جدول در ادامه مطلب:

مهدی غضنفری در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: با مبنا قرار دادن دستورات مقام معظم رهبری مبنی بر جهاد اقتصادی، کشور در تمامی شاخص‌های اقتصاد کلان و اقتصاد خرد جامعه، نتایج چشمگیرتری را در مقایسه با گذشته کسب خواهد کرد و در مباحثی نظیر جمع درآمد سرانه، کاهش ضریب جینی و فاصله طبقاتی، بهبود رفاه اقتصادی و اجتماعی جایگاه برتری را به دست خواهد آورد.

وزیر بازرگانی افزود: در سایه جهاد اقتصادی، کشور می‌تواند در افزایش اشتغال و کاهش بیکاری موفقیت‌های گسترده‌تری را به دست آورد و در یک منحنی، مجموعه تلاشها منجر به حصول نتایج بهتری شود.

وی تصریح کرد: به نظر می‌رسد آنچه که سبب شده مقام معظم رهبری، امسال را به نام سال جهاد اقتصادی بنامند، توفیقات حوزه اقتصادی و اجتماعی و نیز استحکام نظام جمهوری اسلامی ایران در الگوسازی موفق، بوده است. این درحالی است که در سال گذشته، کشور موفقیت حائزاهمیتی را در اجرای قانون هدفمند کردن یارانه‌ها، افزایش اشتغال و بهبود وضعیت تامین مسکن از جمله مسکن مهر داشته است، ضمن اینکه در حوزه‌های تجارت، صادرات غیرنفتی و دور زدن تحریم‌های ظالمانه نیز توفیقات بسیاری نصیب کشور شده است.

به گفته غضنفری، نگاهی به حوزه‌های مختلف از جمله پژوهش، صنعت، کشاورزی، پزشکی، نظامی و هوافضا، نشانگر شکل‌گیری مجموعه‌ای از تحقیقات جدید است که نتایج درخشانی را به بار آورده است، در کنار تمامی این موارد، دولت خدمتگزار، مردمی فداکار، جوانانی فرهیخته و تحصیلکرده و دانشگاههایی پای کار، وجود دارد که به نظر می‌رسد زمینه برای پرواز و جهش بزرگ فراهم است.

وی تاکید کرد: دستور مقام معظم رهبری برای همگان به منزله تکلیف است تا با کنار هم قرار دادن تمامی اجزای مذکور، کلیت جدیدی ایجاد شود که همانا کلیت جدید اقتصاد اسلامی است که در کشور بوجود خواهد آمد و منجر به رفاه و آبادانی خواهد شد که پایه‌گذار تمدن جدید اسلامی است و موجب الگوبرداری سایر ملل خواهد شد، مللی که این روزها در منطقه، از دست حکومت‌های مستبد و وابسته خسته شده و به دنبال نجات، رهایی، آزادی و الگوی مناسبی می‌گردند.

وزیر بازرگانی در تشریح گام‎‌های عملی سرعت‌بخش تحقق جهاد اقتصادی خاطرنشان کرد: تجاری سازی تحقیقات صنعتی و نتایج موفق پژوهشهای علمی، توجه بیش از پیش به توسعه صادرات غیرنفتی و اجرای طرح آمایش تجاری، سرمایه‌گذاری گسترده در حوزه‌های مختلف اقتصادی با بکارگیری موثرتر توان تمامی بانکهای تجاری کشور و فعال کردن صندوق توسعه ملی و استفاده از منابع آن برای سرمایه‌گذاری بیشتر از جمله این گام‌ها هستند.

به گفته این عضو کابینه دهم، تمرکز بیش از پیش به جذب سرمایه‌گذاران خارجی به ویژه ایرانیان مقیم خارج کشور، تکمیل اجرای اصل 44 قانون اساسی و توسعه بیشتر حضور بخش خصوصی در فعالیتهای تولیدی، اقتصادی و تجاری و نیز خروج دستگاههای دولتی از حوزه کار تصدی‌گری راهکارهایی است که می‌تواند ما را به موفقیت در جهاد اقتصادی برساند.

وی، بهبود بیش از گذشته فضای کسب و کار و ایجاد فضای رقابتی و برندهای تولیدی و تجاری برای حضور گسترده‌تر در بازارهای هدف را از جمله کاتالیزورهای جهاد اقتصادی دانست و تاکید کرد: توجه بیش از پیش به بهبود بهره‌وری در حوزه‌های اقتصادی نیز باید مدنظر قرار گیرد.

