دوشنبه 12 بهمن 1388 ساعت 10:53 AM
«چه چيز مصرف كنيم» و «چگونه مصرف كنيم»
1- امسال نيز مطابق سنتي چندين ساله، رهبر معظم انقلاب اسلامي، شعاري را براي سال جديد تعيين كردند. شعار سال 88 يعني «اصلاح الگوي مصرف» عملياتيتر از شعارهاي سالهاي قبل به نظر ميرسد و تاكيد ايشان به اقدام قواي مجريه و مقننه براي تحقق اين شعار، ميتواند مويد اين نكته باشد.
«اصلاح الگوي مصرف» از ابتدا بيشتر معطوف به «چگونه مصرف كردن» شده است، در حالي كه اين شعار، علاوه بر اين موضوع مهم «چه چيز مصرف كردن» را هم شامل ميشود.
2- الگوهاي مصرف در هر دو بخش را نميتوان از نظامهاي ارزشي كه معرف شخصيت فرد و جامعه است جدا كرد، زيرا نماد مصرف، ترجمان وضع فرهنگي فرد و جامعه است. لذا الگوهاي مصرف در همه موارد، بايد با هويت فرهنگي جامعه پيوستگي داشته باشد. به اعتقاد كارشناسان، الگوي مصرف از سويي حاصل پيامهايي است كه نگرش مردم را شكل ميدهد و در رفتارهاي مصرفي آنها تبلور مييابد و از سوي ديگر، مصرف، خود يك الگوي ارتباطي بين انسان و جامعه و بين انسان و خود اوست. مجموعه اين نكات به ما ميفهماند كه تحقق شعار سال 88 بيش از هر چيز نيازمند اقدامات فرهنگي است و دستگاهها و نهادهاي فرهنگي كشور در اين باره مسووليت سنگيني به عهده دارند، اگرچه اين مسووليت رافع مسووليت ديگران نيست.
3- تبليغات، عامل تاثيرگذار و تعيينكننده هم در «چه چيز مصرف كردن» و هم در «چگونه مصرف كردن» است. تبليغات از سويي «ايجاد نياز» ميكند و از سوي ديگر فرآوردههايي كه ميتوانند «برآوردهكننده نياز» باشند را معرفي و تعيين ميكند. لذا براي «اصلاح الگوي مصرف» بايد در جهت الگوي تبليغات صحيح و سالم نيز چارهانديشي كرد. درآمدزايي بالاي تبليغات هم براي «توليدكنندگان محصولات» و هم براي «توزيعكنندگان تبليغات» اعم از رسانهها و ديگر مجموعهها مانعي جدي براي گام برداشتن در اين راه است.
4- مطابق آموزههاي دين انسانساز اسلام، همه احكام و قوانين اسلام، داراي مصالحي است و صرفنظر از اين كه عقل انسان همه آنها را درك بكند يا نه، برانگيزهها و فلسفههاي محكمي استوار شدهاند.
«اسراف» كه پرهيز از آن لازم شمرده شده است و موجب جلوگيري از اتلاف سرمايه، فزوني ثروت، افزايش توان مقابله با سختيها و شكر و بزرگداشت نعمتهاي الهي ميشود، از جمله تعاليم آسماني است كه در اصلاح الگوي مصرف بايد مورد توجه قرار گيرد. درواقع بيتوجهي به اين آموزه ديني است كه موجب رشد بيرويه مصرف در جامعه ما شده است.
5- مطابق احكام فقه اسلام، سفيهان، ديوانگان و كودكان از تصرف در اموال خود ممنوع شدهاند؛ چراكه از تشخيص منافع و مضار خود عاجزند و موجب تباه شدن اموال خود ميشوند. اين حكم، بيانگر اهميت فرهنگ مصرف از نگاه اسلام است. لذا جامعه و افراد آن براي اين كه همرديف اين سه گروه قرار نگيرند،بايد بكوشند از اموال خود استفاده صحيح كنند و سود و زيان خود را به درستي تشخيص دهند. تمتع و بهرهمندي از مواهب الهي، در مسير سعادت و كمال بودن، پرهيز از حرام و گناه، قناعت و پرهيز از اسراف و تبذير از جمله اصولي هستند كه ميتوان براساس آنها، چارچوبي براي الگوي مصرف تعريف كرد. رعايت اين اصول ميتواند هم در بخش «چه چيز مصرف كنيم» و هم «چگونه مصرف كنيم» فرد و جامعه را در مسير صحيح راهبري كند.
