مديريت مالي خانواده با صرفه‌جويي
 
آدم نمي‌دونه كه اين پول چطور تموم مي‌شه! هنوز هفته اول ماه نگذشته تمام حقوق خرج شده! همه چيز گران است و دخل و خرج‌مان به هم نمي‌رسد. قسط‌ها دارد عقب مي‌افتد و بچه‌ها هر روز خرجشان بيشتر از قبل مي‌شود. واي نمي‌دانم با اين همه مشكل چه كنم !!!
اگر اينها درد دل‌هاي شما نيز باشد ممكن است همه تقصير‌ها گردن گراني نباشد و كمي در مديريت مالي خانواده مشكل پيدا كرده باشيد.
خوب بهتر نيست كمي با دقت به زندگي خود نگاه كنيد. معمولا چيزهايي وجود دارد كه روي هم انبار شده است بي اين‌كه استفاده‌اي داشته باشد و در عوض چيزهايي هست كه بايد مي‌خريديد و نخريديد.
شما براي پرداخت قرض‌هايتان قرض هم مي‌كنيد‌؟ واي! پس لازم است نگاهي به اين مطلب و تجربيات دوستانتان بيندازيد.
پيشنهادات كارشناسي نيز شمارا در اداره امور مالي خانواده بيش از پيش كمك خواهد كرد. ولي زياد احساس تقصير نكنيد.
وقتي رانندگي مي‌كنيد راديو هر چند دقيقه يك بار و لابه لاي برنامه‌ها آگهي پخش مي‌كند. وقتي در اينترنت هستيد مدام آگهي‌هاي بازرگاني جلوي چشمتان رژه مي‌رود و تا مي‌آييد روزنامه‌اي بخوانيد بخش آگهي‌هاي آن خوشرنگ‌تر از مطالب صفحه با شما صحبت مي‌كند.
تلويزيون هم كه سنگ تمام گذاشته و پنهان و آشكار شما را به مصرف بيشتر دعوت مي‌كند. حتي ممكن است به در منزلتان نيز آگهي تبليغاتي چسبانده باشند يا يك مشت برگه آگهي به درون خانه و داخل جعبه پست انداخته باشند. مي‌بينيد كه مصرف‌گرايي همه جا چنبره زده است و هيچ بعيد نيست كه به ذهن شما نيز راه پيدا كرده باشد و خوب به هر حال آدم ممكن است خواسته و ناخواسته وسوسه شود.
از همه اين حرف‌ها گذشته اگر مي‌خواهيد بدهي‌هايتان را صاف كرده و به آرامش ذهني دست پيدا كنيد، بايد به صورت ريشه‌اي با اين مشكل برخورد كرده و جلوي ولخرجي‌هاي بيهوده خود را بگيريد.

پيش آگاهي

سيما مي‌گويد: تا مدتي قبل عادت داشتم بيشتر پولي را كه در خانه بود بردارم و به خيابان و مركز خريد بروم و موقع بيكاري آنجا پرسه بزنم. واقعا قصد نداشتم چيزي بخرم اما وقتي وارد آنجا مي‌شدم مي‌ديدم خيلي چيزها احتياج دارم.
وقتي خريد مي‌كردم بعد از چند وقت مي‌ديدم اين وسايل آنقدر‌ها هم مورد نياز نيست و فقط اشتهاي بي‌اندازه خريد مرا به خريدن واداشته است. بعد از آن متوجه شدم اگر پول‌هايمان را جمع كرده بودم مي‌توانستم به يك سفر هيجان انگيز بروم يا براي خريد خانه سرمايه‌گذاري كنم. ديدم بهتر است وقت را تلف نكنم اولين كاري كه كردم اين بود كه به بازار نرفتم مگر اين‌كه نياز ضروري پيش بيايد و قبل از خريد نيز ليست مي‌نوشتم و پولي را كه حدس مي‌زدم نياز است با خودم مي‌بردم نه بيشتر. سعي مي‌كردم مستقيم سراغ جاهايي بروم كه اين موارد مورد نياز را مي‌فروشند. در مرحله بعدي سعي كردم به جاي وقت گذراني در بازار به محل‌هايي مثل نمايشگاه‌هاي هنري يا موزه و پارك بروم. جاهايي كه احتياج نبود بيخودي پول خرج كنم.

