کمیته ویژه اصلاح الگوی مصرف

پس از نامگذاری سال جدید از سوی رهبری، تحرکات خوبی در میان مسئولان دولتی و مجلس دیده می شود از جمله آنها تشکیل کمیته ای ویژه در کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در راستای اصلاح الگوی مصرف است.
ستار هدایت خواه، مخبر کمیسیون فرهنگی و نماینده بویراحمد در مجلس ضمن اعلام این خبر می گوید: «در کمیسیون فرهنگی کمیته ویژه ای در راستای اصلاح الگوی مصرف تشکیل شده که آسیب شناسی وضعیت فرهنگ مصرف در جامعه از مهمترین پیشنهادات مطرح شده در این کمیسیون است.»
وی می گوید: «اعضای کمیسیون فرهنگی به این نتیجه رسیدند که باید کاری کرد تا پیام نوروزی رهبر معظم انقلاب که بسیار کاربردی و مهم است تحقق عملی و واقعی پیدا کند، بر همین اساس اعضای این کمیسیون بر این موضوع تاکید کردند که مصادیق صرفه جویی و اصلاح الگوی مصرف باید مورد توجه قرار و نیز اقدامات لازم در خصوص فرهنگ سازی این موضوع توسط دستگاه های مختلف تبلیغی، رسانه ای و مطبوعات صورت بگیرد، همچنین در این کمیسیون تاکید شد که باید کاری کرد تا پیام نوروزی رهبری صرفا یک پیام توصیه ای نباشد بلکه دارای ضمانت اجرایی باشد.»
مخبر کمیسیون فرهنگی مجلس در زمینه پیشنهادات این کمیسیون در راستای اصلاح الگوی مصرف می گوید: «مضمون این پیشنهادات تشکیل یک کمیته ویژه ای برای آسیب شناسی وضعیت فرهنگ مصرف است که راهکارهای عملی برای این فرهنگسازی نیز در بیانیه این کمیسیون آمده است و به نهادهای ذیربط نیز ارسال خواهد شد.»

تشکیل ستاد اصلاح الگوی مصرف

برای اصلاح الگوهای مصرفی در جامعه نیازمند قوانین و مقرراتی هستیم تا بتوان در سایه آن ساختارهای صحیح مصرفی را در جامعه اسلامیمان نهادینه کنیم.
دکتر محمدرضا حیدری، روانشناس و استاد دانشگاه در گفت وگو با سرویس گزارش روز کیهان به ضرورت تشکیل ستادی در زمینه اصلاح الگوی مصرف اشاره می کند و می گوید: «با توجه به بحران های بزرگ اقتصادی که دامنگیر کشورهای توسعه یافته غربی شده، نامگذاری سال جدید به نام «اصلاح الگوی مصرف» به نوعی از درایت و هوشمندی رهبر فرزانه انقلاب حکایت می کند، اما در این باره مسئولان دولتی باید تدابیری بیندیشند تا نه تنها برخی از الگوهای غلط مصرفی در جامعه اصلاح شود بلکه قوانینی تصویب و به مرحله اجرا بگذارند تا چارچوب های مصرفی را برای مردم و سایر مسئولان و دستگاههای دولتی تبیین و تعریف کند و خط و خطوط های مصرف صحیح و ناصحیح مشخص شود.»
این استاد دانشگاه در ادامه می گوید: «به عقیده من در وهله اول باید ستادی را تشکیل دهیم تا بر همان اساس به تعیین شاخص ها، نوع مصرف و ارزیابی عملکرد ها بپردازیم، یعنی اگر ستادی را در این زمینه تشکیل دهیم که بتواند معیارهای مصرفی را طراحی، تدوین و هدایت کند قطعا در تحقق عینی عنوان سال جدید موفق تر خواهیم بود.»
خانم دکتر فاطمه نظری نیا، جامعه شناس و استاد دانشگاه نیز ضمن تاکید بر تشکیل ستادی جهت تحقق بخشیدن به عنوان سال جدید می گوید: «وقتی که برای عملیاتی شدن یک امر مهمی مثل اصلاح الگوهای مصرفی جامعه یک محوریت، مرکزیت یا ستادی واحد وجود داشته باشد بدون شک رسیدن به اهداف تعیین شده و پاسخ به دغدغه های رهبری سهل و آسان خواهد بود.»
این جامعه شناس می گوید: «یکی از وظایف مهمی که باید برعهده این ستاد نهاده شود ارائه راهکارهای صحیح مصرفی و تعیین اولویت ها و در پایان نیز ارزیابی سطح کمی و کیفی عملکرد دستگاه های مختلف دولتی و غیردولتی است، از طرفی هم باید مراقب بود تا این ستاد با مدیریتی منسجم و درست راه را به بیراهه نرود.»
نظری نیا به ضرورت نظارت دقیق دولت بر رفتارهای مصرفی جامعه اشاره می کند و می گوید: «مسئولان دولتی هرچه سریعتر باید راهکارهایی را در اختیار مردم قرار دهند تا هم به اصلاح الگوهای مصرفی بینجامد و هم برنامه هایی را ارائه کند تا مردم براساس آن به شیوه نوینی از الگوهای مصرفی دست یابند.»

