سال 90
* سال جهاد اقتصادی ** اقتصاد اسلامی *

«رزق» گاهی بر عطای جاری در دنيا يا آخرت گفته می‌شود و گاهی به بهره و نصيب و گاهی آنچه به شكم جاندار می‌رسد و با آن تغذيه می‌كند اطلاق می‌شود. «رازق» به خالق رزق و عطاكننده رزق و آن كسی كه سبب رزق می‌شود هم گفته می‌شود.
به گزارش خبرنگار افتخاری خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، نكته‌ای را كه درباره فراخی و تنگی روزی نبايد از نظر دور داشت، نقش خود انسان در فراخی و تنگی روزی است، درست است كه فراخی و تنگ‌روزی متوقف بر مشيت الهی است ولی نبايد مشيت الهی را بدون حساب تلقی كرد، بلكه مشيت او از روی علم و حكمت است و تا محلی قابل فراخی يا تنگی روزی نباشد خداوند روزی او را فراخ يا تنگ نمی‌كند.
در آياتی كه ياد شد اگر دقت شود بعد از آنكه می‌فرمايد خدا است كه روزی را برای هر كه بخواهد فراخ يا تنگ می‌كند، در يك جا می‌فرمايد: «انه كان بعباده خبيرا بصير» و در جای ديگر می‌فرمايد «ان الله بكل شیء عليم» يعنی اين فراخی و تنگی روزی بندگان بر مبنای علم و حكمت خداوند است و از طرف ديگر نبايد پنداشت كه فراخی و تنگی روزی يك فضای حتمی و غير قابل تغيير است و گمان كرد كه گليم بخت كسی را كه بافتند سياه به آب زمزم و كوثر سفيد نتوان كرد، بلكه هر دو دگرگونی‌پذير و قابل زوال است.