سرمايه‌اي فكر كنيد

در اكثر موارد بيشتر ولخرجي‌هاي روزانه ما تنها از روي عادت شكل مي‌گيرند. در بسياري از مواقع اين مخارج روزانه غير ضروري به نظر مي‌رسند همين مخارج اندك اگر صرفه‌جويي شوند مي‌تواند به مصارف مفيد و سرمايه‌اي برسند.
به عنوان مثال سحر خانمي 45 ساله است كه از اضافه وزن رنج مي‌برد. او هر روز صبح موقع سر كار رفتن يك كيك 500 توماني مي‌خريد و در عوض هميشه فكر مي‌كرد كاش اينقدر پول اضافه مي‌آمد كه مي‌توانست يك وسيله ورزشي براي ورزش در خانه بخرد.
يك روز او تصميم گرفت به جاي خريد كيك لقمه نان و پنيز كه سالم‌تر است را سر كار ببرد. در عوض اين 500 توماني‌ها را در جايي پس‌انداز كند.
او حساب كرد اگر هر روز 500 تومان كنار بگذارد مي‌شود ماهي 15 هزار تومان و سالي 180 هزار تومان كه براي خريد وسيله ورزشي كه در نظر داشت كاملا كافي بود. او با اين كار هم به كاهش وزن خود كمك كرد و هم پس از يك سال با پول همان كيك‌هايي كه چاق‌ترش مي‌كردند يك وسيله ورزشي خريد كه توانست هفته‌اي نيم كيلو خود را لاغر كند.
شما هم مي‌توانيد اين روش را امتحان كنيد و از حالا با يك برنامه‌ريزي شبانه از خانه ناهار ببريد. تمامي آداب خرج كردن خود را مجددا ارزيابي كرده و ببينيد كه آيا انجام آنها ضروري است يا خير؛

به خودتان بگوييد: نه !!!

همه چيز را در بانك مي‌گذارم تا جلوي دستم نباشد. اين روش امير است كه هيچ كنترلي بر ولخرجي‌هاي خودش ندارد. او مطلقا از كارت بانك‌ها نيز استفاده نمي‌كند زيرا فرقي با پول نقد ندارد و همراه بودنش ولخرجي او را تحريك مي‌كند.
او مي‌گويد: از يك جايي بايد شروع مي‌كردم. پس از در آمد خود و خانمم همه مخارج ضروري را حساب كرديم و ما بقي را در بانك مي‌گذاريم. هر وقت به يك رقم خوب مي‌رسد با يك برنامه‌ريزي دقيق آن را براي وام قرض الحسنه يا مسكن سرمايه‌گذاري مي‌كنيم. هدف نهايي ما نيز خانه دار شدن است.

چند پيشنهاد مفيد

اگر هنوز به روش‌هاي بيشتري نياز داريد ماهم براي شما پيشنهادهايي نيز مخصوص آقايان داريم:
از حراجي‌ها خريد كنيد البته با دقت كه جنس مشكل‌دار به شما ندهند. مراكز خريدي كه ارزان‌تر مي‌فروشند را انتخاب كنيد. برنج و گوشت يا كالاهاي مصرفي قابل نگهداري چند ماهه را براي مصرف سال يا ماه يكجا بخريد تا ارزان تر و با كيفيت تر تمام شود.
دفترچه حسابداري خانوادگي داشته باشيدو دخل و خرج خود را بنويسيد.
با سيمكارت‌هاي شارژي مكالمات خود را كنترل كنيد.
اگر از اينترنت استفاده مي‌كنيد زمان و موضوع مورد نياز خود را هدف قرار دهيد و وبگردي بيهوده نكنيد.
غذاي بيرون را فراموش كنيد.
از مهمان كردن‌هاي بيهوده پرهيز كنيد.
از روي ليست خريد كنيد و همراه بردن آن را فراموش نكنيد.
بقيه پولتان را بگيريد.
چانه زدن را فراموش نكنيد .
جمع مبلغ خريدتان را پيشاپيش تخمين بزنيد كه سرتان كلاه نرود و همه چيز گرد شده محاسبه نشود.
مراقب مصرف انرژي و بنزين باشيد .
با خريد اينترنتي در وقت و انرژي خود صرفه‌جويي كنيد .
هرگز براي پرداخت بدهي‌هاي قبلي وام نگيريد.
مراقب باشيد خسيس نشويد و وقتي خزانه‌تان پر شد با خانواده تفريح و كمي هم ولخرجي كنيد ولي آن هم حساب شده باشد. 
 

