در اين نوشتار برآنيم تا هرچند بصورت ناتمام زمينه ها ، اهداف ، كارويژه ها چگونگي تشكيل شوراي انقلاب را محور بحث قرار دهيم. 

پيشينه بحث 

هرچند تشكيل شوراي انقلاب در پيروزي انقلاب اسلامي نقشي بسيار برجسته ايفا نمود اما اين نقش هرگز آنگونه كه بايد در مباحث مربوط به انقلاب اسلامي انعكاس نيافته است . بررسي ، مقالات و گفتگوهاي ارائه شده در اين زمينه نشانگر ضعف كمي مفرط در مورد شوراي انقلاب مي باشد. 
از لحاظ كيفي آثار ارائه شده فوق الذكر به خوبي عملكرد شوراي انقلاب را بررسي و تحليل نموده اند. اما خلائي كه در اين زمينه احساس مي شود اين است كه به علت جذابيت و اهميت بالاي موضوع فوق كمتر به اين سوال كه شوراي انقلاب چرا به وجود آمد پرداخته شده است . در بيشترآثار ارائه شده يا به اين مسئله پرداخته نشده و يا به يك يا چند جمله اكتفا شده است. 
اين مطلب آنجا اهميت مي يابد كه تنها با بررسي چگونگي و چرايي اين تصميم تاريخي امام ، عظمت و دورانديشي ايشان در تشكيل اين نهاد ميسور است. 
در اين نوشتار برآنيم تا هرچند بصورت ناتمام زمينه ها ، اهداف ، كارويژه ها چگونگي تشكيل شوراي انقلاب را محور بحث قرار دهيم. 

اولين مجلس خبرگان رهبري كه براساس اصل 107 قانون اساسي جمهوري اسلامي مهمترين وظيفه آن تعيين رهبر نظام اسلامي است، در شرايطي تشكيل شد كه كشور در حال جنگ با حكومت بعثي عراق بود. انتخابات مجلس خبرگان (رهبري) با شركت مردم ايران در 19 آذر 1361 برگزار گرديد و نزديك به هيجده ميليون نفر در اين انتخابات شركت نمودند. در اين دوره 75 نفر از نمايندگان مجلس خبرگان تعيين شدند( انتخابات بقيه نمايندگان به دور دوم كشيد). 
اولين مجلس خبرگان رهبري كه در واقع دومين مجلس خبرگان جامعه اسلامي بود در ساعت 9:10 دقيقه 24/5/1362 تشكيل و پيام امام خميني (ره) قرائت شد.
بخشي از پيام امام خميني به مناسبت افتتاح مجلس خبرگان 1
....و اكنون شما اي فقهاي شوراي خبرگان و اي برگزيدگان ملت ستمديده در طول تاريخ شاهنشاهي و ستمشاهي! مسؤوليتي را قبول فرموديد كه در رأس همه مسؤوليت‌هاست و آغاز به كاري كرديد كه سرنوشت اسلام، ملت رنجديده، شهيد داده وداغديده در گرو آن است. تاريخ و نسل‌هاي آينده درباره شما قضاوت خواهند كرد و اولياء بزرگ خدا ناظر آراء و اعمال شما مي‌باشند. كوچكترين سهل‌انگاري و مسامحه و كوچكترين اعمال نظرهاي شخصي و خداي نخواسته تبعيت از هواهاي نفساني كه ممكن است اين عمل شريف الهي را به انحراف كشاند، بزرگترين فاجعه تاريخ را به وجود خواهد آورد. اگر اسلام عزيز و جمهوري اسلامي نوپا به انحراف كشيده شود، سيلي بخورد و به شكست منتهي شود، خداي نخواسته اسلام براي قرن‌ها به طاق نسيان سپرده مي‌شود و به جاي آن اسلام شاهنشاهي و ملوكي جايگزين آن خواهد شد. شما برگزيدگان مستضعفان مي‌دانيد كه با كوتاه شدن دست ابرقدرت‌هاي چپاولگر از كشور اسلامي شما، آنان و وابستگان به آنها ماهيت اسلام و قدرت الهي آن را لمس نمودند و چون افعي زخم‌خورده در كمين نشسته‌اند كه از هر راهي بتوانند خود يا به وسيله پيروانِ از خدا بي‌خبرِ خود اين نظام الهي را از مسير خود منحرف نمايند. و بالاترين انحراف كه منجر به انحراف تمام ارگان‌ها مي‌شود، انحراف رهبري است كه امروز شما نقش اول آن را داريد. شما ديديد و شنيديد كه با اصل پنجم قانون اساسي چه مخالفت‌ها شد و چه جار و جنجالها به پا كردند و بحمدالله تعالي موفق نشدند مأموريت خود را انجام دهند و اخيراً با همين تعيين خبرگان نيز مخالفت كردند و سمپاشي نمودند و بحمدالله با شكست مواجه شدند. امروز هم شما نبايد از كيد ساحران و وسوسه خنّاسان غافل باشيد. راه خود را با قدرت الهي و تعهّد به اسلام بزرگ و قوّت ايماني و روحي ادامه دهيد و به هيچ چيز الا مصالح اسلام و مسلمين فكر نكنيد و در اين صورت خداوند تعالي پشت و پناه شماست.

