موضوع : وظایف دولت و ملّت در حمایت از کار و سرمایه ملّی

صرف نظر از پيش زمينه هاي اقتصادي و ضروريات انکارناپذير، توجه تام و کامل به اين شعار و تحقق حداکثري اهداف و ايده هاي مقام معظم رهبري(مدظله العالي) در عرصه هاي اقتصادي به خصوص با توجه به هجمه اقتصادي دشمنان و لزوم حفظ و حراست از سرمايه ها و گسترش و هدايت توليدات داخلي به سمت و سوي کيفيت و رضايتمندي مشتري، بايد تدبيري انديشيد. و همه بخش هاي جامعه و عرصه هاي مختلف مديريتي نظام خود را در تحقق آرمان هاي نظام اسلامي در سال 1391 مسئول بدانند.

توضيحا اينکه نظام جمهوري اسلامي ايران نظامي مبتني بر مطالبات ديني و برخوردار از هويت فرهنگي است و در تمامي شئونات نظام بايد توجه به  پيوست فرهنگي به عنوان يک اصل مهم و داراي اولويت مد نظر قرار بگيرد.

در غير اينصورت هر چند در بخش هايي مانند صنعت، اقتصاد، تجارت و حتي هنر پيشرفت هايي ظاهري حاصل مي شود اما به دليل فاصله با مباني فرهنگي نظام از آرمان هاي اصلي وهويت کليدي نظام دور شده و نهايتا با بدترين آسيب ها و شکننده ترين آفت ها مواجه خواهيم شد.

لذا توجه به پيوست فرهنگي در مقوله هاي مختلف امري اجتناب ناپذير است به عبارت ديگر رابطه توليد صنعتي و اقتصادي با فرهنگ رابطه اي متقابل است. يعني نوع فرهنگ حاکم بر جامعه بر نوع توليدات و بالعکس نوع توليدات در شکل گيري فرهنگي جامعه تاثير مستقيم دارد.

به عنوان مثال در توليد مبلمان و مصالح ساختمان،  لوازم تزئيني، حمل و نقل، اسباب بازي، فيلم و کارتون، البسه و پوشش و دهها نمونه ديگر.

 اگر نگاه سالم فرهنگي بر مبناي آموزه هاي قرآني و قانون اساسي نظام جمهوري اسلامي حاكم شده و محصولات منطبق بر آداب و ضوابط اسلامي و اخلاقي باشد بالطبع در فرهنگ سازي صحيح و اخلاقمداري جامعه نقش موثري خواهد داشت ولي اگر پيوست فرهنگي و اخلاق در توليدات مورد غفلت قرار گيرد تمامي اين توليدات در خدمت فرهنگ غربي و مغاير با اهداف و آرمانهاي اسلام و نظام اسلامي قرار گرفته، فرهنگ عمومي را بر اساس مباني غيراخلاقي شكل گرفته و ذائقه مردم از فرهنگ اخلاقمداري به فرهنگ مبتذل و مادي سوق داده خواهد شد.

بنابراين استقلال فرهنگي و استقلال توليدي و اقتصادي لازم و ملزوم و مكمل همديگر بوده و بايد توامان مورد توجه قرار گيرد

منبع: سازمان تبلیغات

موضوع : وظایف دولت و ملّت در حمایت از کار و سرمایه ملّی

کارآفرینی، تحقیق و توسعه، توسعه دانش محور همگی از واژه هایی است که در ادبیات اقتصادی این روزها کاربرد زیادی دارد. اما متاسفانه به نظر می رسد که در کشور ما مغفول مانده است

توانمند سازی سرمایه انسانی  تنها راه باقی مانده برای نجات اقتصاد ایران است.شرایطی که امروز اقتصاد ایران در آن قرار گرفته است را،می توان از دو زاویه بررسی کرد. ایجاد کسری بودجه 23 میلیارد دلاری دولت، افزایش وابستگی به نفت و درآمد های نفتی ، کاهش انگیزه های سرمایه گذاری مولد و رونق گرفتن فعالیت های سوداگری و  غیره همه علاوه بر آنکه هر خواننده ای را نگران می سازد، می تواند ما را امیدوار نیز بنماید. نگران از این که در آینده ادامه رود موجود چه فاجعه هایی را پدید خواهد آورد و امیدوار به اینکه با تجربه های ایجاد شده؛ دولت مسیر استراتژی خود را تغییر داده و تا دیر نشده است مسیر توسعه پایدار را طی کند.