1- امسال نيز مطابق سنتي چندين ساله، رهبر معظم انقلاب اسلامي، شعاري را براي سال جديد تعيين كردند. شعار سال 88 يعني «اصلاح الگوي مصرف» عملياتيتر از شعارهاي سالهاي قبل به نظر ميرسد و تاكيد ايشان به اقدام قواي مجريه و مقننه براي تحقق اين شعار، ميتواند مويد اين نكته باشد.
«اصلاح الگوي مصرف» از ابتدا بيشتر معطوف به «چگونه مصرف كردن» شده است، در حالي كه اين شعار، علاوه بر اين موضوع مهم «چه چيز مصرف كردن» را هم شامل ميشود.
2- الگوهاي مصرف در هر دو بخش را نميتوان از نظامهاي ارزشي كه معرف شخصيت فرد و جامعه است جدا كرد، زيرا نماد مصرف، ترجمان وضع فرهنگي فرد و جامعه است. لذا الگوهاي مصرف در همه موارد، بايد با هويت فرهنگي جامعه پيوستگي داشته باشد. به اعتقاد كارشناسان، الگوي مصرف از سويي حاصل پيامهايي است كه نگرش مردم را شكل ميدهد و در رفتارهاي مصرفي آنها تبلور مييابد و از سوي ديگر، مصرف، خود يك الگوي ارتباطي بين انسان و جامعه و بين انسان و خود اوست. مجموعه اين نكات به ما ميفهماند كه تحقق شعار سال 88 بيش از هر چيز نيازمند اقدامات فرهنگي است و دستگاهها و نهادهاي فرهنگي كشور در اين باره مسووليت سنگيني به عهده دارند، اگرچه اين مسووليت رافع مسووليت ديگران نيست.
3- تبليغات، عامل تاثيرگذار و تعيينكننده هم در «چه چيز مصرف كردن» و هم در «چگونه مصرف كردن» است. تبليغات از سويي «ايجاد نياز» ميكند و از سوي ديگر فرآوردههايي كه ميتوانند «برآوردهكننده نياز» باشند را معرفي و تعيين ميكند. لذا براي «اصلاح الگوي مصرف» بايد در جهت الگوي تبليغات صحيح و سالم نيز چارهانديشي كرد. درآمدزايي بالاي تبليغات هم براي «توليدكنندگان محصولات» و هم براي «توزيعكنندگان تبليغات» اعم از رسانهها و ديگر مجموعهها مانعي جدي براي گام برداشتن در اين راه است.
4- مطابق آموزههاي دين انسانساز اسلام، همه احكام و قوانين اسلام، داراي مصالحي است و صرفنظر از اين كه عقل انسان همه آنها را درك بكند يا نه، برانگيزهها و فلسفههاي محكمي استوار شدهاند.
«اسراف» كه پرهيز از آن لازم شمرده شده است و موجب جلوگيري از اتلاف سرمايه، فزوني ثروت، افزايش توان مقابله با سختيها و شكر و بزرگداشت نعمتهاي الهي ميشود، از جمله تعاليم آسماني است كه در اصلاح الگوي مصرف بايد مورد توجه قرار گيرد. درواقع بيتوجهي به اين آموزه ديني است كه موجب رشد بيرويه مصرف در جامعه ما شده است.
5- مطابق احكام فقه اسلام، سفيهان، ديوانگان و كودكان از تصرف در اموال خود ممنوع شدهاند؛ چراكه از تشخيص منافع و مضار خود عاجزند و موجب تباه شدن اموال خود ميشوند. اين حكم، بيانگر اهميت فرهنگ مصرف از نگاه اسلام است. لذا جامعه و افراد آن براي اين كه همرديف اين سه گروه قرار نگيرند،بايد بكوشند از اموال خود استفاده صحيح كنند و سود و زيان خود را به درستي تشخيص دهند. تمتع و بهرهمندي از مواهب الهي، در مسير سعادت و كمال بودن، پرهيز از حرام و گناه، قناعت و پرهيز از اسراف و تبذير از جمله اصولي هستند كه ميتوان براساس آنها، چارچوبي براي الگوي مصرف تعريف كرد. رعايت اين اصول ميتواند هم در بخش «چه چيز مصرف كنيم» و هم «چگونه مصرف كنيم» فرد و جامعه را در مسير صحيح راهبري كند.
جام جم آنلاين مهدي فضائلي