اهداف پيش بيني شده براي ايجاد اين صندوقها
الف - احياي سنت وقف از طريق دعوت عمومي؛ اين امر با ايجاد طرحهاي اجتماعي و ديني، در چارچوب قانوني که به عواطف و درک مردم نزديکتر است و نيازهاي آنان را به بهترين وجهي شناسايي و برآورده ميسازد، امکانپذير ميگردد.
ب - احياي نقش وقف در توسعه توسط يک چارچوب تشکيلاتي که تکامل و ارتباط طرحهاي وقفي را با توجه به اولويتها تحقق بخشيده و ميان اين طرحها هماهنگي به وجود ميآورد.
ج - بهبود بخشيدن به اعمال خيريه از طريق ايجاد طرحهاي جديدي که ميتواند به عنوان الگو مورد پيروي قرار گيرد.
د - برآورده کردن نيازهاي جامعه و شهروندان در زمينههايي که از سوي دولت و يا مؤسسات ملي، يارانهاي به آنها تعلق نميگيرد.
ه - ايجاد توازن و ارتباط ميان امور خيريهي داخلي و خارجي.
و - فراهم ساختن زمينهي مشارکت مردم براي دعوت به وقف و اداره کردن طرحهاي آن.
ز - انعطافپذير ساختن فعاليتهاي وقفي از طريق وضع قوانيني که از يک سو موجب برقراري نظم و انضباط است؛ و از سوي ديگر استمرار اين فعاليتها را تضمين ميکند.
دبيرخانهي اوقاف يک اساسنامهي کلي براي صندوقهاي وقفي وضع کرده است که ضمن تضمين اصول اين صندوقها، چارچوب اساسي و نظام قانوني آنها را نيز مشخص ميسازد.
هنگامي که براساس پژوهشهاي به عمل آمده توسط دبيرخانهي عمومي، ايجاد يک صندوق وقف براي برآوردن برخي نيازها، ضرورت مييابد؛ طرح ايجاد آن به »کميتهي طرحهاي وقفي« در شوراي امور اوقاف پيشنهاد ميشود و در صورت موافقت کميتهي مذکور با اين طرح، وزير اوقاف و امور اسلامي با در نظر گرفتن اهداف و حدود فعاليتهاي صندوق، دستور تأسيس آن را به »شوراي امور اوقاف« ابلاغ ميکند.
هر صندوقي داراي تشکيلاتي است که کادر مديريت آن را عناصر مردمي و نمايندگان نهادهاي دولتي مرتبط با فعاليت صندوق، تشکيل ميدهند. علاوه بر آن، هر صندوق داراي يک مدير با چند معاون است که امور اجرايي صندوق را برعهده دارند. تعداد کارمندان و ردهي اداري و مسؤوليت آنان با توجه به زمينهي فعاليت هر صندوق و نيازهاي اجرايي آن، متفاوت است.
به طور کلي، سرمايهي هر صندوق از چند محل تأمين ميشود که مهمترين آنها عبارتند از:
- درآمدهاي قديم و جاري اوقافي که طبق شرايطي، واقفان با توجه به اهداف صندوق به آن واگذار کرده يا ميکنند.
- بودجهي ساليانهاي که ادارهي اوقاف براي صندوق تعيين مي کند.
- درآمدهاي حاصل از فعاليتهاي صندوق با توجه به وقفياتي که در اختيار دارد.
- علاوه بر موارد مذکور هدايا و کمکها و يا اموالي که طبق وصيت افراد به صندوق ميرسد.
- و...
ادامه دارد ...
منبع :
طرح صندوقهاي وقفي
پژوهشها، تحقيقات و نتايج بحث و گفتگوها پيرامون واقعيت وقف در کويت و شيوههاي بهبود بخشي به آن، نتايجي را در پي داشته که مهمترين آنها ضرورت ايجاد ساختاري نوين براي فعاليتهاي وقفي است.
در ساختار مذکور، تمام جوانب وقف، اعم از دعوت براي احياي اين سنت، پيشبرد و ايجاد تحول در زمينهي چگونگي صرف درآمدهاي آن و فعال کردن نقش وقف در جامعه، مورد توجه قرار گرفته و بين تمام موارد، ارتباط و پيوند ايجاد شده است.