به پشتوانه ی تجربه ای که دولت در امر تولید و سیاست های اقتصادی خود گرفته است؛ می تواند از این به بعد با خطای بسیار اندک سیاست هایی را اعمال کند که اشتباهات گذشته را جبران و گامی برای توسعه اقتصادی ایران محسوب شود.

هم اکنون بنا بر اظهارات معاون وزیر تعاون کارو رفاه اجتماعی، قرار است به میزان 176 میلیارد دلار در امر اشتغال سرمایه گذاری شود و حال سوای اینکه معلوم نیست این حجم عظیم منبع مالی از کجا آمده است ( با توجه به کسری بودجه ی دولت و موجودی اندک صندوق توسعه ملی ) در نحوه ی تخصیص آن باید خیلی دقت به خرج داد. اقتصاد ایران تجربه بنگاه های زود بازده  را داشته است، طرحی که سبب شد بیکاران به بیکاران بدهکار تبدیل شوند چرا که بسترهای اشتغال ایجاد نشده بود و دولت می خواست تنها از طریق پول اشتغال سازی کند و این درحالی است که یکی از ابزار های لازم برای ایجاد اشتغال پول است ولی همه اش نیست و اگر بسترهای لازم برای اشتغال شکل نگیرد ، یا شغل های کاذب ( مانند مسافر کشی)  ایجاد خواهد شد یا بیکاران را به بیکاران بدهکار تبدیل خواهد کرد .

این تجربه می تواند به اقتصاد ایران این را گوشزد کند که ،  تا زمانیکه بستر سازی برای اشتغال مولد صورت نگرفته  است ، نباید پولی به عنوان اشتغال وارد جامعه شود چرا که بسترهای جذب آن پول وجود ندارد و علاوه بر از بین رفتن  منابع مالی وضعیت اشتغال  را بدتر نیز می کند. دولت تجربه ی حمایت از صنایع بزرگ را نیز داشته است . این حمایت ها به کجا رسیده است ؟ آیا توانسته است بهره وری ایجاد کند ؟ این تجربه نیز به اقتصاد ایران می تواند در حکم یک تذکر جدی باشد که لازم است در نحوه ی حمایت دولت تجدید نظر صورت گیرد.  تجربیات اقتصاد ایران در کنار تجربیات کشورهایی از جمله تایوان و کشورهای دیگر پیشرفته می تواند در انتخاب بهترین عملکرد سیاست اقتصادی دولت به ما   کمک کند . به عنوان مثال، تایوان کشوری بود که از فقدان منابع طبیعی و مالی و غیره  رنج می برد. شرکت های بزرگ تایوان عمدتا حاصل مونتاژهایی بود که صورت گرفته بود.

دولت تایوان از طریق تربیت کارآفرینان و توانمند سازی آنها در کنار توسعه شرکت های کوچک مقیاس فرصتی را پدید آورد تا ترکیب های 200 نفری از کارآفرینان ماهر و جسور ( کسانی  که هر چه  را اراده کنند آن را انجام خواهند داد )  مشغول به تحقیق و توسعه شده و حتی خود به تولید کالاهای صنعتی نیز دست یافته اند. گفته می شود در تایوان، توسعه شرکت های متوسط و کوچک سبب شد به سرعت سطح دانش تایوان به سطح دانش کارخانجات  وارداتی برسد  و حتی از آن نیز جلو افتاده و حال خود به نوآوران برتر دنیا تبدیل بشوند. به عنوان نمونه، تایوان جزء پنج کشور صادر کننده کامپیوتر های شخصی می باشد که 90 درصد از کل کامپیوتر های تایوان در واحدهای صنعتی کوچک و متوسط ساخته میشود، 3/11 درصد از کل قطعات هواپیمایی بوئینگ، 70 درصد از کل تجهیزات مخابراتی، 65 درصد از کل موتورهای قایق، 95 درصد از کل موتور سیکلت های تایوان و پنج مدل خودرو سبک سواری، از جمله دستاوردهای صنایع کوچک و متوسط تایوان می باشد .

این صنایع کوچک چگونه شکل گرفتند ؟  تربیت نیروی انسانی جهت تبدیل به سرمایه انسانی  در کنار حمایت های مادی و در اختیار قرار دادن شرایطی برای افزایش قدرت ریسک پذیری و جسارت در عمل (توسعه صنایع و بنگاه های کوچک)، از جمله اقداماتی بود که دولت تایوان انجام داد و سبب شد سرمایه انسانی به کارآفرینان جسور و متخصص تبدیل شده و  در  نتیجه آن شد که این صنایع کوچک و متوسط بینه علمی و فنی تولید را ارتقاء داده و به فعالیت های مولد جذابیت و رونق بخشیدند. توسعه صنایع کوچک و متوسط هر چند که به سادگی ریشه می دواند ولی  به سختی خشک می شود چرا که نیروی مغزی قوی جلو دار این صنایع کوچک و متوسط می باشد .

