واقعه غدیر، رویدادى است که مانند آن را نمى توان در تاریخ صدر اسلام جستجو کرد. توجه به شیوه رفتارى پیامبر و انتخاب زمانى و مکانى این رویداد، از بعد جامعه شناسى نشان مى دهد که پیامبر(صلى الله علیه وآله)در روز غدیر هدف والایى را که همانا گزینش امیر مؤمنان على(علیه السلام) به جانشینى خویش بوده، دنبال مى کرده است.
حدیث غدیر، به صراحت بر ولایت و خلافت بلافصل آن حضرت تصریح دارد; حدیثى متواتر که در منابع روایى شیعه و اهل سنّت فراوان آمده است.

هفتاد روز از حادثه بسیار مهم و تاریخی غدیر خم گذشته بود که رسول مکرّم اسلام صلی‏الله‏علیه‏و‏آله‏وسلم دیده از جهان خاکی فرو بست و روح مطهرش به عالم ملکوت عروج کرد. ارتحال پیامبر صلی‏الله‏علیه‏و‏آله‏وسلم موجی از غم و اندوه در فضای جامعه نوپای اسلامی ایجاد کرد. بار مصیبت چنان سنگین شد که بسیاری در حیرت فرو رفته و از خود بیخود گشتند و از تصمیم‏گیری مناسب و شایسته باز ماندند. جمعی نیز که از قبل خود را آماده چنین روزی کرده بودند، حال و هوای جامعه را برای ایجاد گرد و غبار، مناسب یافتند و با گِل آلودن نمودن آب، به دنبال گرفتن ماهی مراد خود رفتند. ستاره امیدی که در غدیر خم طلوع کرده و آرام‏بخش دل‏های مؤمنان گشته بود، در لابلای گرد و غبار فتنه، از دیدگان کم فروغ، محو شد. در میان ظلمت ارتحال آفتاب، شب‏پره‏ها به تکاپو افتادند و با هجوم به خانه وحی، تلاش مذبوحانه‏ای را برای فرونشاندن نور خدا آغاز کردند؛ غافل از آنکه نور خدا با آن دسیسه‏ها خاموش شدنی نیست.

تالیف: محمود شریفى

۱- عید خلافت و ولایت
روى زیاد بن محمد قال:
دخلت على ابى عبد الله(ع) فقلت:
للمسلمین عید غیر یوم الجمعه والفطر والاضحى؟
قال: نعم، الیوم الذى نصب فیه رسول‏الله(ص) امیرالمؤمنین(ع). مصباح المتهجد: ۷۳۶.
زیاد بن محمد گوید:
بر امام صادق(ع) وارد شدم و گفتم: آیا مسلمانان عیدى غیر از عید قربان و عید فطر و
جمعه دارند؟ امام(ع) فرمود:
آرى، روزى که رسول خدا(ص) امیرمؤمنان(ع) را (به خلافت و ولایت) منصوب کرد.
۲- برترین عید امت
قال رسول الله(ص):
یوم غدیر خم افضل اعیاد امتى و هو الیوم الذى امرنى الله تعالى ذکره فیه بنصب اخى على
بن ابى طالب علما لامتى، یهتدون به من بعدى و هو الیوم الذى اکمل الله فیه الدین و اتم
على امتى فیه النعمه و رضى لهم الاسلام دینا. امالى صدوق: ۱۲۵، ح ۸.
رسول خدا(ص) فرمود:

ویژگی‏های روز غدیر
امام رضا علیه‏السلام در روایتی می‏فرماید: «در روزگار امیرمؤمنان علی علیه‏السلام ، یک‏سال روز جمعه با عید غدیر هم‏زمان گشت. آن حضرت بر فراز منبر رفت و خدا را چنان ستود که همانند آن شنیده نشده بود؛ ستایشی که کسی غیر از او درک نمی‏کرد. سپس به یارانش فرمود: «ای مؤمنان! امروز خداوند متعال، دو عید گران‏سنگ و بزرگ را به هم پیوسته است؛

هدیه به یاران
 

طوسی، از یاران امام رضا علیه‏السلام نقل می‏کند: «در روز غدیر، شرف‏یاب محضر حضرت علی بن موسی الرضا علیه‏السلام شدم. گرد ایشان گروهی از یاران خاصشان حضور داشتند. حضرت با اینکه خوراک و پوشیدنی و هدایا و حتی انگشتری و کفش‏هایی برای خانواده‏های آنان فرستاده بود، ولی آنها را برای افطار نیز نگهداشت. امام احوال آنان و کسانی را که پیرامونشان بودند، سامان بخشید.

مجموعه وقایعی سر نوشت ساز که « خطبه غدیر » شاخص ترین و زنده ترین سند آن است . این خطبه ، قانون نامۀ زیر بنائی و آبروئی ابدی اسلام است که چکیده آن جملۀ
« من کنت مولاه فعلی مولاه »
ونتیحه آن در ولایت امیر المومنین است . غدیر در یک جمله کوتاه و یا یک سخنرانی مفصل خلاصه نمی شود در حاشیه این خطابه ، مطالب و جریانات بسیاری هست که می توانیم از مجموع آنها به عنوان « واقعه غدیر » یاد کنیم و تصویر کاملی از آن ترسیم کنیم .
اگر غدیر در عینیت جامعه تحقق می یافت اختلاف و تفرقه ار نبود تا نیاز به احتجاجها ومناظرات برای اثبات بنیادهای ولایت باشد نفرین خداوند بر آنان که زلال غدیر را گل نمودند و نسلهای را از نوش گوارای آن محروم ساختند و صلوات و رحمت و برکات خداوند بر امامان دلسوز امت که برای نجات غرق شدگان در فتنه سقیفه به حفظ و احیای غدیر در شرایط مختلف پرداختند.