خانم ها ! ولخرجی ممنوع
 
تنظیم برنامه ی خانواده، بر اساس درآمد شوهر، موضوعى است كه باید با دقت و كاردانى تمام، از سوى خانم خانه، صورت بگیرد و چون نمى‏توان درآمدها، خرج‏ها و خلق و خوى افراد را صددرصد با یكدیگر تطبیق داد، این كار به وسیله خانم خانه و بر اساس تجربیات خود او باید انجام شود. در این مبحث، فقط چارچوب كلى را مطرح مى‏كنیم و جزئیات آن را به عهده خانم خانه مى‏گذاریم.
ضرب‏المثل حكیمانه «بادآورده را باد مى‏برد» در تئاتر، فیلم و كتاب، لحظات بسیار مفرح، شیرین و دل‏چسبى را براى ما، به ارمغان آورده است. چقدر از دیدن پیرمردهاى خسیسى كه در صحنه تئاتر با مأمور مالیات بر سر درآمد، چانه مى‏زدند و دستشان مى‏لرزید و اصولاً مطالبه او را چرند و مزخرف مى‏دانستند و به پرداخت مالیات تسلیم نمى‏شدند، خندیده‏ایم یا مثلاً در ضمن نمایش، از دیدن زن‏هاى جوان و خوش لباسى كه به هیچ‏وجه در مقابل منطق شوهر، در خصوص كم‏خرج كردن، متقاعد نمى‏شدند و مثل بچه‏ها، لب‏هایشان را آویزان مى‏كردند و با كلماتى بچه‏گانه مى‏گفتند: «من نمى‏دونم؛ هر طورى شده، باید این پالتو پوست را برایم بخرى»، خندیده ایم! نویسندگان و منتقدان اجتماعى، به قدرى كتاب و نمایش در خصوص خسّت، ولخرجى و اسراف نوشته‏اند كه از حد خارج است و هر كدام از ما، به نوبه خود، چنین كتاب‏ها و نمایش‏هایى را خوانده و دیده‏ایم و به نظرمان عجیب و غریب و احمقانه جلوه كرده است و به آنها خندیده‏ایم.
نویسندگان خوش ذوق و آنهایى كه نقایض اجتماعى را با دیده بصیرت و نكته‏سنجى مى‏نگرند، مشاهدات خود را به طرز جالب و زیبایى، ضمن داستان، در مقابل دیدگان ما مجسم مى‏كنند و به قدرى با مهارت، آن عیوب را برجسته مى‏سازند كه ما آن را حمل بر شوخ‏طبعى نویسنده كرده، به وجد و سرور مى‏آییم؛ اما باید بدانیم كه در زندگى حقیقى، هیچ مصیبتى رنج‏آورتر و غم‏انگیزتر از عدم لیاقت در امور مالى نیست.

