سه شنبه 13 بهمن 1388  ساعت 7:35 AM
دانشجو الگویى برای اصلاح مصرف
 
دانشجوی زمان ما که به صفاتی همچون« ساده زیست و بی تکلف » ، « حساس به هدر رفتن اموال عمومی» ، « غیور به حفظ منابع ملی » و « خلاق در بهره برداری بهینه از دارایی ها » شناخته می شود ، اینک و در سالی که از سوی رهبر فرزانه انقلاب به نام سال « اصلاح الگوی مصرف » نامیده شده است، خود را صاحب وظیفه ای خطیر در تعریف و تفسیر اصلاح الگوی مصرف و نظارت بر عملکرد مدیران ومسئولان می داند تا در زمان لازم با نقد و تحلیل برنامه ها و عملکردها، مانع تداوم شیوه های اسرافگرانه و رفتار بدون برنامه ریزی صحیح مصرف شود. رهبر انقلاب پیش از این نیز در ابلاغ سیاست های کلی برنامه پنجم توسعه، با تأکید مکرر بر اصلاح شیوه های مصرف در چند بخش از این برنامه، ترسیم راه جدیدی درپیش پای ملت رو به توسعه ایران را نوید دادند که درآن باید با جبران اشتباهات گذشته فضای بی بند وباری در مصرف به شیوه های صرفه جویی به معنای واقعی آن تبدیل شود. آن چنان که در روز نخست فروردین امسال در جمع زائران حرم رضوی فرمودند:« صرفه جویی به معنای مصرف نکردن نیست،صرفه جویی به معنای درست مصرف کردن،بجا مصرف کردن، ضایع نکردن مال، مصرف کارآمد و ثمربخش کردن است. اسراف در اموال و در اقتصاد این است که انسان مال را مصرف کند،بدون اینکه این مصرف اثر و کارآیی داشته باشد. مصرف بیهوده و هرز در حقیقت هدر دادن مال است.
اصلاح الگوی مصرف در عرصه دانشگاه در دو سو یا بر دو وجه تعریف می شود بخشی از آن به عملکرد دانشگاهیان در اصلاح مصرف در رفتارها و برنامه های خود، مربوط است و بخشی از آن به وظیفه ای که دانشگاه برای ارائه الگوهای صحیح مصرف به جامعه برعهده دارد. در بخش اول،عرصه علم آموزی یکی از حساس ترین عرصه ها در برنامه ریزی از جهت دوری از اسراف است. نوع برنامه ریزی دستیابی به افق های دانش ، تعیین زمانبندی ها و هدرندادن وقت، دوری از سطحی نگری، نزدیک شدن به تجربه ها و اندوخته ها ی علمی دیگران و سرانجام پرهیز از حاشیه روی،از اصول علم اندوزی با پرهیز از اسراف و هدر دادن منابع و اموال است.
در بخش دوم نیز وظیفه ای سنگین بر دوش دانشگاه است و باید همچنان که خود در عرصه عمل،بهترین و صحیح ترین مصرف کننده است، برای جامعه، مدیران و مسئولان نیز الگوهای صحیح مصرف را در بخش های مختلف صنعت، کشاورزی ، منابع ملی و اجتماع ارائه دهد.
واضح است که اگر بدون ارائه تعریف صحیح و الگوی مشخص مصرف، بخواهیم سال اصلاح الگوی مصرف را پشت سر بگذاریم، فقط آسیبی بر آن چه تاکنون داشته ایم،اضافه می کنیم. چون در این راه، همیشه هستند کسانی که از عناوینی که به سال ها اختصاص می یابد، یا برداشتی کلی می کنند وعمل به جزئیات را مطرح نمی دانند و یا به جزئیات می پردازند و اصول کلی را نادیده می گیرند.
مثلأ در ماه های آینده خواهیم دید که کسانی برای نشان دادن التزام خود به شعار اصلاح الگوی صرف،حتی ازصرف چای و آب به میزانی که به آن احتیاج دارند هم پرهیز می کنند! ولی برای برنامه ریزی زندگی و استفاده درست از وقت و یا کاهش مصرف بنزین خودروی خود، فکری ندارند و یا کسانی که برعکس شعار سال را مبتنی بر کارها ی درازمدت و اصولی می دانند و همچنان به ریخت و پاش خود در مصارف خوردنی، پوشیدنی و دیگر نیازهای زندگی ادامه می دهند.
این جاست که صفات دانشجوی متعهد و آگاه به کمک او می آید تا از این هر دو آسیب به دور باشد و خود الگویی شود که دیگران در اجرای صحیح شعار سال 88 به او توجه کنند و سال به گونه ای سپری شود که خود الگویی برای سال های بعد باشد.
الهام ستاری
 


