ضرورت توسعه فرهنگ وقف اهلي (اولادي) - 1

  • ساعت ارسال پست : 7:05 PM ،


اين سخنراني با حضور جمعي از کارشناسان، دانشگاهيان و پژوهشگران مسائل وقف در محل سازمان مرکزي اوقاف و امور خيريه در تاريخ 25 / 4 / 81 انجام شد. جناب استاد محقق داماد ابتدا طي سخنراني مبسوطي موضوع را مورد بررسي قرار داد و سپس به سؤالات حاضران پاسخ گفت. ايشان در سخنراني خود به عنوان مقدمه مسأله خرد شدن زمينهاي بزرگ کشاورزي و عوارض منفي آن را توضيح داد و سپس به موضوع وقف ذري و نقش آن در حل بخش عمده‏اي از مشکلات زمينهاي مزروعي و کشاورزي پرداخت که خلاصه‏ي آن از نظر شما مي‏گذرد:
پيش از ورود به بحث ناچار از ذکر مقدمه‏اي هستم. در اين مقدمه مايلم به علل خرد شدن اراضي و ضرورت بازنگري روشهاي اجراي قانون ارث بپردازم، و گزارش کوتاهي با تکيه بر آمار دقيق که از منابع معتبر تهيه کرده‏ام حضور سروران گرامي ارائه دهم.

بخش کشاورزي در هر يک از جوامع امروزي جهان از لحاظ نظام بهره‏برداري سرگذشت خاصي داشته است. بطور مثال در کشورهاي توسعه يافته پس از انقلاب صنعتي در قرن هجدهم (اختراع ابزار و ماشين آلات و...)، زمينه‏هاي عيني و ذهني مناسبي براي تحول ساختار کشاورزي سنتي در نظام فئوداليسم پديد آمد. تغيير قواعد مالکيت، تصرف و مبادله کشاورزي، نظامهاي بهره‏برداري نويني تحت عناوين مزارع شخصي و يا شرکتهاي خانوادگي و يا غير خانوادگي عام و خاص بوجود آمدند. اين واحدها از سازمان و مديريت علمي و تخصصي، سطح اطلاعات و تکنولوژي بالا و نيروي انساني آموزش ديده و ماهر برخوردار بودند....

تا قبل از اصلاحات ارضي (1341)، بهره‏برداري از زمين به صورت رعيتي (سهم‏بري)، اجاره‏داري، ملکي و مختلط تحت نظام غالب ارباب و رعيتي (حدود 55 درصد) صورت مي‏گرفته است. در نظام ارباب و رعيتي رعيت بر روي زمين ارباب کار مي‏کرد و وابسته به زمين بود. سهم او بر اساس مالکيت عوامل پنجگانه توليد (زمين، آب، بذر، گاو کار، نيروي کار انسان) محدود به 5 / 1 تا 3 / 1 محصول بود. ابزار کار ابتدائي و روشن کاشت سنتي بازدهي کم زمين را موجب مي‏گرديد، اشکال مالکيت در اين دوران عبارت بود از:
الف - اراضي خالصه، که در مالکيت دولت بود.
ب - اراضي سلطنتي، که در مالکيت خاندان شاه بود.
ج - اراضي عمده مالکي، که در مالکيت اربابان بود.
د - اراضي خرده مالکي، که در مالکيت اربابي بود که کمتر از يک روستاي شش دانگ مالک بود.
ه - اراضي مالکين خودکار، که در مالکيت دهقاناني بود که به صورت خانوادگي روي آن کار مي‏کردند.
و - اراضي وقف، که طبق نظر واقف بر روي آن کار مي‏شود.

مجريان اصلاحات ارضي رژيم سلطنتي براي رفع مشکل پراکندگي اراضي و همچنين بهبود مديريت، اقدام به ايجاد شرکتهاي سهامي زراعي و شرکتهاي تعاوني توليد روستايي نمودند. هدف از استقرار اين نظام‏هاي بهره‏برداري نوين در بخش کشاورزي يکپارچه کردن اراضي، توسط مکانيزاسيون، انجام عمليات زيربنايي، فعاليتهاي بهزراعي، توسعه دامپروري، افزايش توليد و بهره‏وري، توسعه صنايع تبديلي و روستايي و ارتقاء ميزان درآمد زارعين عضو بود. ليکن به دليل ناديده گرفتن خواست اعضاء و جدايي مالکيت و تصرف از مديريت و عدم جلب اعتماد و مشارکت زارعين در مرحله تأسيس و پس از آن،بسياري از آنها با آغاز انقلاب اسلامي (1357) منحل شد...