غضنفری ادامه داد: قاعدتا این امر مهم نیازمند هماهنگی‌های بیشتر در سطح دولت و مجلس شورای اسلامی و تمامی قوا برای حذف گلوگاههای همکاری در سطح ملی است. در این میان به نظر می‌رسد نامگذاری سال 90 به عنوان سال جهاد اقتصادی دستوری برای تمامی قوا است تا در تلاشی گسترده‌تر، به سرعت گرفتن طرحهای اقتصادی و سرمایه‌گذاری همت گمارند.

وی اظهار داشت: بهرحال کشور و دولت‌ دهم در خلال دهه سوم انقلاب اسلامی که دهه پیشرفت و عدالت نام گرفته، قرار دارد و توانسته قواعد حکمرانی خوب و شایسته را به تدریج کسب کرده و هم اکنون دولت دهم، در نقطه ای از شناخت، آگاهی و توانمندی در اجرای طرحهای اقتصادی و اجتماعی قرار گیرد.

وزیر بازرگانی گفت: فرمایشات مقام معظم رهبری مبنی بر جهاد اقتصادی، در واقع ضمن تائید این توانمندی، فرمان پرواز به اوج و فراز بیشتر را دارد و با اجرای دستورات ایشان در مورد جهاد اقتصادی، این اطمینان به وجود آمده است که زودتر از آنچه که پیش‌بینی شده، ایران به اهداف سند چشم‌انداز بیست ساله نظام دست یابد و گامهای فراتری برداشته شود.

وی اظهار داشت: دستیابی به این اهداف، با اطاعت از دستورات رهبر فرزانه انقلاب اسلامی و همراهی و همدلی مسئولان، سران قوا و بخش خصوصی دست‌یافتنی است و البته حمایت همه جانبه و هوشمندانه مردم را نیز طلب می‌کند.

رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران با ارایه توصیه‌هایی برای تحقق چارچوب‌های جهاد اقتصادی گفت: استراتژی تجاری کشور باید بر مبنای جهاد اقتصادی بازنگری شود تا تجارت کشور در مسیر خیزش اقتصادی قرار گیرد.

رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی خطاب به ملت ایران به مناسبت تحویل سال نو شمسی تصریح کردند: این سال را «سال جهاد اقتصادی» نامگذاری می‌کنم و از مسئولان کشور و همچنین از ملت عزیزمان انتظار دارم که در عرصه ‌اقتصادی با حرکتِ جهادگونه کار کنند.

ایمان و معنویت

انسان زمانى کامل مى‏شود که همه‏ى کمالات را در خود داشته باشد و نشانه‏ى جامعیّت اسلام آن است که کمال را در همه‏ى ابعاد اعتقادى، اخلاقى، عملى، فردى و اجتماعى انسان مطرح مى‏کند.

انسان کامل، علاوه بر اقرار به زبان (اسلام) و باور قلبى (ایمان)، باید شکم و شهوت و زبان خود را کنترل کند . کنترل شکم با روزه ، کنترل زبان با صداقت ، کنترل شهوت با دورى از حرام، مبارزه با غرور با داشتن تواضع ، غفلت زدایى با ذکر و یاد خدا ، مقاومت در برابر نیش‏ها و نوش‏ها با نیروى صبر و غافل نماندن از محرومان با انفاق .

« إِنَّ الْمُسْلِمِینَ وَ الْمُسْلِماتِ وَ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِناتِ وَ الْقانِتِینَ وَ الْقانِتاتِ وَ الصَّادِقِینَ وَ الصَّادِقاتِ وَ الصَّابِرِینَ وَ الصَّابِراتِ وَ الْخاشِعِینَ وَ الْخاشِعاتِ وَ الْمُتَصَدِّقِینَ وَ الْمُتَصَدِّقاتِ وَ الصَّائِمِینَ وَ الصَّائِماتِ وَ الْحافِظِینَ فُرُوجَهُمْ وَ الْحافِظاتِ وَ الذَّاکِرِینَ اللَّهَ کَثِیراً وَ الذَّاکِراتِ أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ مَغْفِرَةً وَ أَجْراً عَظِیماً ؛ همانا مردان مسلمان و زنان مسلمان، و مردان با ایمان و زنان با ایمان، و مردان مطیع خدا و زنان مطیع خدا، و مردان راستگو و زنان راستگو، و مردان شکیبا و زنان شکیبا، و مردان فروتن و زنان فروتن، و مردان انفاق‏گر و زنان انفاق‏گر، و مردان روزه دار و زنان روزه دار، و مردان پاکدامن و زنان پاکدامن، و مردانى که خدا را بسیار یاد مى‏کنند و زنانى که بسیار به یاد خدا هستند، خداوند براى (همه‏ى) آنان آمرزش و پاداشى گرانقدر و بزرگ آماده کرده است.» (احزاب ، 35)