 نگاشته شده توسط مسعود محمدابراهيم نظرات 0 | لينک مطلب


سه شنبه 13 بهمن 1388  ساعت 7:34 AM
ضرورت فرهنگسازی
کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در بیانیه خود که چند روز قبل منتشر شد اصلاح الگوهای مصرف را نیازمند فرهنگسازی دانسته است.
دکتر جواد آرین منش، نایب رئیس کمیسیون فرهنگی و نماینده مردم مشهد در مجلس شورای اسلامی در گفت وگو با سرویس گزارش روز کیهان می گوید: «بیشترین تاکید ما در کمیسیون فرهنگی بر ضرورت فرهنگسازی مبذول شده و به ابعاد فرهنگی اصلاح الگوی مصرف پرداخته ایم، چرا که معتقدیم فرهنگ ایرانی اسلامی ما می تواند بسترساز این حرکت عظیم ملی و دینی باشد.»
نایب رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس در ادامه همین بحث می گوید:«در فرهنگ سازی اصلاح الگوهای مصرف رسانه ملی، مطبوعات، نهادهای دینی، تریبون های نمازجمعه و جماعات و مراکز فرهنگی، دینی و تبلیغاتی می توانند در جهت تبیین اهمیت این موضوع نقش مهمی را ایفا کنند، چرا که توجه دادن مردم به باورهای مذهبی برای پیشگیری از اسراف و درست مصرف کردن می تواند ما را در تحقق بخشیدن به عنوان سال 1388 رهنمون شود.»
نماینده مردم مشهد به نقش هنرمندان در اشاعه فرهنگ درست مصرفی اشاره می کند و می گوید: «نقشی که هنرمندان می توانند با ابزارهای هنری مثل فیلم، سریال، هنرهای تجسمی یا نقاشی و ... داشته باشند. بسیار حائز اهمیت است، در کنار این موارد باید به جایگاه مهم آموزش و پرورش و آموزش عالی و همچنین آموزش خانواده در محیط های شهری و روستایی هم اشاره کرد که هر کدام از این موارد به خوبی می توانند ما را به این هدف نزدیک کنند.»
نایب رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در پاسخ به این سؤال که آیا موافق تشکیل ستاد یا مرکزیتی برای تحقق بخشیدن به عنوان سال جدید هستید، می گوید: «به عقیده من پیشنهاد تشکیل ستاد یا مرکزیتی که بتواند شاخص هایی را تعیین کند و به ارزیابی عملکردها و ارایه راهکاری مشخص و واحد بپردازد امر مفیدی است و می تواند در این راستا چنین ستادی فعال گردد.»
حجت الاسلام والمسلمین غلامرضا مصباحی مقدم، رئیس کمیسیون اقتصادی و نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی نیز با اشاره به پیام نوروزی مقام معظم رهبری می گوید: «پیام نوروزی مقام معظم رهبری در خصوص لزوم اصلاح الگوی مصرف در واقع فرهنگسازی است و اصلاح فرهنگ مصرف باید به صورت گسترده و در همه ابعاد تحقق یابد.»
مصباحی مقدم همچنین به سخنان رهبر معظم انقلاب در نوروز امسال در شهر مشهد مقدس اشاره می کند و می گوید: «آنچه که رهبری به مناسبت آغاز سال جدید در شهر مشهد مقدس فرمودند بحثی فراگیر است و نباید آن را به یک طرح یا لایحه محدود کرد و مسایلی چون تحول اقتصادی و هدفمند کردن یارانه ها که از سال گذشته در دست بررسی است بخش کوچکی از اصلاح الگوی مصرف در حوزه انرژی است.»
دکتر محمدحسین فرهنگی، نایب رئیس کمیسیون برنامه و بودجه و نماینده مردم تبریز هم ضمن اعلام این خبر که بررسی راهکارهای اصلاح الگوی مصرف در دستور کار همین هفته کمیسیون برنامه و بودجه قرار دارد، می گوید: «اصلاح الگوی مصرف نیاز به راهکارهایی دارد و بر این اساس کمیسیون برنامه و بودجه دو نشست در این هفته برگزار خواهد کرد که به بررسی این راهکارها خواهد پرداخت.»
با این حال باید اذعان داشت که در سال جدید ارایه راهکارهایی درست و اصولی برای الگوهای مصرفی جامعه از سوی نهادهای قانونگذاری و اجرایی لازم و ضروری به نظر می رسد و باید مسئولان مربوطه در این زمینه اهتمام کنند تا سال اصلاح الگوی مصرف تحقق عینی و نمود بارزی داشته باشد.
ایرج نظافتی


