آيا مي توان براي حضور قلب در نماز تصور كرد كه يكي از امامان در مقابل ما ايستاده است؟

آيا مي توان براي حضور قلب در نماز تصور كرد كه يكي از امامان در مقابل ما ايستاده است؟

http://uupload.ir/files/h3h9_%D8%AC%D8%A7%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2_%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C.jpg

با توجه به روايتي که می گوید «واجعل ‏واحداً من الأئمة نصب عينيك...» ؛ آيا مي توان براي حضور قلب در نماز تصور كرد كه يكي از امامان در مقابل ما ايستاده است؟

در خصوص اين جمله چند نكته حائز اهميت است :

اين جمله در ميان منابع روايي شيعه تنها در كتاب فقه الرضا (عليه اسلام ) ذكر گرديده و علامه مجلسی (ره) می فرماید: «اين مطلب در روايت ديگري ذكر نگرديده» و مصحّح بحارالانوار نيز می نویسد: «این جمله از افزوده های ابن ابی العزاقر الشلمغانی است که از اصحاب حلول و اتحاد بوده است».

در مورد اینکه آيا کتاب «فقه الرضا» از امام رضا عليه السلام است يا خير اقوال مختلفي مطرح است و در انتساب کتاب به آن حضرت ترديد جدي وجود دارد و کمتر فقیهی به صورت قطعي حکم به انتساب آن به حضرت رضا عليه السلام نموده است. برخي آن را کتاب فتوايي پدر مرحوم صدوق دانسته اند و برخي آن را کتاب اصحاب و يا اولاد آن حضرت دانسته اند بنابراين نمي توان مطلب مورد سوال را روايت قطعي دانست.

این جمله با آن چه در متن «فقه الرضا» آمده است متناقض است که «با تمام قلبت به خدا توجه کن تا خداوند به تو توجه کند» علاوه بر اينكه روایات صحیحی داریم که نباید در حال نماز و عبادت متوجه غیر خدا بود که در این صورت شرک محسوب می شود.

صوفیان جهت سرپوش نهادن به اعمال خلاف شرع خود، دست به دامان اين گونه احادیث متشابه و یا ضعیف شده اند که اگر چه می توان وجه صحیحی برای آن ها یافت و توضیحی خردمندانه از آن ها به دست داد، ولی آنان به جهت مقاصد خود به تأویلاتی روی آورده اند که با قرآن و احادیث ائمه (ع) قابل تطبیق نیست و هیچ سنخیتی با اصول مسلم و صحیح اسلامی ندارد.

آنها در مورد جمله «تذکّر رسول اللّه (ص) واجعل واحدا من الائمة نصب عینیک؛ رسول خدا (ص) را به یاد آر و یکی از ائمه (ع) را نصب العین خود قرار ده.» می گویند غرض از نصب العین قرار دادن یکی از ائمه (ع)، در نظر گرفتن و حاضر ساختن صورت مرشد است در دل، تا از تفرقه و وسوسه شیطان خلاصی یافته شود.

بر فرض قبولی اين جمله به عنوان روايت، دو احتمال در مورد آن مطرح می شود.

اين که مراد از نصب العين و مورد توجه قرار دادن يکي از امامان اين باشد که نماز گذار ـ نَستجيرُ بالله ـ ائمه را مورد عبادت و پرستش قرار دهد. اين مطلب، مخالف با قرآن و روايات ائمه معصومين است که «عبادت غير خداوند و شريک گرفتن براي خدا در عبادت جايز نيست و کفر است».

اين که هنگام نماز ائمه را وسيله توجه خود به خداوند قرار دهد. چنانکه امیرالمؤمنین در دعاي توجهِ هنگام نماز می فرمودند: «خدايا من متوجه مي شوم به سوي تو به محمد و آل محمد و آنها را مقدم مي دارم در مقابل نمازم و تقرب مي جويم به آنان به سوي تو. پس قرار بده مرا به سبب ايشان صاحب جاه و مقام در دنيا و آخرت و از مقرباني که منت گذاشته اي بر آنان به معرفت ايشان.»

به احتمال زياد همين مطلب مقصود از عبارت کتاب فقه الرضا عله السلام است که «هنگام شروع نماز در نظر بياور ياد خدا را و ياد رسول خدا را و يکي از امامان را در مقابل نظر خود آور.» یعنی با نصب العين قرار دادن یکی از امامان، آنان را واسطه خود و خداوند قرار دهد و به وسيله آنان به خداوند نزديک شود و اين همان مضمون آيه قرآن است که مي فرمايد: « وَ ابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسيلَة» ؛ «به سوي خداوند وسيله بجوييد» وکدام وسيله نزدیک تر به خداوند است از شخص پيامبر اکرم و ائمه معصومين عليه السلام.

- اعترف قدّس سرّه بأن قوله «و اجعل واحدا من‏ الأئمّة نصب‏ عينيك» لم يذكر في خبر آخر، لكنه لم يتعرض لبيانه و لا لرده، لكنك بعد ما عرفت مرارا أن هذا الكتاب هو كتاب التكليف لابن أبي العزاقر الشلمغانى، يهون عليك قوله ذلك، و قد تحول الرجل بعد ذلك حلوليا من أصحاب الحلول و الاتّحاد. (بحار الأنوار (ط - بيروت) ؛ ج‏81 ؛ 217)

- حاج شیخ حسین نهاوندی غروی می نویسد: شیخ حر عاملی «فقه الرضا» را از کتب مجعوله و موضوعه می داند و در «وسائل الشیعه» ابدا از آن خبری ذکر نکرده است. هم چنین مرحوم صدوق در «عیون» و کلینی در «کافی» اسمی از فقه الرضا نبرده اند (تنبیه الغافلین، ص 30)

همچنین در این کتاب به پاره ای از احکام فقهی اشاره شده است که با فقه مذهب تشیع هیچ گونه هم آهنگی ندارد.

- (الفقه المنسوب، مقدمه، ص 34 به بعد)

- وَ أَقْبِلْ عَلَى اللَّهِ بِجَمِيعِ‏ الْقَلْبِ‏ وَ بِوَجْهِكَ‏ حَتَّى‏ يُقْبِلَ‏ اللَّهُ‏ عَلَيْكَ‏ (الفقه المنسوب إلى الإمام الرضا عليه السلام ؛ ص 102)

- (بحارالانوار، ج 4، ص 166)

- طرائق الحقائق، ج 1، ص 431؛ گنابادی، مجمع السعادات، ص 121 و 122- فصلنامه پژوهش و حوزه، شماره 8؛ نقد و تحلیل دیدگاه های متصوفه درباره حدیث، دهقان زاده، ابراهیم

- (كافي (ط - دار الحديث) ؛ ج‏4 ؛ ص470)

- « وَ انْوِ عِنْدَ افْتِتَاحِ الصَّلَاةِ ذِكْرَ اللَّهِ وَ ذِكْرَ رَسُولِ اللَّهِ ص وَ اجْعَلْ وَاحِداً مِنَ الْأَئِمَّةِ ع نُصْبَ عَيْنَيْكَ»

- (مائده : 35)





[ سه شنبه 17 اسفند 1395  ] [ 6:16 AM ] [ فروزان ]
[ نظرات(0) ]