در کلام معصومین هم اشاراتی به این موضوع شده است:

امام حسن (ع) : پرسش صحیح نیمی از علم است ، و مدارا كردن با مردم نیمی از عقل است ، و اقتصاد و اعتدال در زندگی نیمی از مخارج است .
آن مردى كه زیادتر از درآمد خود خرج مى‏كند و به اصطلاح «پایش از گلیمش درازتر است»، خوشمزه و خنده‏آور نیست؛ بلكه وى، پایه و اساس ورشكستگى و فلاكت خود را بنا مى‏گذارد. آن خانم ولخرج و بى‏مغزى كه مثل بچه‏ها و از روى بى‏فكرى، یقه شوهر را مى‏چسبد و از او لباس‏ها و مدهاى روز را مى‏خواهد، جذاب و دلربا نیست؛ بلكه مانند سنگ آسیاب، به گردن شوهر آویخته شده، او را شكسته و خرد مى‏كند.
تصور این كه اگر ما درآمد بیشترى داشته باشیم، تمام مشكلات و غصه‏هاى مالى ما حل مى‏شود، یك فكر سفسطه‏آمیز و بى‏معنى است. متخصصان علم اقتصاد مى‏گویند: درآمد زیادتر، درد را دوا نمى‏كند. یكى از بزرگان علم اقتصاد ، عقیده دارد كه غالب مردم، وقتى پولشان زیادتر مى‏شود، خرجشان را نیز بالا مى‏برند و در نتیجه، باز با بى‏پولى و كمبود، دست به گریبان هستند.
بدون نقشه و بى‏فكر خرج كردن، یعنى آن كه همه از درآمد و دسترنج شما بهره ببرند؛ غیر از خودتان. شما از درآمد خود به كفاش، نانوا، قصاب، بزاز و نجار، نفع برسانید؛ اما یك دینار براى خود كنار نگذارید.
با نقشه و عاقلانه خرج كردن، آن است كه شما و خانواده‏تان، هر كدام یك سهم عادلانه از درآمد خود را پس‏انداز كنید.
خانم های محترم : تنظیم بودجه، نه مثل یك پیراهن ساده و آسان است و نه این است كه شما صورت بالا بلندى از مخارج روزانه را تهیه كنید و یك ریال یك ریال همه را بنویسید؛ بلكه تنظیم بودجه، عبارت از نقشه مشخص و یك برنامه منظمى است كه به شما كمك مى‏كند تا از درآمد و پولتان، حداكثر استفاده را ببرید.
بودجه‏اى كه از روى عقل و تدبیر تنظیم شده باشد، شما را به هدف و آرزوهایى كه در زندگى دارید، مى‏رساند. خرید خانه، باغ، ماشین، تحصیلات عالى براى بچه‏ها، پس‏انداز براى زمان پیرى، مسافرت و گردش، از هدف‏هاى مورد نظر هر خانواده هستند و انجام آنها، جز با تنظیم بودجه عاقلانه، میسر نخواهد بود.
وقتى شما از روى نقشه و حساب خرج كردید و مخارج هر ماه را آخر آن ماه از نظر گذراندید، به چشم خود مى‏بینید كه براى هر چیز، چه مبلغ پول داده‏اید و اگر بعضى مخارج در نظر شما زائد باشد، آنها را حذف مى‏كنید تا هزینه آنها به مصرف چیزهاى مهم و لازم برسد. صورت‏حساب خرج ماهانه بهترین مشاور اقتصادى و راهنماى خرج و پس‏انداز شما خواهد بود.
اگر خداى نكرده شما از آن زن‏هایى هستید كه عقل معاش نداشته، به تنظیم بودجه معتقد نیستید، از همین امروز، برنامه خرج و دخل را با تطبیق درآمدتان، تهیه كنید. باید بدانید كه یك زن میانه‏رو كه از روى عقل و نقشه خرج مى‏كند، مهم‏ترین كمك و خدمت را در راه موفقیت شوهر، انجام مى‏دهد. مردهایى كه گرفتار زن ولخرج هستند، هرگز روى موفقیت را نخواهند دید.
اگر شوهر شما راه پول درآوردن را مى‏داند، ولى آینده‏گر نیست و همه را از دست مى‏دهد، شما باید با منطق و عقل معاش، از آن جلوگیرى كنید و اگر زیاد محافظه‏كار است و خانواده را در فشار و تنگنا مى‏گذارد، حس اعتماد او را به خود جلب كنید و به او بفهمانید كه شما نیز در پول خرج كردن، همان دل‏سوزى و تدبیر متقابل را دارید.
در امر بودجه خانواده شما نمى‏توانید به نظریه ی متخصصان، متكى باشید و آن را راهنماى بودجه ی خانواده خود قرار دهید. براى آن كه بودجه شما از نظر اقتصادى ارزش واقعى داشته باشد، باید به قامت خود شما بریده شود و مثل لباس، جزءجزء آن، روى اندام شما امتحان شود تا از هر جهت، برازنده شما و زیبا و راحت باشد. درآمد، موقعیت و مخارج هیچ خانواده‏اى، مثل خانواده دیگرى نیست. مشكلات و مسائلى كه شما در امر پول خرج كردن و بودجه خود دارید، مثل صورت و اندامتان، با دیگران متفاوت است.
 