تكثر قومي ـ فرقه اي از شاخصه هاي بافت جمعيتي ايران است ودشمنان نظام اسلامي، با آگاهي از اين ويژگي و بهره برداري هدفمند ازابزارهاي جنگ رواني، همسو با گسترش تهديدهاي برون مرزي،برنامه ريزي مي كنند تا ناسيوناليسم قومي و حمايت مادي ـ معنوي خزنده از جريان هاي افراطي وهابيت و سلفي گري را نيز در جهت گسترش اختلاف ميان شيعيان و سني هاي داخلي و منطقه اي افزايش دهند كه در صورت عدم تبيين يك راهكار يا راهبرد مناسب، مي تواندوحدت، همبستگي و انسجام ملي را با چالش روبرو كند كه در صورت تحقق مي تواند، تهديدهاي نويني را عليه امنيت ملي ايران به وجودآورد.در شرايط كنوني، هدف مطلوب امريكا، انگلستان و اسرائيل ازگسترش واگرايي هاي قومي ـ فرقه اي، تضعيف اقتدار و مشروعيت سياسي ـ ايدئولوژيك حاكميت، افزايش نا امني در داخل و جلوگيري ازشكل گيري يك نظام امنيت دسته جمعي توسط كشورهاي عربي ـاسلامي خاورميانه است ؛ براي مثال يكي از ابزارهاي تهاجم نرم افزاري انگلستان، از اوايل قرن بيستم تاكنون، ايجاد فرقه هاي جديد، مانندبهائيت در ايران به وهابيت در عربستان، قادريه در هندوستان و... ياگسترش ناسيوناليسم قومي مانند پان عربيسم، پان تركيسم و پان ايرانيسم است و مشاهده مي شود كه در شرايط حساس كنوني نيز،رگه هايي از اين سياست، به صورت هدفمند و مديريت شده عليه امنيت ملي و تماميت ارضي كشور در حال برنامه ريزي است.
به همين منظور در اين گزارش، به اهداف مخالفان نظام اسلامي ايران، در گسترش تنش هاي قومي فرقه اي و راهكاري خنثي سازي آن اشاره مي شود.