ربا، خواه تصاعدی و خواه عادی و غیر تصاعدی، مشمول ادله تحریم، اعم از آیه و روایت خواهد بود و هر دو قسم ربا ظلم و اکل مال به باطل‏اند؛ هرچند ربای تصاعدی ظالمانه‏تر از غیر تصاعدی است و از آن اقبح است. تبیین ظلم بودن در فضای خلقت عالم و شریعت الهی است؛ کسی که جهان هستی را طبیعت می‏داند نه خلقت، و قانون حاکم را محصول فکر بشر می‏داند نه وحی خدا، معنای عدل و ظلم، حق و باطل، حَسَن و قَبیح، و خیر و شرّ برای او با سنخ خاصی ظهور دارد.
برخی حرمت ربای تصاعدی را معقول و با دلیل عقلی قابل اثبات و حرمت ربای عادی و غیر تصاعدی را منقول و با دلیل عقلی غیر قابل اثبات دانسته و از آن به «حرام تعبدی» یاد می‏کنند. این تفصیل را برخی نپذیرفته و تفصیل ابن قیّم را پذیرفتند که وی ربا را به دو نوع جلی و خفی منقسم کرده است. ربای جلی همان ربای تصاعدی است که محور بحث آیه مورد گفت‏وگو است و ربای خفی ربای عادی و غیر تصاعدی است که زمینه تبدیل و بلوغ به ربای تصاعدی است. حرمت نوع اول (جلی) ذاتی است و حرمت نوع دوم (خفی) وسیله‏ای است؛ یعنی برای سدّ ذریعه و وسیله شدن ربای خفی برای ربای جلی حرام شده است. ربای جلی مانند زناست که با قصد و ذاتاً و اصالةً حرام است و ربای خفی مانند نگاه به نامحرم که چون ذریعه و وسیله زنا قرار می‏گیرد حرام شده است. تهدید شدید اسلام متوجّه ربای جلی و زناست نه ربای خفی و نگاه به نامحرم. محرّم ذاتی، مانند ربای جلی، بدون ضرورت مباح نمی‏شود؛ نظیر اکل میته و لحم خنزیر و شرب خمر؛ ولی محرّم وسیله‏ای، مانند ربای خفی، در مورد حاجت هرچند به ضرورت نرسد مباح می‏گردد؛ مانند جواز نگاه به نامحرم برای طبیب، شاهد محکمه، کسی که قصد خِطبه و عقد نکاح دارد و.... حرمت طلا و حریر برای مرد به عنوان سدّ ذریعه است؛ نه آنکه ذاتاً حرام باشد؛ و این بینش محض قیاس و مقتضای اصول شرع است و مصلحت مردم بدون آن یا با حیله تأمین نمی‏شود و حیله در شرع باطل است 1.
لازم است عنایت شود که اطلاقِ مُتْقَن ادلّه حرمت ربا شامل تمام اقسام جلی، خفی، معقول و مقبول تعبدی خواهد بود با هر اصطلاحی که از فقها یا ابن قیّم و... ارائه شد؛ و هیچ قصور، انصراف و مانع دیگر برای شمول ادلّه قرآنی و روایی نسبت به اقسام یاد شده نخواهد بود. عنوان ضرورت یا حاجت که برای رفع حکم ربای جلی و خفی مطرح شد همان‏طور که از متن گفته‏های یاد شده برمی‏آید ناظر به حکم تکلیفی (مباح) است نه ناظر به حکم وضعی؛ یعنی بر فرض ارتفاع حرمت تکلیفی، حکم وضعی (ضَمان) همچنان باقی است و براساس ﴿فَلَکُم رُءوسُ اَمولِکُم لاتَظلِمونَ ولاتُظلَمون) 1 بیش از اصل رأس المال سهمی برای ربا گیرنده نیست.

«فضای کاری» جدای از «خود شغل» است

آن بحث کلّی این است که محیط و فضایی که انسان در آن است، روی انسان مؤثر است. اگر در نظرتان باشد، آخر جلسه‏ روایتی از پیغمبر اکرم نقل کردم که حضرت فرمودند: «السوقُ دارُ سهوٍ و غفله»؛ بازار محل فراموشی و لغزش است. حضرت تعبیر به «سوق» فرمودند که مراد همان فضای محل کسب است، فضایی که انسان در همان فضا قرار می‏گیرد و به سوی مادّیّت می‏رود.

ما این مطلب را به طور کلّی داریم و من، همانند نفس شغل که دوگونه بود، فضایِ شغلِ انسان را هم به دوگونه سازنده و مخرِّب تقسیم می‏کنم. ممکن است که خودِ شغل خوب باشد، امّا فضا، فضای مسمومی باشد و یا بالعکس. به تعبیرساده‏تر، بحث ما جوِّ غالب و فضای حاکم بر محیطی است که انسان در آن مشغول به کار است.