 
  

مديريت روشنايي داخل ساختمان
 
يكي از راه‌هاي موثر كاهش مخارج برق مصرفي، افزايش بازدهي روشنايي‌هاست و توجه به روشنايي داخل و محوطه ساختمان يكي از راهكارهاي كاهش استفاده از انرژي برق است. اگر شما 25 درصد از روشنايي خانه خود را با لامپ كم‌مصرف جايگزين كنيد، مخارج برق مصرفي شما تا 50 درصد كاهش مي‌يابد، براي اين منظور بايد نكاتي را كه به سادگي قابل اعمال است تجربه كنيد و نتيجه موثر آن را ببينيد.
به اين ترتيب توصيه مي‌شود كه در آباژورها به جاي لامپ هالوژن از لامپ‌هاي كم‌مصرف استفاده كنيد؛ اين گونه لامپ‌ها بين 60 تا 80 درصد كمتر انرژي مصرف مي‌كنند، نور و درخشندگي بيشتري توليد كرده و نسبت به لامپ‌هاي هالوژن توليد گرماي كمتري دارند. بهتر است نور وسايل توليدكننده نور را روي نقطه‌اي كه مايل به استفاده از آن هستيد متمركز كنيد. به عنوان مثال مهتابي را در زير كابينت بر روي سينك ظرفشويي قرار دهيد ‌يا در هنگام مطالعه از روشنايي موردي نظير چراغ مطالعه استفاده كنيد. از به كار بردن چراغ‌هاي داراي لامپ متعدد خودداري كنيد، چندين لامپ را توسط يك كليد روشن نكنيد، بلكه به هر لامپ يك كليد مجزا اختصاص دهيد، در چراغ‌هاي بيرون از منازل كه معمولا زمان زيادي روشن مي‌مانند، لامپ فلورسنت و يا لامپ كم‌مصرف بهترين گزينه است. بهتر است در راهروها، ‌پاسيوها و ايوان‌ها از لامپ‌هايي با توان پايين استفاده شود، زيرا علاوه بر كارايي بهتر به دليل نور ملايمشان حشرات موذي را به خود جذب نمي‌كنند.
استفاده از سنسورهاي حضور افراد در ورودي و راه‌پله‌هاي آپارتمان، جهت خاموش و روشن شدن خودكار لامپ‌ها مناسب است و صرفه‌جويي چشمگيري را در مصرف برق خواهيد داشت. بررسي‌ها نشان داده است كه در ايران انرژي مورد نياز جهت گرمايش و سرمايش خانه تقريبا 70 درصد انرژي مصرفي را شامل مي‌شود و حدود 15 درصد انرژي براي توليد آب گرم و 15 درصد نيز به روشنايي خانه و استفاده از تجهيزات برقي اختصاص داده مي‌شود. بنابراين با توجه به اين‌كه فضاي كار و يا خانه شما چقدر است، استفاده از انرژي قابل مديريت است؛ به اين ترتيب با ساده‌ترين راهكارها در مواردي كه روزانه بارها براي روشنايي از برق استفاده مي‌كنيد، قابل كنترل بوده و شما نيز در اصلاح الگوي مصرف سهم بسزايي داشته‌ايد.