بعد از انقلاب اسلامي، در برخي مناطق روستايي، مالکيت‏هاي بزرگ و نسبتا بزرگ به تصرف نهادهاي دولتي درآمد و يا در اختيار زارعين کم‏زمين و بي‏زمين قرار گرفت. همچنين با تشکيل هيئت‏هاي هفت نفره واگذاري زمين در سال 1359 بخش وسيعي از اراضي موات که مناسب کشت و کار بود به کشاورزان کم‏زمين و بي‏زمين واگذار شد.
 

ادامه دارد ...
 
_ همت مضاعف و كار مضاعف در امور خيريه و عام المنفعه (وقف، وظيفه واقفان و ...) _
 
--------
منبع :
 
ميراث جاويدان

  • نوشته شده توسط: میثم طاهری
  • در تاريخ: دوشنبه 31 خرداد 1389 
  • نظرات (0)

    • وقف نماد رشد انساني در جامعه ديني - 15

    • ساعت ارسال پست : 6:59 PM ،


    وجود ما به ازائ مادي و قابل سنجش
     

    از ويژگي‌هاي منحصربه فرد وقف آن است که علي‌رغم اينکه امري معنوي، مستحب و جزء احکام ومعارف الهي است اما ما به ازاء مادي و قابل سنجش دارد. به طوري که مثلاً با فراز و فرود ميزان موقوفات در جوامع گوناگون در طول تاريخ و همچنين نوع موقوفات ومصارف آنها مي‌توان به ميزان رشد يافتگي فردي و اجتماعي هر عصري پي برد و براي آن سنجش مادي و کمي در نظر گرفت. در واقع در وقف جامعه اموالش را براي امرخيرمحبوس مي‌کند که اين به معني جهت‌گيري کلي جامعه به سوي خير و رشد است. بنابراين مي‌توان ادعا کرد که وقف براستي از پيشرفته‌ترين نهادها و احکام اسلامي است که در جامعه مي‌تواند به عنوان نمادي از رشد انساني در تمام زوايا و ابعاد مورد توجه قرار گيرد.
    مصاديق موقوفات مويد رشد انساني در جامعه ديني
    در بخش پاياني بررسي و آشنايي با برخي از انواع موقوفات در جوامع اسلامي مي‌تواند مويدي باشد بر مدعاي تحقيق: که وقف را نماد رشد انساني در جامعه ديني بيان کرده است.
    -موقوفات جهت گسترش تعليم و تربيت و گسترش علم:

    در مقدمه ابن خلدون )732-808 ه‍ ق( آمده است:» نمي‌دانم خداوند چه عنايتي به شرق داشته ولي گمان مي‌کنم رواج بازار دانش و پيوستگي تعليم در تمام زمينه‌هاي دانش وديگر صنايع ضروري در سرزمين شرق به سبب فراواني عمران وآبادي و ترقي حضارت)تمدن( و کمک کردن به طالبان دانش از راه وظايف ومقرري‌هايي است که اوقات براي آنان معين مي‌شود و نتيجه با توسعه يافتن اوقاف، موجب رفاه طالبان علم فراهم مي‌آيد. )سعيد معراجي، 1385، ص 17( در مورد نظاميه بغداد آمده است که » هزينه آن به شصت هزار دينار رسيد... و براي طالبان علم ساليانه ششصد هزار دينار مقرري پرداخت مي‌شده است که تماماً از محل درآمد موقوفات تأمين مي شده است" )مصطفي سليمي فر، 1370، ص 158-157(
    -برخي مصارف وقف و موقوفات خاص و بسيار جالب توجه در کتاب جامعه توحيدي و عدالت اجتماعي- مصطفي السباحي – آمد است که عبارتند از:
    تشکيل گروههاي نمايشي کمدي جهت خنداندن بيماران و خواندن آواز و ... براي خوابيدن بيماراني که شب از شدت درد نخوابيده بودند.
     
    اوقاف براي تشکيل خانواده و تأمين مهر و مخارج عروسي.
     