دولت ایران روشهای  مختلفی را تجربه کرده است . نفت را محور تولید قرار داده است؛ اعمال شوک به بخش های تولیدی کرده است؛ از طریق پول در صدد تولید برآمده  است و ...؛با این حال نتیجه ای که از این سیاست ها دیده است چیزی  جز کسری بودجه، تمایل به سوداگری و کاهش انگیزه های مولد نبوده است .

به عقیده ی نگارنده تنها راه باقی مانده و  اصلی ترین راه که همواره از آن غفلت به میان  آمده است، این است  که دولت علاوه بر حمایت های مادی، در امر تحقیق و توسعه سرمایه گذاری کرده و با توسعه شرکت های کوچک مقیاس 100 تا  200 نفری سطح  دانش و اطلاعات را بالا ببرد. این پشتوانه ی عظیم انسانی در کنار حمایت های دولت می توانند به کارآفرینان حرفه ای و جسور تبدیل شده و شکاف تکنولوژی ایران را از بین ببرند. حمایت در توانمند سازی کارآفرینان نه تنها کمک به اشتغال مولد می نماید؛ لکه بهره وری و کارآمدی اقتصاد ایران را افزایش می دهد و بهتر است راه دیگری جز این انتخاب نشود چرا که ادامه روند کنونی  کسری بودجه ی دولت را افزایش و نیاز به صادارت نفت را مرتبا افزایش خواهد داد .

موضوع : وظایف دولت و ملّت در حمایت از کار و سرمایه ملّی

 در ادامه مباحث کارآفرینی در کشور به بررسی موانع کارآفرینی می‌پردازیم. امید است که در فرصت‌های بعدی طرح‌های کارآفرینانه رابه شما معرفی کنیم

چند هفته پیش تجلیلی از بعضی از کار آفرینان کشور صورت گرفت ؛ که برای‌تان جالب بود اگر از صدا و سیما جریان این تجلیل را مشاهده می‌کردید . این تجلیل صرفا با یک لوح  تقدیر و یک تندیس بود. بسیاری از کار آفرینان  اظهار کردند که  زحمات آنان اصلا مورد توجه مسئولین قرار نمی‌گیرد و همچنین هیچ نوع خدمات و امکاناتیبرای آن‌ها در نظر گرفته نمی‌شود .  به همین دلیل در یک نگاه گذرا سعی شد تا در مقاله‌ای به این موضع پرداخته شود .

از یک دید مثبت و امیدوارانه کشورمان آمادگی و ظرفیت ریسک پذیری در زمینه کار آفرینی را دارد ، و بر اساس گزارش موسسه دیده بان کار آفرینی جهانی ایران بالاترین میزان پذیرش ریسک در کسب و کار خطرآفرین را داشته  و همین طور درصد کار آفرینان در ایران به نسبت سایر کشورها نیز2 برابر متوسط جهانی است .

ولی جای یک سوال باقی است که چه مقدار پذیرش چنین خطر و ریسکی به نتایج مفید و مثبتی می انجامد ؟ و آیا چنین خطر کردن‌هایی جای امیدواری برای کار آفرینی در مراحل بعدی در  کشور می‌گذارد ؟ و یا برای افراد کار آفرین حیطه‌هایی را می‌گشاید تا دست به خلاقیت و ابداع در شرایط مختلف بزنند ؟

*یکی از شرایطی که در بحث کار آفرینی در ایران جای ابهام دارد، این است که نمی‌توان به خوبی بازار موجود را پیش بینی و مطالعه کرد. مثلا اگر کار آفرینی بخواهد دست به یک شرایط کاری جدیدی بزند، نمی‌تواند حداقل درصدی را برای موفقیت خود پیش بینی کند. اگر چه که همیشه باید امیدوار بود و هر شکستی چه جزیی و چه کلی را به گفته حضرت علی (علیه اسلام )  به منزله پله‌های اول موفقیت دانست .