اقتصاد اسلامی

«رزق» گاهی بر عطای جاری در دنيا يا آخرت گفته می‌شود و گاهی به بهره و نصيب و گاهی آنچه به شكم جاندار می‌رسد و با آن تغذيه می‌كند اطلاق می‌شود. «رازق» به خالق رزق و عطاكننده رزق و آن كسی كه سبب رزق می‌شود هم گفته می‌شود.
به گزارش خبرنگار افتخاری خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، نكته‌ای را كه درباره فراخی و تنگی روزی نبايد از نظر دور داشت، نقش خود انسان در فراخی و تنگی روزی است، درست است كه فراخی و تنگ‌روزی متوقف بر مشيت الهی است ولی نبايد مشيت الهی را بدون حساب تلقی كرد، بلكه مشيت او از روی علم و حكمت است و تا محلی قابل فراخی يا تنگی روزی نباشد خداوند روزی او را فراخ يا تنگ نمی‌كند.
در آياتی كه ياد شد اگر دقت شود بعد از آنكه می‌فرمايد خدا است كه روزی را برای هر كه بخواهد فراخ يا تنگ می‌كند، در يك جا می‌فرمايد: «انه كان بعباده خبيرا بصير» و در جای ديگر می‌فرمايد «ان الله بكل شیء عليم» يعنی اين فراخی و تنگی روزی بندگان بر مبنای علم و حكمت خداوند است و از طرف ديگر نبايد پنداشت كه فراخی و تنگی روزی يك فضای حتمی و غير قابل تغيير است و گمان كرد كه گليم بخت كسی را كه بافتند سياه به آب زمزم و كوثر سفيد نتوان كرد، بلكه هر دو دگرگونی‌پذير و قابل زوال است.
قرآن كريم در آيات بسياری به اهميت مال پرداخته و به انواع برخوردهای انسان با مال اشاره كرده است، در آيه‌ای آن را زينت و آرايش چند‌روزه زندگی دنيا معرفی كرده و در جايی ديگر هشدار داده كه مبادا مال باعث غفلت و از ياد بردن خدا شود، در برخی آيات مردم را تشويق و دعوت می‌‌كند كه از مال پاكيزه و حلال استفاده كنند و به حرام روی نياورند.
اهميت استفاده از مال حلال در قرآن:
قرآن مال را زينت و آرايش چند‌روزه زندگی دنيا معرفی كرده و در جايی ديگر هشدار داده كه مبادا مال باعث غفلت و از ياد بردن خدا شود و در برخی آيات مردم را تشويق و دعوت می‌‌كند كه از مال پاكيزه و حلال استفاده كنند
قرآن كريم در سوره مؤمنون آيه 51 درباره لقمه حلال و عمل صالح می‌فرمايد: «يا ايهاالرسل كلوا من الطيبت و اعملوا صلحاانی بما تعملون عليم»، «ای رسولان از غذاهای پاكيزه و حلال تناول كنيد و به نيكوكاری و اعمال صالح بپردازيد كه من به هر آنچه انجام می‌دهيد، آگاهم».
با توجه به اينكه نوع تغذيه در روحيات انسان مسلماً مؤثر است و غذاهای مختلف آثار اخلاقی متفاوتی دارد، ارتباط اين دو جمله روشن می‌شود كه می‌فرمايد: «از غذاهای پاكيزه بخوريد» و «عمل صالح انجام دهيد»...، در اين آيه از سه جهت برای انجام عمل صالح كمك گرفته شده است، از جهت تأثير غذای پاك بر صفای قلب و از جهت تحريك حس شكرگزاری و از جهت توجه دادن به اينكه خدا شاهد و ناظر اعمال آدمی است.
آنچه كه در چارچوب شريعت اسلام باشد، حلال است‌، روزی و كسب رزق نيز اگر مطابق موازين و قوانين شرع مقدس اسلام باشد، حلال است و گرنه حرام خواهد بود.
خداوند متعال در قرآن كريم معيارهايی را معين كرده كه روزی بر اساس آن ملاك‌ها حلال است، از‌جمله می‌فرمايد: «وَلاَ تَأْكُلُوَّاْ أَمْوَ َلَكُم بَیْنَكُم بِالْبَـَطِـل‌ِ وَتُدْلُواْ بِهَآ إِلَی الْحُكَّام‌ِ لِتَأْكُلُواْ فَرِيقًا مِّن‌ْ أَمْوَ َل‌ِ النَّاس‌ِ بِالاْ ؟ًِثْم‌ِ وَأَنتُم‌ْ تَعْلَمُون‌َ»، (بقره‌،188) «و اموال يكديگر را به باطل و ناحق در ميان خود نخوريد! و برای خوردن بخشی از اموال مردم به گناه قسمتی از آن را به عنوان رشوه به قضات ندهيد، در حاليكه می‌دانيد اين كار گناه است‌!» و در جای ديگر می‌فرمايد: «یَـََّأَیُّهَا الَّذِين‌َ ءَامَنُواْ لاَ تَأْكُلُوَّاْ أَمْوَ َلَكُم بَیْنَكُم بِالْبَـَطِـل‌ِ إِلآ َّ أَن تَكُون‌َ تِجَـَرَة‌ً عَن تَرَاض‌ٍ مِّنكُم‌ْ...»، (نسأ،29) «ای كسانی كه ايمان آورده‌ايد اموال خود را در ميان خود به شيوة باطل، نخوريد و نقل و انتقال ندهيد مگر اينكه به صورت داد و ستد از روی رضايت‌مندی بين شما باشد».
در روايات اسلامی تأكيد فراوانی روی غذای حلال و تأثير آن در استجابت دعا و صفای قلب شده است، در روايتی می‌خوانيم شخصی خدمت پيامبر(ص) آمد و عرض كرد كه «دوست دارم دعای من به اجابت برسد»، پيامبر(ص) فرمود: «غذای خود را پاك كن و غذای حرام در معده خود وارد نكن».




نوشته شده در تاريخ شنبه 3 اردیبهشت 1390  توسط پیمان نورالدینی