    وقف براي فرونشاندن خشم: اين گونه وقف به منظور امداد و کمک اطفال و خدمت کاراني است که در راه محموله خود را بشکنند ويا گم کنند، در اين صورت براي اينکه مواجهه با خشم و مورد مواخذه پدر و مخدوم خود قرار نگيرند، با مراجعه به متولي وقف، مثل يا عوض آن را مي‌گيرند.
    -وقف براي مراکز شير :صلاح الدين ايوبي در قلعه دمشق مراکزي را براي امداد به زنان شيرده وقف کرده بود، به گونه‌اي که در آن ناودان‌هايي تعبيه کرده بود که در هفته دو روز از يکي شير واز ديگري آميز‌ه‌يي از آب وشکر مي‌ريخت تا زنان بخورند و براي نوزادان خود ببرند.

    وقف بر بيمارستان‌ها و طبيبان: وقف مالي براي طبيبان به طوري که هر وقت اتفاقي در آنجا رخ داد به طور رايگان مردم را معالجه کنند و يا امداد برسانند )مصطفي السباعي، ترجمه سيد محمد حيدري،ص 260(
    -»همچنين در موقوفات سلطان محمد خدابنده است که به انواع مرغان که در شش ماه زمستان که سرما وبرف باشد گندم و گاورس مناصفه بر بام ريزند تا بخورند و هيچ کس آن مرغان را نگيرد...
    ... در مکاتب معين صد نفر يتيم را سواد و قران بياموزند وآنها را تربيت کنند و وجه معيشت سالانه آنان را بپردازند و بعد از آموختن سواد و قرآن صد نفر ديگر را تحت تعليم قرار دهند.« )مصطفي سليمي فر، 1370، ص 66( به نقل از )مقدمه‌اي بر فرهنگ وقف شهابي( .» در مجله وحيد چاپ تهران از پروفسور محمد حميد الله استاد دانشگاه حيدرآباد نقل شده است که عوايد آن )موقوفات( براي »وامهاي بي‌ربح« اختصاص يافته است. اين گام مهمي است در مبارزه با رباخواري وايجاد اشتغال و فراهم کردن وسيله کسب درآمد براي محرومين."« )مصطفي سليمي فر 1، ص 167(
    »شيخ فضل الله همداني املاک فراواني را وقف مردم کرده بود. از آن جمله ربع رشيدي در تبريز بود که در آنجا تحصيل علم حديث و تفسير صورت مي‌پذيرفت. جالب آنکه تنها مجردان در ربع رشيدي جاي و مکان دارند و ... براي متأهلين محله اي به نام»صالحيه« در نظر گرفته شده بود که ايشان با عيال خود مي‌توانستند در آن زندگي کنند. نام محله صالحيه را شيخ فصل الله همداني بدين جهت انتخاب کرده بود که به اعتقاد او متأهلين اهل صلاح هستند«.)به نقل از تأمين اجتماعي در اسلام، جعفر سبحاني، انتشارات مسجد الغدير(. )مصطفي سليمي ف، 1370،ص 168(‌
     
    جمع بندي و نتيجه گيري
     

    همان طور که در فصل اول بيان شد: وقف پديده‌اي ذو وجوه است که ما به وجهه فرهنگي و معرفتي آن توجه داريم. به اعتقاد نگارنده اين وجه فرهنگي و معرفتي ، روح کلي حاکم بر تمام ابعاد اقتصادي- حقوقي- اجتماعي و ... وقف است .از طرفي مهمترين سرمايه هر جامعه سرمايه انساني است و مهمترين نکته در مورد آن رشد و رشد انساني است. رشد در تفسير ديني و در جامعه اسلامي تبديل شدن انسان بالقوه به انسان کامل و طي مسير کردن او از مبدأ و حقيقت خود تامقصد و هدف خلقتش که قرب الهي است مي باشد و ...