الگوي نادرست مصرف دارو در خانواده
 
پديده مصرف گرايي يكي از آفات امروز جامعه ايراني است. به نظر مي رسد خانواده ايراني به تدريج مواردي چون قناعت، ساده زيستي و مناعت طبع را ناديده مي گيرد و با ورود پديده هاي وارداتي غربي اعم از پديده هاي تكنولوژيكي يا فرهنگي، كم كم سنن و رسوم خود را به دست فراموشي مي سپارد. هم اكنون كمتر رسم و سنتي را مي توان در زندگي ايرانيان يافت كه از هجوم مدرنيته، تجمل گرايي و تحول بنيان كن به دور مانده باشد. از خوراك و پوشاك گرفته تا شيوه زندگي و مراسم ازدواج و آداب و رسومي مانند سفره هفت سين و حتي ديد و بازديد نوروز همه و همه دستخوش تغيير و تحولي جدي شده است كه گاه هم سو با عقايد مذهبي و ارزش هاي جامعه ايراني نيست و علاوه بر ايجاد شكاف در فرهنگ عمومي جامعه از اصل خود فاصله گرفته و به عاملي براي به زحمت افتادن اعضاي خانواده تبديل شده است.
پديده مصرف گرايي در استفاده بيش از اندازه از دارو، منابع طبيعي و غذايي و اتلاف منابع طبيعي در تمامي ابعاد در جامعه ايراني هويداست.
با توجه به نام گذاري سال جديد با عنوان «اصلاح الگوي مصرف» در كشور قصد داريم ابعاد مختلف اين موضوع را بررسي كنيم. متاسفانه يكي از پديده هاي ناگوار مصرف گرايي در استفاده بيش از اندازه دارو در كشور است. مصرف خودسرانه داروهاي مسكن كه بيش از چندين برابر استاندارد جهاني است و تجويز بي حد و اندازه دارو توسط برخي از پزشكان عمومي و متخصص، هم اكنون يكي از تهديدات جدي است كه سلامت جامعه را به خطر انداخته است.طبق آمارهاي موجود ٥ تا ١٠ درصد داروها در كشور به طور خودسرانه مصرف مي شود، در حالي كه در ديگر كشورهاي جهان اين رقم ٢ تا ٣ درصد است.
به نظر مي رسد ناآگاهي افراد جامعه نسبت به مصرف دارو و عوارض ناشي از آن مهم ترين علت مصرف بي رويه دارو باشد. به گفته دكتر واقفيمتخصص در امر دارو و به نقل از سلامت نيوز ، دارو مرز ميان سم و غذاست و همان گونه كه مصرف به جاي دارو نجات بخش است، استعمال نابه جاي آن مي تواند صدمات جبران ناپذيري به فرد وارد كند. به گفته كارشناسان مصرف خودسرانه، بي رويه و بدون تجويز پزشك در جامعه علاوه بر ايجاد عوارض در فرد، هزينه هاي سنگيني را به نظام سلامت كشور وارد مي كند.پيشتر وزارت بهداشت نسبت به مصرف بي رويه و بدون تجويز پزشك داروهاي سرماخوردگي كودكان هشدار داده و از والدين خواسته بود نسبت به عوارض ناخواسته اين داروها هوشيار باشند. به گفته كارشناسان، فرآورده هاي دارويي بايد پس از معاينه دقيق كودك و با توجه به شرايط جسمي وي توسط پزشك تجويز شود و براي تنظيم مقدار داروي خورانده شده به كودك، بايد از قاشق هاي مخصوص اندازه گيري دارو استفاده كرد. استفاده از قاشق هاي خانگي به دليل استاندارد نبودن آن سلامت كودك را به شدت به خطر مي اندازد. بنابراين داروهاي كودكان علاوه بر اين كه بايد توسط پزشك تجويز شود بايد در نهايت دقت و حساسيت مصرف شود تا بهترين تاثير را بر سلامت كودك بگذارد. هم چنين طي ساليان اخير گرايش مردم به مصرف داروهاي گياهي افزايش يافته است و در چنين وضعيتي بسياري افراد ناآگاهانه و با حدس و گمان و يا اطلاعات به دست آمده از اطرافيان خود، اقدام به خوددرماني با داروهاي گياهي مي كنند و دچار عوارض ناخواسته اين داروها مي شوند. متخصصان تاكيد مي كنند گياهان دارويي به صورت دم كرده، جوشانده و... فقط بايد از مكان هاي معتبر و مجاز تهيه و تحت نظر پزشك و داروساز مصرف شود.در همين راستا وزارت بهداشت اعلام كرد اين وزارت خانه برنامه هاي گسترده اي براي اصلاح الگوي مصرف غيرمنطقي و بي رويه دارو دارد. رسول ديناروند گفت: در تمامي حوزه هايي كه امكان سوءمصرف، مصرف غيرمنطقي، نابه جا و بي رويه دارو وجود دارد، اصلاحاتي صورت مي گيرد.
به گفته ديناروند ميانگين مصرف آنتي بيوتيك در كشور در مقايسه با كشورهاي اروپايي بيش از حد نياز است و در بسياري موارد ضرورتي به تجويز و مصرف آنتي بيوتيك وجود ندارد و بيمار مي تواند با استراحت و ديگر مراقبت هاي دارويي بهبود يابد. ديناروند در گفتگو با ايسنا يكي از دلايل مهم مصرف بيش از حد دارو در كشور را تجويز بي رويه دارو عنوان كرد و گفت: استفاده از دارو بايد آخرين مرحله درمان بيماري باشد اما متاسفانه برخي پزشكان از همان ابتدا به تجويز دارو مي انديشند. به گفته وي هم اكنون مصرف آنتي بيوتيك در كشور به ٣ هزار ميليارد ريال در سال مي رسد و حدود ١٣ درصد كل بازار دارويي كشور را تشكيل مي دهد. هم چنين مصرف داروهاي اعصاب و روان از نظر عددي بيشترين گروه دارويي را به خود اختصاص داده و اين موضوع از جمله مباحث مهم در كشورهاي در حال توسعه است.

www.khorasannews.com