روابط فرهنگی و آموزشی رژیم پهلوی و اسرائیل
 

ارائه اطلاعات در خصوص روابط فرهنگی و آموزشی میان رژیم پهلوی و رژیم صهیونیستی به خاطر گستردگی آن در حوصله این مقال نیست و آنچه در این مقاله آورده می شود مختصری از مجموعه اطلاعات گسترده در این باره است .
در بعد همکاری گسترده میان اسرائیل و دولت ایران گام اول اسرائیل تلاش برای آموزش مدیران ایرانی در اسرائیل بود که یک دسته 30 نفری در سال 1341 به سرپرستی مهندس صبری به اسرائیل اعزام شدند ؛ هر چند اسرائیلی ها در این دور در تلاش برای جلب مدیران ایرانی بودند تا آموزش جدی آنها .
در کنار امر آموزش برای کارمندان وزارت کشور و شهرداری ها , آموزش برای مبارزه با بیسوادی هم برگزار شد و در پی آن در اوایل دهه 1350 تعداد دانشجویان ایرانی در اسرائیل به 350 نفر رسید و متقابلا افرادی برای آموزش زبان فارسی و مطالعات ایرانی به ایران سفر کردند . ابراهیم تیموری در گزارش خود در مورخ 1342/5/26 به صراحت از امکان آموزش این افراد در ایران و سطح پایین آموزش ها در اسرائیل برای نفوذ در ایران و سایر کشورها اشاره می کند .
همکاری تروریستی بین ایران و اسرائیل عمدتا با هماهنگی اسدالله علم صورت می گرفت و مهم ترین اتفاق فرهنگی میان دو رژیم که اعتراضات گسترده ای را بر انگیخت ، طرح جشن های 2500 ساله بود .
تدی کولک ، شهردار بیت المقدس و مدیر کل نخست وزیری اسرائیل ، که به دعوت اسدالله علم به تهران آمده بود ، در این سفر برگزاری جشن های 2500 ساله را مطرح کرد . در پی اجرای این پیشنهاد مطبوعات اسرائیلی مقامات متعددی در تمجید از برگزاری این جشن ها نوشتند . شاید ذکر قطعنامه مجمع عمومی کنگره جهانی یهودیان برای این همراهی و هماهنگی کافی باشد :
مجمع عمومی کنگره جهانی یهود اطلاع یافت که اعلیحضرت همایون شاهنشاهی ایران و دولت آن کشور مقرر داشته اند مراسم یاد بود 2500 ساله تأسیس شاهنشاهی ایران را به دست کورش کبیر برگزاری کند .
شورای اجرایی کنگره را مأمور می کند که به نوبه خود این یادبود ، بزرگ را در زمینه بین المللی آن ، مورد تجلیل قرار دهد و از تمام سازمان ها و جوامع یهودی در سراسر جهان خواستار است که طی باشکوه ترین مراسم حق شناسی خود را نسبت به این قهرمانان بزرگ که در کتاب آسمانی تورات از بزرگواری او نسبت ملت یهود سخن رفته ، ابزار دارند . (1)
به دنبال آن ، کنگره کمیته ای را در اورشلیم تشکیل داد که وظایف ذیل را توسط سازمان های یهودی در کشورهای جهان پیگیری نماید :
1 . تشکیل کنفرانس هایی در کشورهای مختلف جهان به مناسبت برگزاری این یاد بود .
2. تدوین تاریخ مربوط به کورش بر اساس متن و منابع و مآخذ تورات .
3 . تلاش برای اجرای برنامه خاصی برای تدریس در مدارس یهود .
4 . نامگذاری خیابان ها و میدان هایی در پایتخت و شهرهای مختلف جهان به نام کوروش.
5 . فعالیت های مطبوعاتی بین المللی درباره این یاد بود .
6 . نامگذاری دو جنگل به نام های کورش و کبیر و محمد رضا شاه ( که نشانه بیشترین احترام در اسرائیل است ) .
7 . تخصیص بورس های تحصیلی به نام کوروش کبیر در اسرائیل برای مطالعات و تحقیقات فرهنگی .
برگزاری جشن های 2500 ساله برای رژیم پهلوی رسوایی بزرگی به بار آورد و اتفاقا ابتکار و حمایت اسرائیلی ها در این مسئله کاملا به ضرر رژیم پهلوی تمام شد . با وجود آنکه شاه و علم صلاح ندانستند مقامات رسمی اسرائیل را برای حضور در جشن های 2500 ساله دعوت نمایند .