    در فصل دوم: به لزوم سنجش در جوامع اشاره شد. که جهت شناخت موقعيت و فهم مسير حرکت انساني و اجتماعي ،مراقبه اجتماعي و سنجش موقعيت نسبت به اهداف و مطلوب‌ها امري لازم است. از طرفي مباني نظري و جهان بيني جوامع در نوع تعريف آنها و جهت دهي آنها به سنجش و معيارهاي سنجش رشد انساني بسيار مؤثر است. آنگاه معيارها و شاخص‌هاي سنجش و اصول کلي آن را در جامع ديني و اسلامي در مقايسه با جامعه غير ديني با غربي مورد بررسي قرار داديم. وملاک‌هايي و شاخص ها سنجش رشد انساني در جامعه ديني را برشمرديم.
    در فصل سوم ويژگي‌هاي منحصر به فرد وقف را از جهات گوناگون بررسي نموديم و از ابعاد متفاوت، انطباق آن را با شاخصهاي سنجش رشد انساني در جامعه ديني مورد تحليل قرار داديم تا به اين طريق نشان دهيم که وقف به عنوان يکي از موضوعات و احکام اسلامي به خوبي مي‌تواند نماد رشد انساني در جامعه ديني باشد و تعبير آن به عنوان معيار و شاخص سنجش رشد انساني در جامعه ديني امري بديع و بسيار موثر است.در نهايت نيز برخي مصاديق موقوفات جوامع اسلامي را که خود گوياي رشد وکمال انساني به لحاظ فردي و اجتماعي در جامعه اسلامي بوده است بدون هيچ توصيفي فقط اشاره نموديم. تا خود از اين جايگاه رفيع وقف به خوبي سخن گويد.

    در نهايت اشاره مي‌کنيم که توجه به وقف از جهتي که در اين نوشتار آمده است مي‌تواند امري کارساز، معياري مناسب و تحليلي بديع نسبت به فهم ما از نقش وقف و همچنين وضعيت فعلي وقف در جوامع اسلامي و کشورمان به ما ارئه کند به طوري که در برنامه‌ريزي‌هاي آتي و سياست گذاري کلان اين عرصه مفيد و مثمر ثمر باشد.
     

    نويسنده: اسماعيل آجرلو، محمد صادق کوشکي
     

    پایان

    _ همت مضاعف و كار مضاعف در امور خيريه و عام المنفعه (وقف، وظيفه واقفان و ...) _
     
    --------
    منبع :
     
    ميراث جاويدان

  • نوشته شده توسط: میثم طاهری
  • در تاريخ: دوشنبه 31 خرداد 1389 
  • نظرات (0)

    • وقف نماد رشد انساني در جامعه ديني - 14

    • ساعت ارسال پست : 6:57 PM ،


    وقف و ثمرات اقتصادي - عمران، شکاف طبقاتي و ...
     

    وقف به عنوان عنصري فرهنگي و معرفتي نقش ويژگي در نظام اقتصادي اسلامي و توسعه و رشد مادي جامعه دارد به طورکلي بايد گفت» بر خلاف آنچه گمان مي‌رود، فرهنگ و توسعه دو پديده مجزا نيستند و در حقيقت دو روي يک سکه‌اند. آنچه توسعه ناميده مي‌شود بعد مادي فرهنگ و معادل وا‍‍‍‍‍‍زه تمدن است)محد امجد 1382، ص 119( ازمشخصه‌هاي رشد انساني آن است که جوامع هر چه بيشتر به سوي عدالت اجتماعي رفته و فقر و تنگدستي جاي خود را به رفاه بدهد. بدين ترتيب شکاف طبقاتي نيز از بين مي‌رود.ثمرات اقتصادي وقف واضح‌ترين و آشکارترين ثمرات آن است. که اين ثمرات در جهت خير و گسترش عدالت اجتماعي به کار مي‌رود. » علامه طباطبايي: الميزان:انفاق از بزرگترين چيزهايي است که اسلام در يکي از دو رکنش که عبارت است از»حقوق مردم« به آن اهميت داده و براي آن به وسايل گوناگون و طرق مختلفي از قبيل زکات و خمس و ... صدقات و همچنين از راه وقف و ... متوسل شده است تا سطح زندگي و مشکلات را در نظر داشته باشند و براي رفع نيازمنديهاي آنان اقدام کنند. )مصطفي سيفي فرد، 1370، ص 180(

    وقف در واقع از جمله دستورات مالي و معنوي اسلام است که در بعد تحديد ثروت تقريباً نقش ماليات‌ها را بر عهده دارد با اين حسن که واقفين براساس وجدان ديني خود عمل مي‌کنند، بدون آن که کسي آنها را ملزم به اين کار کرده باشد و ضمانت اجرايي بيرون از فرد احتياج ندارد.

