مريم حسين آبادي
معاون غذا و داروي وزارت بهداشت چندي پيش در يك كنفرانس علمي گفت: 65 درصد بار بيماريها در كشور به علت رعايت نكردن الگوي صحيح تجويز و مصرف غير منطقي داروست.طبق آمار سازمان جهاني بهداشت، كشور ما به لحاظ مصرف دارو، در ميان 20 كشور نخست دنيا است و در آسيا بعد از چين مقام دوم را دارد.رعايت نكردن ضوابط علمي، تحويل داروي بدون نسخه از سوي برخي داروخانهها و بالا بودن قلمهاي دارويي در نسخههاي تجويزي از سوي پزشكان از مهمترين دلايل مصرف بيرويه دارو و نشاندهنده غيرمنطقي بودن فرآيند تجويز دارو در كشور است.بر اساس تحقيقات انجام شده، مردم 10 تا 15 درصد مجموع داروهاي كشور را به صورت خودسرانه و بدون مشورت با پزشك مصرف ميكنند.در كنار آنتيبيوتيك، مصرف ساير داروها بهويژه مسكنها و داروهاي تزريق را بايد اضافه كرد. مصرف سرانه داروهاي تزريقي كشور در سال چهار برابر ميانگين جهاني است.
گفته ميشود كه هر ايراني سالانه 339 عدد دارو مصرف ميكند كه حدود دو تا چهار برابر استاندارد جهاني است. بعضيها البته معتقدند اين آمار دقيق نيست و ما در اين زمينه هم در دنيا رتبه اول را كسب كردهايم. آمار رسمي وزارت بهداشت ميگويد در 8 سال گذشته، متوسط تعداد داروهاي تجويز شده در هر نسخه، بيش از چهار قلم بوده است كه در حال حاضر متوسط كشوري آن به 3/6 قلم رسيده است.
اين در حالي است كه ميانگين جهاني در اين زمينه كمتر از دو قلم در هر نسخه است.فاصله دارو با سم فقط يك قدم است و مصرف بي رويه آن مي تواند حتي مرگ مصرف كننده را به دنبال داشته باشد و اين امر در حال حاضر مورد بي توجهي اغلب مردم قرار گرفته است. گرچه دارو ركن اصلي درمان در دنيا است و 75 درصد درمان ها از طريق آن صورت مي گيرد اما مردم بايد آگاه باشند كه مصرف بي رويه آن مي تواند خطر جدي براي سلامت آنان باشد و عوارض آن در برخي مواقع غير قابل جبران است. مصرف بي رويه دارو در حالي در كشور به شدت افزايش يافته كه ساليانه دولت ميلياردها تومان بابت آن هزينه مي كند و اين در حالي است كه درصد بالايي از اين داروها بدون دليل پزشكي مصرف مي شود و هيچ سودي براي فرد ندارد. افزايش مصرف دارو در كشور نشات گرفته از عدم اطلاع مردم از اثرات نامطلوب مصرف بي رويه دارو است. اغلب مردم از عوارض مصرف بي رويه دارو بي اطلاع هستند و توجهي به هشدارها و خطرات غير قابل جبران مصرف بي رويه دارو ندارند.گفتني است چنين اشتباهي فقط به كشورما اختصاص ندارد. برخي منابع خبري به نقل از پزشكان اداره دارو و غذاي آمريكا اعلام كردند كه محققان اين اداره درخواست كردند از فروش بدون نسخه داروهاي سرماخوردگي و سرفه براي كودكان جلوگيري شود. به گزارش خبرگزاري رويترز از نيويورك ، پزشكان مي گويند مصرف بي رويه اين داروها براي كودكان و نوجوانان عوارض جانبي به همراه دارد. پزشكان مي گويند اين داروها به خصوص براي كودكان چهار تا شش ساله خطرناك است.
افزايش بي رويه مصرف دارو بدون نسخه پزشك از سوي بسياري از افراد در حالي رخ مي دهد كه به گفته پژوهشگران تحقيقات نشان مي دهد مصرف زياد و خودسرانه دارو احتمال بروز خودكشي را افزايش مي دهد.
اين در حالي است كه تاكنون تصور مي شد تنها مصرف خودسرانه داروهاي اعصاب موجب بروز برخي رفتارها در افراد مي شود اما تحقيقات اخير نشان داده مصرف انواع داروها مي تواند عوارضي مانند بروز رفتارهاي ناهنجار و خودكشي را به دنبال داشته باشد.
چنانچه هر گونه دارويي به مقدار زياد و بدون تجويز پزشك مصرف شود مي تواند منجر به تغيير رفتار و بروز رفتارهاي ناهنجار در افراد شود.
