى بين يک سرى فعاليت‌هاى رقيب تخصيص مى‌دهد که در زمان مشخصى اهداف خاصى حاصل شود. پرواضح است که علمى با اين وسعت را نمى‌توان در چند جمله ساده خلاصه کرد. بنابراين شايد تعريف فوق را بتوان مهم‌ترين هدف علم اقتصاد دانست. اما واژه‌هاى کليدى در تعريف فوق را مى‌توان دربرگيرنده عوامل توليد کمياب، فعاليت‌هاى رقيب و تخصيص دانست.  
   
   عوامل توليد به هر آنچه که در جريان توليد به‌کار برده مى‌شود، اطلاق مى‌گردد. مع‌الوصف وقتى عامل توليد اقتصادى است که داراى خصوصيت ”کميابي“ (Scarcity)، باشد. به‌عبارت ديگر در صورتى‌که ميزان در دسترس نهاده محدود باشد، آن نهاده اقتصادى است. قابل ذکر است که محدوديت منابع در دسترس به‌عنوان عاملى معرفى مى‌شود که اساس علم اقتصاد را تشکيل مى‌دهد. به بيان ديگر اگر محدويت نبود، اقتصاد يا صرفه‌جوئى نيز مطرح نمى‌شد.  
    
 اصطلاح ”فعاليت‌هاى رقيب“ (Competitve)، نيز بعداً با تفصيل بيشترى مورد بحث قرار مى‌گيرد. اما در اينجا قابل ذکر است که بسيارى از فعاليت‌ها و توليد محصولات بر سر استفاده از عوامل توليد محدود با يکديگر رقابت مى‌کنند. به‌عبارت ديگر از آنجا که تعداد کالاها و خدماتى که در يک جامعه توليد مى‌شود و يا مى‌تواند توليد شود، متعدد بوده و علاوه بر آن منابعى که آن جامعه در اختيار دارد، محدود و معين است، لذا وقتى تمام يا قسمتى از عوامل توليد محدود به‌منظور توليد يک يا چند کالا و خدمت اختصاص يافت، امکان توليد ساير کالاها و خدمات از طريق آن نهاده‌ها کاهش مى‌يابد. اين بدان معنى است که کالاهاى توليد شده براى ساير فعاليت‌ها رقيب محسوب مى‌شوند.