ماه محرم- سال بيستم هجري قمري
تدوين نخستين ديوان حکومتي به دستور عمر بن خطاب. [1] .
پس از آنکه مسلمانان در دهه اول پس از رحلت رسول اکرم صلي الله عليه و آله فتوحات متعددي به دست آوردند و مناطق وسيعي از شام، مصر، ايران و عراق را تصرف و بر مجموعه سرزمين پهناور جزيرة العرب افزودند، اموال و ثروت هاي فراواني از سوي فرماندهان فاتح و کارگزاران حکومتي به سوي مدينه، مقر حکومت عمر بن خطاب دومين خليفه مسلمانان، سرازير شد. عمر براي مصرف آن ها و نحوه تقسيم ميان مردم با برخي از صحابه مشورت کرد. پيشنهادهاي گوناگون صحابه در اصل بيت المال و يا نحوه توزيع و تقسيم آن در منابع تاريخي نقل شده است و از بازگو کردن همه آنها در اين جا معذوريم و تنها پيشنهاد چند نفر را نقل مي کنيم:
1 - جبير بن حويرث روايت کرده است: علي بن ابي طالب عليه السلام به عمر پيشنهاد کرد که تمام دارايي هايي که در نزدت گردآوري شده اند، در هر سال ميان مردم تقسيم کن و چيزي را (بي جهت) نگه ندار.
2 - عثمان بن عفان به عمر گفت: اموال فراواني را مي بينم گردآوري شده است. اگر آن ها را حساب و کتاب نکني معلوم نشود چه کسي از آن بهره برده است و چه کسي محروم مانده است، اين موضوع در ميان مردم منتشر مي شود (و باعث بدگماني آنان مي گردد).
3 - وليد بن هشام به عمر بن خطاب گفت: هنگامي که من به شام مسافرت کردم، پادشاهان آن جا را ديدم که ديواني براي محاسبات تشکيل داده و سربازگيري و تشکيل قشون مي دادند. پس تو نيز ديواني فراهم کن و ارتشي براي مسلمانان، تشکيل بده، عمر بن خطاب پس از مشورت ها، و تصميم به تشکيل ديوان (دفتر محاسبات مالي) گرفت و عقيل بن ابي طالب، مخرمة بن نوفل و جبير بن مطعم را مامور تشکيل دفتر خانه و سرشماري مسلمانان کرد. [2] .
ادامه مطلب
[ شنبه 25 مهر 1394 ] [ 4:58 PM ] [ زینب زارع ]