اين ساختار نوين که پژوهشها و تحقيقات آن را ترجيح داده و دبيرخانهي عمومي اوقاف نيز آن را برگزيده است ؛ طرح ايجاد صندوقهاي وقفي است. اين طرح عبارت است از ايجاد قالبي تشکيلاتي که داراي استقلال نسبي بوده و ضمن دعوت عمومي به وقف، به فعاليتهاي توسعه گرايانهي وقف در زمينههاي مشخص شده در اساسنامهي اين صندوقها نيز ميپردازد. اين امور در چارچوب طرحي کامل ميگنجد که در آن نيازها و اولويتهاي جامعه و همچنين فعاليتهاي ديگر نهادهاي دولتي و ملي مدنظر قرار گرفته است.
هدف صندوقهاي وقفي، مشارکت در تلاشهايي است که به احياي سنت وقف کمک ميکند. اين کمکها از طريق طرحهاي توسعهاي در ساختاري اسلامي انجام ميگيرد که به منظور برآوردن نيازهاي جامعه و اطلاع يافتن از اين نيازها اجرا ميشود.
وظيفهي ديگر اين طرحها، هزينه کردن درآمد اموال موقوفه در زمينهي تأمين نيازهاي جامعه برحسب اولويتهاست؛ همچنين اين طرحها ميان پروژههاي وقفي و غير وقفي که توسط دستگاههاي دولتي و جمعيتهاي عام المنفعه، اجرا ميشود، پيوند و ارتباط برقرار ميکند.
فعاليت اين صندوقها تمام نيازهاي توسعهاي و نيازهاي مردمي را در سطح وسيعي فراميگيرد؛ و از آن نيز پيشتر رفته و موضوعاتي از اين قبيل را نيز شامل ميشود: بهبود محيط زيست، حمايت از معلولين و گروههاي خاص ديگر، خدمت به فعاليت و علوم قرآني، مشارکت در حمايت از تحولات علمي، ياري به پيشرفت مسائل فکري و فرهنگي، کمک به گسترش خدمات درماني و بهداشتي، توجه به نيازهاي مساجد، ياري به تبليغات اسلامي و ترويج آن و بسياري از ديگر عملکردهاي توسعهاي و طرحهاي خيريهي عمومي که نياز جامعه به آنها براساس آمارهاي مستمر مشخص ميشود.
ادامه دارد ...
منبع :
سجلات
اين وقفنامه مورد تأييد حضرات آيات عظام فاضل لنکراني و سيد رضي شيرازي دامت برکاتهما و نيز نمايندهي ولي فقيه و سرپرست سازمان اوقاف و امور خيريه حضرت حجت الاسلام و المسلمين حاج شيخ محمدعلي نظامزاده قرار گرفته است.
- قطع سند: 5 / 27 در 120 سانتي متر (طومار)
- نوع خط: شکسته نستعليق، نسخ
- خوش نويس: جمشيد ياري شير مرد
- تاريخ تحرير: 1381 هجري شمسي
- مورد وقف: مدرسه علوم ديني و کتابخانه عمومي
- محل وقوع رقبه: شهرستان تکاب
- واقف: محمد علي خسروي و محسن خسروي
1- اين کلمه براعت استهلال مدرسهي علميه است و اشاره به کريمهي «اقراء و ربک الاکرم الذي علم بالقلم» (العلق/3).
2- براعت استهلال کتابخانه و اشاره به کريمهي «ان هذا القرآن يهدي للتي هي اقوم» (الاسراء/9).
3- از آيهي کريمهي «انما يخشي الله من عباده العلماء» (الفاطر/28) برداشت کردهام.
4- اشاره به کريمهي «يرفع الله الذين آمنوا منکم و الذين اوتوا العلم درجات» (المجادله/11).
5- دو واژهي «وفقهم» و «وقفهم» داراي صنعت جناساند، علاوه بر اينکه واژهي اول مشتمل بر کلمهي «وقف» است.
6- اين مصراع ماده تاريخ بناي کتابخانه است. چه اينکه مجموع حروف آن طبق حساب جمل مساوي با 1424 است و اين عدد مطابق با سال 1424 هجري قمري (1381 شمسي) سال احداث و بهره برداري از کتابخانه است. يعني: «کتابخانهاي را در محل مدرسهي علميه بعنوان حبس و وقف بنا کرديم»
اعداد کلمات اين مصراع طبق حروف ابجد چنين است:
حبسا [ح 8، ب 2، س 60، الف 1]................(71)
بنينا [ب 2، ن 50، ي 10، ن 50، الف 1]........(113)
بدار [ب 2، د 4، الف 1، ر 200]..................(207)
العلم [الف 1، ل 30، ع 70، ل 30، م 40]........(171)
مکتبة [م 40، ک 20، ت 400، ب 2، ت 400]....(862)
جمع 1424.