یکی دیگر از اقدامات ماهرانه اسرائیلی ها ، بستر سازی برای سفر مقامات ، فرهنگیان و روشنفکران و اصحاب مطبوعات به اسرائیل بوده است . نویسندگان صاحب قلمی چون خلیل ملکی ، داریوش آشوری ، جلال آل احمد به اسرائیل دعوت شدند ، تخصیص بورس های تحصیلی تدوین تاریخ کورش کبیر از جمله اقدامات اسرائیلی ها در این باب بوده است . (2)
یکی دیگر از اقدامات متقابل فرهنگی اسرائیل و ایران برگزاری بازی فوتبال تیم های ملی ایران و اسرائیل به سال 1348 در تهران بوده است . در این بازی پرچم های اسرائیل در استادیوم امجدیه (شیرودی ) تهران بر افراشته شد . اما عده ای از اعضای مؤتلفه اسلامی و سازمان مجاهدین خلق ، نظیر اسدالله لاجوردی و عزت الله شاهی هنگام بازی پرچم های ایران و اسرائیل را به آتش کشیدند و اعلامیه هایی در ورزشگاه پخش کردند و علیه اسرائیل شعار دادند و سپس به سمت دفتر هواپیمایی اسرائیل ، ال عال ، رفتند و آن را منفجر کردند که مدت ها موضوع بحث و پیگیری مقامات امنیتی ایران و اسرائیل بود .(3)
اسرائیلی ها در تبلیغ و تقویت عوامل خود در ایران دقت و توجه ویژه ای داشتند . جذب تعداد بسیاری از توریست های خارجی برای تماشای مراسم ورزشی شعبان جعفری ، با هدف کسب در آمد برای وی و حمایت مشخص مئیر عزری از وی از دیگر اقدامات فرهنگی اسرائیل در ایران عصر پهلوی دوم است . (4)
در این میان ، آمد و شدها و همکاری های توریستی با هماهنگی اسدالله علم صورت می گرفت . تدی کولک ، مدیر کل نخست وزیری اسرائیل که پیگیر امور مربوط به ایران بود در 4 مرداد 1341 به تهران عزیمت كرد. او در این سفر در خصوص توسعه جهانگردی و هتلداری و همچنین گسترش انجمن های روتاری بین المللی با اسدالله علم به مذاكره پرداخت. او همان كسی است كه برگزاری جشن های 2500 ساله را مطرح كرد و ولخرجی های كلان در این جشن باعث آبروریزی رژیم پهلوی شد.از طرف دیگر،تلاش برای بر قراری روابط با تیم های ورزشی و حضور در میادین ورزشی از جمله این سیاست ها بوده است.در سال 1345 مركز ایران شناسی در دانشگاه تل آویو تأسیس شد و پروفسور شمعون شامیر طی گفتگو با صادق صدریه،تبادل اطلاعات و منابع گسترده جهت گسترش تحقیقات در خصوص ایران و فرهنگ آن را مطرح نمود.در همین سال فرهنگ عبری-فارسی توسط سلیمان حییم نویسنده یهودی ایرانی،منتشر شد و در فستیوال فیلم های كودكان در سال 1345 در تهران ،اسرائیل با سه فیلم «یوسف و برادرانش»،«كودك ولگرد» و «مزرعه» شركت جست و فیلم «كودك ولگرد» مدال طلای این فستیوال را برنده شد.روزنامه معاریو می نویسد:«به ندرت اتفاق می افتد كه پرچم اسرائیل در ایران به اهتزاز درآید...این فرصت در فستیوال فیلم های كودكان به وجود آمد كه تحت سرپرستی شاه ایران در سینما دیاموند در تهران برگزار شد.»
یكی دیگر از اقدامات ماهرانه اسرائیلی ها،بسترسازی برای سفر مقامات و فرهنگیان و روشنفكران و اصحاب مطبوعات به اسرائیل بوده است.این سفر عمدتا بدون اطلاع و هماهنگی وزارت امور خارجه صورت می گرفت كه آمار آن بسیار گسترده و درخور توجه است. یكی دیگر از حوزه های تلاش یهودیان،افسانه سازی و تاریخ سازی در مورد رفتار كورش كبیر و روابط ایران قدیم و یهودیان بود.تلاش صهیونیست ها برای گسترش باستان گرایی افراطی زمینه ساز موفقیت آنان در ایران بوده است .روزنامه معاریو در تاریخ 1964/10/9 از قول یک یهودی اسرائیلی به نام یهو شوع گیبلوع ، طی مقاله ای می نویسد : « کتاب مقدس در دستم بود و توانستم به راهنمایم نشان بدهم که اعلامیه کورش شما در مورد بازگشت یهودیان به وطن از فصل اول کتاب عزرا به بعد این افتخار را داشت که حسن ختام کتاب کتاب ها قرار گیرد . » لمرخاک می نویسد :
اگر پیروزی داریوش نبود ، دوره دوم سلطنت یهود به وجود نمی آمد و بنابراین مسیحیت و اسلام نیز به وجود نمی آمدند . قتل کمبوجیه و شورش و اقوام امپراطوری بزرگی که کورش بنیان نهاد ساختمان بیت المقدس را متوقف گذاشت و اگر پیروزی های داریوش نبود خانه خدا ( معبد سلیمان ) دوباره ساخته نمی شد .
نفوذ خزنده صهیونیسم در فرهنگ ایران که با وجود عوامل یهودی الاصلی چون محمد علی فروغی و قوام الملک شیرازی شروع شده بود ، در نیمه دوم دهه 1340 توسط دانشمندان وابسته به ساواک به ترویج « مدینه فاضله اسرائیل » منتهی شد . نویسندگانی نظیر خلیل ملکی ، داریوش آشوری و جلال آل احمد به اسرائیل دعوت شدند . هر چند آشوری و ملکی به تبلیغ « سوسیالیسم کیبوتصی » پرداختند اما جلال آل احمد با نوشتن کتاب سفر به ولایت عزرائیل به افشای ماهیت صهیونیسم پرداخت . این اقداماتی بود که یهودیان صهیونیست در جهت گسترش نفوذ خود در عرصه فرهنگ ، سیاست و اقتصاد ایران داشته اند . حمایت از بهائیان و حمایت متقابل بهائیان از تشکیل دولت اسرائیل و پیوند گسترده آنان در طول سال های متمادی در ایران ، از سیاست های بارز رژیم پهلوی و دولت اسرائیل بوده است . مشهورترین آنها نخست وزیر شاه ، امیر عباس هویدا ، بهائی و بهائی زاده و فرزند میرزا حبیب الله خان آل رضا ، حامی اصلی بهائیان در اسرائیل بود و همچنین عبدالکریم ایادی ، پزشک مخصوص شاه از بهائیان معروف و از عوامل عمده اسرائیل در ایران به شمار می رفت .