    »اگر تبليغات رايج شود، خواهيد ديد که از همين نذور و وصيت و وقف چه خدمت هايي به کشور و مردم ميشود و بي شک اراده کشور را از اين گونه چيزها مي چرخاند )کشف الاسرار()سعيد معراجي 1385 ص 76(
     
    وقف و کرامت انساني
     

    رشد انساني درتمام ابعاد فردي و اجتماعي مستلزم آن است که افعال فردي واجتماعي همگي در درجه اول مبتني بر کرامت انساني و توجه به ارزش هاي انساني باشند که در احکام به خوبي نمايان است . جالب آن است که اسلام وقف بر يهوديان و مسيحياني را که هم در پناه اسلام به سر مي‌برند، حتي کساني که از پدر و مادر غير مسلمان متولد شده و اسلام آورده‌اند و سپس اسلام راکنار گذاشته‌اند )مرتد ملي( بخصوص اگر وقف براي ارحام باشد جايز دانسته است.
    امام خميني مي‌فرمايند:"وقف بر ذمّي ومرتد غير فطري، به خصوص اگر خويشاوند باشند، ظاهراً صحيح است« )تحريرالوسيله ج 2، کتاب وقف ص 69( حتي اسلام وقف کافر بر اماکن و معابد خودشان را صحيح مي‌داند.
    » شيخ مفيد درالمقنعه، شيخ طوسي در مبسوط، ابن ادريس، علامه در قواعد، محقق اول در شرايع، فيض کاشاني و ... همچنين از فقهاي معاصر امام خميني به صحت وقف کافر بر اماکن و معابد خودشان تصريح کرده‌اند." )محمد حسن حائري يزدي، 1380، ص 134(

    در درون جامعه نيز نهاد وقف به دليل مکانيسم خاصي که دارد نسبت به ساير انواع انفاقات و صدقات بيشتر به حفظ کرامت انساني منجر مي‌شود، چرا که مخاطب وقف عموم جامعه و انسانهاست به گونه‌اي که در اغلب موارد مصرف کنندگان از مواهب موقوفات هيچ گاه با واقف روبرو نمي‌شوند و استفاده آنها بيرون منت است. در حالي که صدقه به طور شخصي به مخاطب داده مي‌شود واز اين لحاظ نسبت به وصف عقب‌تر است.
     

    ادامه دارد ...
     
    _ همت مضاعف و كار مضاعف در امور خيريه و عام المنفعه (وقف، وظيفه واقفان و ...) _
     
    --------
    منبع :
     
    ميراث جاويدان

  • نوشته شده توسط: میثم طاهری
  • در تاريخ: دوشنبه 31 خرداد 1389 
  • نظرات (0)

    • وقف نماد رشد انساني در جامعه ديني - 13

    • ساعت ارسال پست : 6:55 PM ،


    وقف و رشد معنوي جامعه )تعظيم شعائر(
     

    از مهمترين تأثيرات اجتماعي وقف علاوه بر ثمرات مادي، اقتصادي و ... نقش آن در رشد فضائل معنوي و فرهنگي و همچنين اخلاق حسنه اجتماعي ابعاد روحاني گسترده در جامعه است.
    به طورکلي اسلام مکتبي است اخلاقي که با هدف پايه گذاري رشد ارزشهاي اخلاقي در ميان مردم به بشريت ارزاني شده است. دستورات قوانين اقتصادي اسلام در نهايت يک هدف اخلاقي را تعقيب مي‌کند. مثل خمس و زکات و... که علاوه بر رفع فقر و محروميت باعث رشد و کمال انسان و جامعه مسلمين شده و الفت مسلمانان و حتي غير مسلمانان را در بردارد.

    »نقش وقف در بحث تکامل اجتماعي در اسلام از مهمترين مباحث است. هدف اصلي وقف پرکردن خلأهاي اقتصادي، اجتماعي، رواني است که نتيجه همه اينها محکم شدن اعتقاد مذهبي مردم مي‌باشد. حال اگر وقف از ناحيه کساني صورت گيرد که خود نيز به آن احتياج دارند مصداق ايثار است)مصطفي سيفي فر، 1370،‌ص 182(
     