« من کنت مولاه فعلی مولاه »
مجموعه وقایعی سر نوشت ساز که « خطبه غدیر » شاخص ترین و زنده ترین سند آن است . این خطبه ، قانون نامۀ زیر بنائی و آبروئی ابدی اسلام است که چکیده آن جملۀ ونتیحه آن در ولایت امیر المومنین است . غدیر در یک جمله کوتاه و یا یک سخنرانی مفصل خلاصه نمی شود در حاشیه این خطابه ، مطالب و جریانات بسیاری هست که می توانیم از مجموع آنها به عنوان « واقعه غدیر » یاد کنیم و تصویر کاملی از آن ترسیم کنیم .
اگر غدیر در عینیت جامعه تحقق می یافت اختلاف و تفرقه ار نبود تا نیاز به احتجاجها ومناظرات برای اثبات بنیادهای ولایت باشد نفرین خداوند بر آنان که زلال غدیر را گل نمودند و نسلهای را از نوش گوارای آن محروم ساختند و صلوات و رحمت و برکات خداوند بر امامان دلسوز امت که برای نجات غرق شدگان در فتنه سقیفه به حفظ و احیای غدیر در شرایط مختلف پرداختند.

فهرست مقاله
از مدینه تا غدیر
نزول دستور الهى براى انجام حج
ورود پيامبر به مكه
نزول سوره مائده
تبريك و تهنيت‏گويى

محمدهادى یوسفى غروى
گذشته چراغ راه آینده است و تاریخ، حکیم جهان دیده‏اى است که حوادث گذشته را بازخوانى مى‏کند تا راهى براى پیمودن آینده مبهم پیش روى ما بنهد. ماه ذى‏الحجه همواره تداعى‏کننده اعیاد مبارک قربان و غدیر است. این دو از ایام‏الله و شعائر الهى هستند که بزرگداشت آن‏ها بر هر مسلمانى لازم است.

اساس مذهب تشیع، بر دو حدیث پایه‌گذاری شده است؛ یکى، حدیث ثقلین[۱] که پیامبر اکرم(ص) در کمتر از ۹۰ روز در چهار مکان آن را برای مردم بیان کرد و دیگرى، حدیث غدیر. می‌توان گفت حدیث دوم مکمل حدیث اول است.
سفارش بسیار پیامبر درباره قرآن و عترت و نیز تأکید آن حضرت بر امامت و جانشینی امیر مؤمنان علی(ع) نشان‌دهنده این حقیقت است که حضرت، نگران آشوبی بود که امت اسلامی پس از وی با ‌آن روبه‌رو می‌شود.

کوثر :: اردیبهشت ۱۳۷۶، شماره ۲
غدیر از اساسی ترین برنامه های پیامبر خدا(ص) برای دوام و عزت و شکوه اسلام و قرآن بود. او در بازگشت از حجه الوداع آخرین رسالت خویش را انجام داد. زیرا خدایش فرموده بود:
یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک و ان لم تفعل فما بلغت رسالته والله یعصمک من الناس ان الله لا یهدی القوم الکافرین. (۱)
ای پیامبر، آنچه از سوی پروردگارت بر تو نازل شده ابلاغ کن و اگر نکنی پیامش را نرسانده ای; خداوند تو را از گزند مردم نگه می دارد. خداوند گروه کافران را هدایت نمی کند. (۲)
در پی اجرای اوامر پروردگار و معرفی وصی و جانشین خود علی بن ابی طالب(ع) آیه اکمال دین: «الیوم اکملت لکم دینکم و اتممت علیکم نعمتی و رضیت لکم الاسلام دینا; امروز دین شما را کامل کردم و نعمت خود را بر شما تمام نمودم و اسلام را به عنوان آیین (جاودان) شما پذیرفتم » نازل (۳) و روز غدیر جشن ولایت و وصایت شد.
اهل بیت پیامبر و امامان بر حق شیعه، که نگاهبان اسلام حقیقی بودند و سعی داشتند آن را از خطرات دور سازند، از هر فرصتی بهره بردند تا غدیر را زنده بدارند و آن خاطره گرامی و به یاد ماندنی را مطرح کنند; زیرا در تابش آفتاب غدیر اهداف والای پیامبر جامه عمل می پوشد و برای فتنه انگیزی کج اندیشان فرصت باقی نماند.
نگاهی گذرا به سیره فاطمه و امیرمؤمنان - علیهما السلام - و دیگر امامان راستین شیعه ما را با اهمیت واقعه غدیر و نقش عظیم و سرنوشت ساز آن هدایت و نیکبختی بشر آشنا می سازد.
راویان، نویسندگان و مفسران اهل سنت و شیعه به واقعه غدیر و آیات نازل شده در آن توجه بسیار داشته اند. برخی از علمای شیعه مانند علامه طبرسی روایات (۴) نزول آیه تبلیغ (۵) در سرزمین غدیر را مشهور دانسته اند. از اهل سنت ابوالقاسم عبیدالله بن عبدالله حسکانی، از دانشمندان اهل سنت، نیز همین را مطرح می کند. او احادیث غدیر را در دوازده جزوه دسته بندی کرده، آن را «دعاء الهداه الی اداء حق الموالاه » نامیده است. (۶)

http://www.sibtayn.com

http://www.sibtayn.com

http://www.sibtayn.com

http://www.sibtayn.com

http://www.sibtayn.com