7- استخدام دو کلمهي «حبسا» و «تنجينا» در يک بيت، صنعت طباق يا مراعاتالنظير را تداعي ميکند.
8- اين بيت را به همراه واژهي «العزيز» در بيت قبل، از آيهي شريفهي 88 سورهي يوسف استفاد کردهام «ايها العزيز مسنا و اهلنا الضر و جئنا ببضاعة مزجية فاءوف لنا الکيل و تصدق علينا ان الله يجزي المتصدقين» ضمنا کلمهي «العزيز» ايهام دارد به نام مرحوم والدم، شيخ عزيزالله، که کتابخانه به نام ايشان ناميده شده است.
گفتني است در قطعه شعر ديگري به فارسي ماده تاريخ تأسيس کتابخانه را مطابق سال هجري شمسي سرودهام که در اينجا برخي ابيات آن را با توضيح مختصر ذکر ميکنم:
شادي روح آن عزيز خدا
رايت اين کتابخانه به پاست
خسروي گفت بهر تاريخش
ملک هستي ز علم پا برجاست (1381)
سر اين نکته با تو گويم باز
تا بداني که سخت نغز و بجاست
عين هستي است علم لم يزلي
زانک اصل وجود نور خداست
نام نيکان هماره باد بلند
تا مه و مهر بر فلک پيداست
حروف مصراع «ملک هستي ز علم پا برجاست» به حساب ابجد مساوي 1381 است که مطابق با سال تأسسيس کتابخانه ميباشد.
ضمنا جملهي «ملک هستي ز علم پابرجاست» علاوه بر معني ظاهري آن، اشاره به يک معني دقيق فلسفي دارد که تفسير آن در بيت «عين هستي است علم لم يزلي - ز آنکه اصل وجود نور خداست» آمده است و خلاصهي آن اين است که:
اولا ذات اقدس خداوند وجود محض و هستي صرف است و ثانيا صفات ذاتي خداوند مانند علم و قدرت و حيات، عين ذات هستند. و لذا علم خداوند هم مانند ذات او وجود محض و عين هستي است (عين هستي است علم لم يزلي) ، بنابراين «هستي» و «وجود» همان علم مطلق است. پس «ملک هستي ز علم پابرجاست» .
در مصراع دوم «ز آنکه اصل وجود نور خداست» همان معني با تعبيري ديگر و برداشتي اشراقي تبيين شده است. زيرا «وجود» نور است و نور وجود علم باري است و آن هم حقيقت هستي است، الله نور السموات و الارض...
نويسنده: محمد علي خسروي
_ همت مضاعف و كار مضاعف در امور خيريه و عام المنفعه (وقف، وظيفه واقفان و ...) _
منبع :
3 - برنامههاي درسي مدرسه اعم از انتخاب متون درسي، چگونگي مقاطع تحصيلي، شرايط تحصيل و غيره تابع دستور العملهاي حوزهي علميه مقدسهي قم صانها الله عن الحدثان که تحت نظر رهبر معظم انقلاب اسلامي و مراجع عاليقدر تقليد برنامهريزي و اداره ميشود خواهد بود.
4 - ساکنان مدرسه اعم از طلاب و اساتيد بايد هفتهاي يک جزو قرآن کريم تلاوت کنند و در ثواب قرائت خود، بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران حضرت امام خميني (قدس سره) و شهداي انقلاب اسلامي ايران را شريک نمايند و اگر به جهت عذري ترک شود در هفتههاي بعد قضا کنند.
يازده باب واحد تجاري واقع در ضلع جنوبي درب ورودي مدرسه علميه که در همان زمين وقفي مورد
اجاره و در بر خيابان احداث شده به موجب اين وقفنامه وقف مدرسه گرديد تا عوايد حاصله در جهت تکميل ساختمان مدرسه و پس از آن در جهت رفع نيازهاي تعميراتي و هزينههاي جاري و کمک به طلاب همان مدرسه مصروف گردد.
بخش ديگر وقفنامه مربوط به تأسيس کتابخانهي عمومي و شرايط آن است.