مقدمه
یکی از نظریه‏پردازان شوروی سابق در توصیف انقلاب اسلامی می‏نویسد: «انقلاب اسلامی شعار اصلی جنبش‏های سیاسی، اسلامی مختلف در بسیاری از کشورهای اسلامی مشرق زمین است... مسأله مشترک برای این جنبش‏ها، اسلامی کردن تمام جوانب زندگی اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و خانوادگی تمام شهروندان کشورهای خود و اعلان سومین راه رشد، که با سرمایه‏داری و سوسیالیسم متفاوت هست، می‏باشد.»(1)

به این معنا، انقلاب اسلامی با رویکرد به مذهب، خط مشی جدیدی در زمینه توسعه و استقلال، آزادی و عدالت برای جهان سال 1979 و برای تمامی کشورها و جنبش‏های انقلابی که تا آن زمان روی پای خود ایستادن را تجربه نکرده، و به سمت بلوک غرب یا شرق متوجه شده بودند، ارائه می‏دهد. این موضوع برای قدرت‏های جهان آن روز، تکان‏دهنده بود. به ویژه در این خصوص مسأله صدور انقلاب و پیوند بین جنبش‏های اسلامی و آزادی‏بخش و حمایت از آنان در مبارزه با سلطه‏جویان و استعمارگران دنیای سرمایه‏داری و کمونیسم، بسیار قابل توجه است. در این زمینه، فرد هالیدی، استاد و کارشناس برجسته مسایل خاورمیانه، طی سمیناری در انگلیس می‏گوید: «انقلاب اسلامی در ایران جذابیت ایدئولوژیکی بسیار زیادی میان اعراب تا الجزایر و سودان دارد که نمی‏توان آن را نادیده گرفت. به علاوه، در جمهوری‏های آسیایی شوروی، بخصوص آذربایجان و گرجستان، عراق، افغانستان و پاکستان، با توجه به بافت اجتماعی این کشورها، دین و فرهنگ ایران دارای نفوذ بسیار زیاد است.»(2)

نقش روشنفکران (1)

در اجتماعات استعمارزده و عقب مانده ، عادتاً روشنفکران هستند که می خواهندیا می کوشند که این شعور و وجدان جمعی را در مردم وطن خود بیدار کنند . از آنجا که زبان و سنن و فرهنگ ملی در ذهن این روشنفکران مرادف است با واقعیت فعلی ملت که آمیخته ای است از گرفتاری ها و بدبختی ها و عقب ماندگی ها و محرومیت ها ، روشنفکر از تبلیغ روی این سنت سر باز می زند و به سوی الگوهای دنیای پیشرفته و حاکم رو می آورد و می کوشد آن الگوها را برای ملت خود سرمشق تشکیل و تکوین شعور ملی قرار دهد . فرانتس فانون ، جامعه شناس وروان شناس بیدار دل آفریقایی که در اثر مهم و جاودان خویش نفرین شدگان زمین ظهور این حالت و احساس را در میان روشنفکران جامعه ی استعمار زده ، مرحله ی ابتدایی و خام تبلور وجدان ملی در میان این قشر می خواند . در این مرحله فکر روشنفکر جامعه ی استعمارزده گر چه از مقوله ی اندیشه است ، ولی یک کالای وارداتی است که از وراء مرزها و از سوی کشورهای مسلط غرب آمده است . او در این مرحله تنها « ترجمه ای می اندیشد و ترجمه ای عمل می کند . » 
در مرحله دوم ، فانون زمانی که روشنفکر جامعه ی عقب مانده تصمیم گرفته است با صمیمت بیشتری به ملت خود بپردازد ، ولی چون موجودی ملت را با بدبختی و پریشانی و جهل و عقب ماندگی می یابد ، به سوی روزگاری از تاریخ ملت خود می رود که در آن جلال و شکوه و مجد و عظمتی با حداقل زرق و برقی سراغ بگیرد . بدین جهت ، یکباره جامعه ی حالیه را با تمام دلبستگی هایش رها می کند و از فراز قرن ها پرواز می کند و به هزاران سال قبل خیز بر می دارد ، اگر در تاریخ واقعی ملت خود چنین روزگاری را نیابد به سوی افسانه ها ی کهن رو می آورد . و منزل سوم تحول روشنفکر موقعی است که وی خیالپردازی ها را رها کرده ، با خلق وطن خود آشتی کرده و با درد و غمهای آنها آشنا شده ، طعم محرومیتها و فشارها را چشیده به دلبستگی های توده بستگی پیدا کرده است و به عقاید و عواطف آنها احترام می گذارد و خود را با آن آشنا می سازد و از آن درس و الهام می گیرد . تنها اینجاست که روشنفکر ، به شرط صداقت و عدم تقلید و دنباله روی از استادان غربی اش ، نقش سازنده و پیشرو خود را در ساختن و پرداختن و برانگیختن شعور و وجدان ملی باز می یابد و هر اندازه در این راه صمیمیت و گذشت بیشتری نشان دهد ، محصول و تأثیر اندیشه و عمل او وسیعتر و سریعتر می شود . 