حتی اگر کار آفرینان دست به تصمیمات جدیدی برای را اندازی کار جدیدی بزنند و به دنبال راه حل تازه‌ای هم باشند، باز امکان زیادی وجود دارد که موفق نشوند . علت چیست ؟ می‌توان گفت که علت اصلی آن، غیر قابل پیش بینی بودن بازار موجود و یا موقعیت کنونی است .

به همین دلیل اغلب کار آفرینان در ایران بعد از مدتی از ادامه کار دلسرد شده و دوباره کار را از سر نمی‌گیرند و بسیاری از آنان از حیطه‌های کار آفرینی کنار می‌کشند. زیرا هزینه‌ای که باید پرداخت کنند بیشتر از آن چیزی است که فرض یا پیش بینی می‌شود. از طرف دیگر امکانات در دسترس این افراد کم است. امکانات اقتصادی و اجتماعی افراد کار آفرین محدود است .

* مثلا در گام اول بحث وام و پشتوانه مالی است. وام‌ها با بهره‌های بالا، محدود بودن سقف وام‌ها و مالیات‌ها از ابتدای کار مشکل دیگری بر سر راه کار آفرینان است. زیرا یک کار آفرین باید بتواند در ابتدای کار پیش بینی کند که تا چه حدی می‌تواند بهره وری داشته باشد تا وام‌ها را پرداخت کند. پس حداقل باید سیستم اقتصادی به گونه‌ای باشد که مالیات برای کار آفرینان به حداقل برسد و سودهای بانکی نیز کمتر باشد و یا مالیات و سودهای زیاد از کار آفرینان زمانی گرفته شود، که کار آنان راه اندازی شده و بازده‌های آن‌ها چند دوره ارزیابی شود تا جرات کار آفرینی مفید در بین افرادی که خلاقیت بالا در این زمینه دارند بالا رود.

با این که خلأ های فراوانی در زمینه کاری در ایران وجود دارد و افراد کار آفرین این خلأ ها را درک می‌کنند، اما از طرف دیگر میزان درک این ریسک‌ها هم بالا است و همین درک میزان ریسک و خطر پذیری باعث می‌شود که کار آفرینان اغلب دلسرد شوند . علت عمده این خطرها ، وضعیت اقتصادی کنونی است .

*مشکل دیگر که باعث احساس عدم امنیت در بین کار آفرینان می‌شود، ثابت نبودن نرخ‌ها در مواد اولیه است. بسیاری از کارهای تولیدی نیاز به مواد اولیه دارد که اغلب از خارج از کشور وارد می‌شوند و ثابت نبودن نرخ دلار و ارزهای خارجی  و مشکلات گمرکی باعث می‌شود که  بسیاری از کار آفرینان که علاقه وافری به  کار آفرینی و ایجاد  مشاغل جدید دارند را با یأس  مواجه می‌سازد؛ اگر مواد اولیه هم  از داخل کشور تهیه شود ، نیز از این قاعده خارج نیست .

*بسیاری از اوقات  و در بسیاری از زمینه‌ها ،  کار آفرینی نیز برای یک فرد در موقعیت کنونی فایده‌ای ندارد. شرایط اقتصادی موجود به فرد اجازه نمی‌دهد که کار آفرینی توأم با ضرر داشته باشد؛ بنابراین بسیاری از افراد سرمایه دار ترجیح می‌دهند که به جای کار آفرینی و ایجاد کارهای تولیدی به صورت فردی کار کنند. مثلا دیده می‌شود بسیاری از تجار به چین سفر می‌کنند و بجای راه اندازی یک تولیدی، همان محصول را ارزان‌تر (و اغلب بی کیفیت‌تر ) خریداری کرده و بسیار گران‌تر در بازار ایران فروش می‌کنند .

*مشکل اساسی‌تر زمانی پیش می‌آید که در جامعه و در سطح مدیریتی این افراد کمتر مورد استقبال قرار می‌گیرند و یا کمتر دیده می‌شود تا علت‌های موفقیت  افراد کار آفرین موفق ریشه یابی و یا اطلاع رسانی شود. بهتر است در سایت‌های مربوط به کار آفرینی راه‌ها و علت‌های موفقیت کار آفرینان مطرح شده و به صورت راهنماهایی در اختیار افراد تازه کار قرار گیرد؛ تا کار آفرینان تازه کار با موانع و سدهای سر راه خود بیشتر آشنا شده و هر شکست کوچکی را بزرگ قلمداد نکرده و بدانند که این راهی را که انتخاب کرده‌اند ممکن است با هر چیزی مواجه باشد .

فاطمه رئیسی

بخش اقتصاد تبیان