قسمتي از آن چنين است:
اين کتابخانه با هزينهي شخصي اينجانب و برادرم حاج شيخ محسن خسروي از محل فروش منزل مسکوني بجاي مانده از مرحوم پدرم و مساعدت برخي از وراث ايشان و بعضي از مؤمنين در فضايي به وسعت 400 متر مربع قائم بر زمين موقوفه مزبور احداث گرديده و سند مالکيت آن به شماره پلاک 3380 فرعي از 1054 فرعي از يک اصلي واقع در تکاب بخش شانزده مراغه ذيل شمارهي 11106 در صفحه 81 دفتر 33 ادارهي ثبت اسناد و املاک ثبت و صادر شده است.
اينجانب به منظور کمک به نشر علم و معرفت، تمامي ششدانگ اعياني کتابخانه را که شامل سالنهاي مطالعه خواهران و برادران و مخزن کتاب و اطاقهاي اداري ميباشد به همراه جميع متعلقات آن اعم از ميز، صندلي، قفسه، رايانه، و ساير لوازم موجود قربةالي الله و طلبا لمرضاته بعنوان باقيان صالحات و ياد خدمات ارزشمند علمي و ديني پدر بزرگوارم اصالة از جانب خود و وکالة از طرف برادرم و ساير اشخاص نيکوکار که نام هر يک از آنان با مقاصد و نياتشان عندالله جل و علا ثبت و ضبط است با شرايط ذيل وقف نمودم:
1 - استفاده از کتابخانه براي عموم علما، طلاب علوم ديني، دانشجويان، اساتيد، دانشآموزان، فرهنگيان و همه کتاب دوستان مجاز است.
2 - کتابها و ساير اسناد مکتوب و مضبوط در کتابخانه از قبيل سي دي، فيلم، ميکرو فيلم، نوار و غيره قابل فروش نبوده و نبايد به امانت داده شود و براي خارج کردن آنها از کتابخانه اجازه متولي و نمايندهي مأذون ايشان شرط است.
3 - مدير کتابخانه که از سوي متولي تعيين ميشود بايد درستکار، آشنا به اصول کتابداري و خوش برخورد باشد و دور از هر گونه تنگ نظري و با سعهي صدر، همت خود را به ايجاد محيط آرام و فضاي مناسب براي اهل تحقيق و مطالعه مصروف نمايد.
شش باب واحد تجاري واقع در طبقهي اول ساختمان کتابخانه که در بر خيابان احداث گرديده و يک باب واحد تجاري به مساحت 123 متر مربع واقع در جنب گلزار شهداء تکاب وقف کتابخانه گرديد تا درآمد اين رقبات توسط متولي در جهت تعمير و تجهيز کتابخانه و پرداخت دستمزد کارکنان آن و مرمت و تجليد کتابها به مصرف برسد.
توليت کتابخانه و کليه رقبات آن مادام الحياة با اينجانب و پس از فوت برادرم حاج شيخ محسن
خسروي (معروف به صحاف) و پس از ايشان با يک نفر از احفاد پسري و يا دختري مرحوم والد که داراي صلاحيت علمي و اخلاقي در حد متعارف باشد و در صورت تعدد با اتقي و اعلم آنان خواهد بود.
متوليان وقف در مقابل اعمال توليت از محل درآمد رقبات وقف وجهي بابت حق التوليه دريافت نمينمايند و ان شاء الله اجر عمل خير خود را از قادر متعال دريافت خواهند کرد.
صيغهي وقف براي هر دو موقوفه (مدرسهي علميه و کتابخانه) جاري و رقبات فوقالاشعار از مالکيت اينجانب خارج و به تصرف وقف داده شد. و اينجانب بعنوان توليت، متصرف، و قبض و اقباض شرعي به عمل آمد. فمن بدله بعد ما سمعه فانما اثمه عليالذين يبدلونه و کان ذلک في سنة 1381 الشمسية و 1424 القمرية من الهجرة النبوية علي هاجرها افضل صلوات المصلين و آخر دعوانا ان الحمد الله رب العالمين.
تقبل الله منا و من جميع اخواننا بمنه و کرمه و نسئل من فضله ان يجعلها صدقة جارية و باقية صالحة و ذخيرة ليوم جزائه يوم يجزي الله المتصدقين و لا يضيع اجر المحسنين.
اين وقفنامه همزمان در سه نسخه تهيه و تنظيم و به امضاء واقف رسيد و يک نسخه از آن در آرشيو اسناد سازمان مرکزي اوقاف و امور خيريه نگهداري ميشود. محل امضاء
محمد علي خسروي
ادامه دارد ...
منبع :