 نگاشته شده توسط مسعود محمدابراهيم نظرات 0 | لينک مطلب


سه شنبه 13 بهمن 1388  ساعت 7:33 AM
اصلاح مصرف در ايران باستان
 
هر يك از ما انسان هاى به اصطلاح مدرن اگر به فهرست خريد روزانه خود نگاهى بيندازيم متوجه خواهيم شد كه مبالغ بسيارى را صرف خريد كالاها يا استفاده از خدماتى كرده ايم كه نه نياز طبيعى و ضرورى ما بلكه نيازهاى كاذبى هستند كه در يك نظام مصرفى بر ما تحميل شده اند.
واقعيت اين است كه صرفه جويى كه روزگارى بخشى از فرهنگ مردم كشور ما بود و حضور خود را در عرصه هاى مختلف اقتصادى و اجتماعى نشان مى داد اين روزها دارد آرام آرام از ذهن و دل ايرانيان به فراموشى سپرده مى شود.
فرهنگ صرفه جويى در خانواده ايرانى قدمتى به اندازه تاريخ دارد و محدوديت هاى طبيعى كه ريشه در جغرافياى طبيعى اين مرزوبوم دارند، همواره خانواده ايرانى را به سمت استفاده بهينه از كالا و خدمات سوق داده اند. به اين ناهمراهى طبيعت اگر هجوم و حمله بيگانگان و اقوام و قبايل همسايه را هم اضافه كنيم معلوم مى شود چرا ايرانيان تا اين اندازه از منابع موجود خود صيانت و مراقبت مى كردند. احداث قنات هاى عظيم براى بهره ورى از منابع آبى از جمله افتخارات ايرانيان در طول تاريخ است كه به منظور استفاده بهينه از آب صورت گرفته است. حتى نگاهى به معمارى ساختمان هاى قديمى و سنتى اين فرهنگ صرفه جويى را به اثبات مى رساند. طراحى بادگيرها كه در گرماى تابستان خنكاى دلچسبى را در محيط منزل به وجود مى آورند با هيچ دستگاه خنك كننده امروزى كه با صرف هزينه هاى هنگفت توليد و نصب مى شوند و منابع انرژى زيادى را به هدر مى دهند قابل مقايسه نيست.
وجود فضاهايى با نام گنجه يا قراردادن صندوقچه اى در منزل با اين هدف بود كه هر چيز كهنه و قديمى را به اميد بازيابى و استفاده مجدد در آن قرار دهند، با اين اعتقاد كه «هر چيز كه خوار آيد روزى به كار آيد.»
در چند دهه اخير و با ورود تكنولوژى هاى جديد به محيط خانواده، فرهنگ صرفه جويى از خانواده هاى ايرانى رخت بربسته است و جاى آن را فرهنگى نوظهور و وارداتى به نام فرهنگ مصرف گرايى گرفته و به ارزشى بلامنازع تبديل شده است. خانواده ها به رهبرى زنان كه هنوز وظيفه خريد نيازهاى منزل را بر عهده دارند راه از فروشگاه هاى سنتى كج كرده و به سمت فروشگاه هاى غول پيكر زنجيره اى مى روند. جايى كه همه كالاهاى مصرفى يك جا جمع شده اند و خود را به خريدار كه گاه نيازى به خريد آنها ندارد تحميل مى كنند.
خانواده ايرانى به واقع خانواده اى قناعت گر بود و تجمل و مصرف گرايى در آن هيچ نقشى نداشت. از آنجا كه نظام اقتصادى خانواده توسط زنان اداره مى شد و آنان وظيفه تنظيم دخل و خرج منزل را برعهده داشتند، ترويج صرفه جويى در ميان اعضاى خانواده و استفاده بهينه از منابع موجود از وظايف آنان بود. شايد به همين دليل است كه گفته مى شود در كنار هر مرد موفقى يك زن كوشا وجود دارد.