اسلام و انقلاب (1)1-اول باید انقلاب را تعریف کنیم ، سپس انواع انقلاب ها را توضیح دهیم و سپس درباره ی علل و انگیزه ها و موجبات انقلاب بحث نماییم.
اما تعریف :
انقلاب به حسب مفهوم لغوی پشت و رو شدن و یا دگر شدن است .تعبیر انقلب علی وجهه یعنی پشت و روشدن و برگشت و تغییر جهت داد. مجموعاً در قرآن کلمه ی انقلاب مفهوم «برگشتن» داخلی یک شیء را یعنی عوض شدن جهت رو و پشت یا زیرو زبر را می فهماند و با رجوع فرق دارد . برگشتن سنگ از هوا رجوع هست ولی انقلاب نیست . انقلاب در فقه و فلسفه اصطلاح خاص دارد غیر از اصطلاح لغت که قرآن هم بر همان اصطلاح جاری است . در فقه در کتاب طهارت ، انقلاب و استعاله را از مطهّرات می شمارند . 
ولی انقلاب در عصر ما یک مفهوم اجتماعی پیدا کرده است که با اصطلاحات فلسفی نزدیک است – نه با اصطلاح لغوی یا فقهی – و آن عبارت است از تغییر بنیادی در جامعه ، یعنی دگر شدن جامعه از بن و از بیخ و از اساس . به عبارت دیگر در هم ریختن نظم حاکم هرگاه با شدت و سرعت و مقرون به نوعی عصیان و تمرد و انکار و نفی و طرد باشد یعنی گروهی علیه گروه دیگر که نظم حاکم قائم به آن است و آنها آن نظم را حفظ کرده اند و آن نظم آنها را و وضع آنها را ، [ قیام می کنند ] قیام انقلابی با زور و عنف آن نظم برای جایگزین کردن نظم دیگری بر هم می زند . 

فرایند تصمیم گیری در سیاست خارجی و انتخاب روش های مناسب برای همه ی کشورها امری حیاتی به شمار می رود. هر کشوری بر اساس توانایی ها، قدرت، ایدئولوژی و سلیقه ی رهبران و مردم خویش، اهداف ملی و مرز مسوولیت های فراملی خود را سامان داده و در جستجوی راه های بهینه ای در نظام بین المللی است. به راستی در این میان؛ وضعیت دولت اسلامی چگونه است؟
آیا دولت اسلامی باید از اصول و مبانی ویژه ای که در اسلام وجود دارد پیروی کند و سیاست خارجی خود را بر اساس چنین اصولی سامان دهد؟
آیا دولت باید بدون این که ارزش های دینی خود را در سیاست خارجی دخالت دهد، اهداف و مصالح ملی خود را با استفاده از ابزار متعارف بین المللی دنبال کند؟
این اصول کدامند و در عرصه ی سیاست خارجی چه مفهومی پیدا می کنند؟
اگر این اصول با منافع ملی یا واقعیت های نظام بین المللی، دچار تزاحم شوند و چه باید کرد؟
به طور کلی، در دین اسلام، چهار عامل با یکدیگر ارتباط تنگاتنگ دارند و از خصوصیات و ارکان حکومت اسلامی به شمار می روند:
1. ارزش های اخلاقی 
2. قوانین و احکام شرعی
3. حاکم اسلامی
4. مردم