    وقف نماد نگرش انسان و رشد اجتماعي او
     

    »اسلام در پي آن است که انسانها بر اساس تأمين مصالح مادي و معنوي شان با هم متحد شوند و جامعه واحدي را تشکيل دهند. و اعتصموا بحبل الله جميعاً ولا تفرقوا ... آل عمران / 103 )مصباح يزدي / 1384، ص 101(
    يکي از ويژگيهاي موقوفات آن است که به لحاظ فقهي تنها چيزي را مي‌توان وقف کرد که دوام داشته باشد.يعني با مصرفش از بين نرود. لذا پايداري و ماندگاري از شرايط مال موقوفه است که اين امر نماد توجه به مصالح طولاني اجتماعي است. شيخ طوسي در مبسوط مي‌نويسد: هر عيني که بيع آن جايز و انتفاع از آن با بقاي آن ممکن باشد وقف آن جايز است همانند اراضي املاک و حيوانات و... )المبسوط/ 3/ 301(

    در وقف تبديل مالکيت خصوصي به نوعي مالکيت عمومي اتفاق مي‌افتد. در واقع وقف هدايت مالکيت‌هاي خصوصي افراد به سمت مصالح عمومي است. هر چه وقف در جامعه اي بيشتر باشد نشان دهنده آن است که افراد آن جامعه نگرش اجتماعي بيشتري دارند.
     
    وقف نماد احسان و همبستگي اجتماعي
     

    از مهمترين ارکان تعريف وقف تعبير آن به انفاق و احسان است. انسان رشد يافته اسلامي همواره در افعال و افکار خود در پي احسان به ديگران است و همين امر ريشه و بستر همبستگي اجتماعي در منظر اسلامي است. حقيقت وقف احسان به برادران مومن و تمام انسانهاست که به وحدت و همبستگي بيشتر برمنباي معنويت ارزش‌هاي انساني منتهي مي‌شود. از طرفي وقف با ايجاد روحيه تعاون و همراهي و همبستگي ميان اقشار مختلف جامعه از ثروتمندان تا فقرا سبب همبستگي اجتماعي و ايجاد رابط عاطفي مي‌شود. به گونه اي که فضاي جامعه همچون فضاي واحد خانوادگي مي‌شود. از اين روست که مي‌توان با بررسي ميزان و نوع موقوفات در يک جامعه به برخي ابعاد سنجش رشد انساني در جامعه ديني پي برد.
     
    وقف نماد اصالت ابعاد معنوي در فرايند رشد انساني
     

    اصالت ابعاد معنوي از ويژگي‌هاي اصلي نظام اعتقادي اسلام و احکام آن از جمله وقف است. نمونه فقهي اين امر که به ويژه در تعريف وقف هم وارد شده است آن است که موقوفات تنها در امورخير قابل استفاده هستند و وقف يک مال و... در امرشر باطل است. در شرايط مال موقوف آمده است:» اگر مالي داراي منفعت نباشد يا داراي منافع حرام باشد، وقف آن باطل است« )شهيد اول، الدروس، 2/293( .همچنين در شرايط موقوف عليهم آمده است که نمي‌توان مالي را براي افراد لاابالي که آن را براي امور حرام صرف مي‌کنند وقف کرد. مثلاً وقف خانه براي ميگساري باطل است يا وقف باغ براي افراد شراب‌خوار باطل است.» قانون مدني: وقف بر مقاصد غير مشروع باطل است. دکتر سيد حسن امامي مقاصد غير مشروع را به مواردي چون وقف بر انقلابيون وياغيون، فاحشه‌خانه ها و امثال آنها به طور کلي عملي که قانون و شرع آن را جرم شناخته بايد تغيير کرده است. ماده 77 «)محمد حسن حائري يزدي، 1380‌ص 201( .فرهنگ وقف بدين ترتيب شکستن ديوارهاي تنگ فرد پرستي و بي تفاوتي نسبت به زندگي ديگران است و لذا واقف، مردم و جامعه همگي جريان اولويت و اصالت امور معنوي را در رگ‌هاي جامعه حس مي‌کنند که خود به نوعي فضا سازي براي تزکيه فردي و اجتماعي است.
     

    ادامه دارد ...
     
    _ همت مضاعف و كار مضاعف در امور خيريه و عام المنفعه (وقف، وظيفه واقفان و ...) _
     
    --------
    منبع :
     
    ميراث جاويدان

  • نوشته شده توسط: میثم طاهری
  • در تاريخ: دوشنبه 31 خرداد 1389 
  • نظرات (0)