هم اكنون نيز براى تشويق مردان مجرد به صرفه جويى و ايجاد پس انداز، آنان را به سمت ازدواج سوق مى دهند. اما زنان امروز تا چه اندازه ميراث صرفه جويى را از مادران و مادربزرگان خود به ارث برده اند.
بروز و گسترش پديده هايى مثل چشم و هم چشمى و تفاخر به دارايى ها و تجملات در ميان زنان امرى نكوهيده است كه بار اقتصادى منفى آن توانايى در هم كوبيدن و شكستن كمر بنيان هر خانواده اى را دارد. در منازل بسيارى از خانواده هاى ايرانى كالاهاى زيادى وجود دارد كه حتى يك بار مورد استفاده قرار نگرفته اند. اين در حالى است كه بسيارى از همين كالاها يا به صورت قسطى خريدارى شده اند و يا براى تهيه منابع مالى آنها، خانواده از بسيارى نيازهاى اوليه و پراهميت تر خود چشم پوشى كرده است.
سيدناصر نوربخش، كارشناس مسائل اجتماعى معتقد است: توليدات روز افزون نظام سرمايه دارى كه بر پايه توليد انبوه و مصرف استوار است و ايجاد يك فضاى امنيت روانى در خانواده ها كه با كمبود كالا مواجه نمى شوند، نقش بسزايى در فراموش شدن فرهنگ صرفه جويى دارد. اين در حالى است كه خريداران كالا در خانواده ها كه اغلب زنان هستند از اثرات مخرب خريدهاى نا بجا و نالازم ناآگاهند و از نتايج منفى چنين اقدامى بر اقتصاد ملى چشم پوشى مى كنند. اين كارشناس مسائل اجتماعى با تاكيد بر اينكه گسترش فرهنگ مصرف به ايران محدود نمى شود مى گويد: منطق نظام سرمايه دارى براساس توليد براى سود بيشتر طراحى شده است در حالى كه در يك نظام انسانى توليد براى مصرف بهينه و كارآمد انجام مى شود.
در اين ميان نمى توان از تاثيرات عميق برنامه هاى تلويزيونى چشم پوشى كرد كه با نشان دادن تصاويرى از زندگى افراد ثروتمند، سبك زندگى آنان را به عنوان الگو در جامعه ترويج مى كنند. گسترش ارتباطات از طريق توسعه رسانه هايى مثل تلويزيون گاه به از هم گسيختگى رسوم ريشه دار در بسيارى از خانواده ها انجاميده است. در حالى كه اين رسانه ها به دليل برخوردارى از مقبوليت اجتماعى بالا مى توانند با ترويج فرهنگ صرفه جويى در خانواده ها به زنان كه مخاطبان اصلى اين رسانه ها هستند، اين پيام را منتقل كنند كه زنان مى توانند با صرفه جويى در مخارج اقتصادى، آينده خانواده و فرزندان خود را تضمين كنند.
اگرچه استفاده از تكنولوژى هاى جديد، زنان امروزى را از انجام كارهاى خانگى معاف كرده و گرايش به فرزند كمتر، اوقات فراغت بيشترى به آنان داده اما زنان در بسيارى از موارد از اوقات فراغت خود نه براى كمك به پيشبرد اهداف متعالى خانواده بلكه زمان خود را در انواع و اقسام پاساژها و مراكز خريد سپرى مى كنند. در حال حاضر بخش بزرگى از مشكلات اقتصادى و اجتماعى در ابعاد كلان كشورى و ابعاد خرد خانوادگى، به فراموش شدن صرفه جويى در خانواده ها مربوط مى شود كه ترويج و تزريق فرهنگ استفاده بهينه از كالاها و خدمات كمك شايان توجهى است در جهت پيشبرد اهداف ملى و در سطحى پايين تر اهداف خانوادگى.
ناصرجعفرزاده
www.javannewspaper.com
 


 نگاشته شده توسط مسعود محمدابراهيم نظرات 0 | لينک مطلب



Powered By Rasekhoon.net