بنياد فرهنگي البرز و موضوع توسعه
اساسنامهي بنياد فرهنگي البرز به گونهاي تنظيم شده است که توسعهي آن را ممکن ميسازد. در مادهي 9 اين اساسنامه آمده است: «چنانچه ذخاير بنياد به پايهاي برسد که براي ايجاد بناي جديدي کافي باشد با تصويب هيئت امنا مديرعامل وقف اجازه دارد اقدام به خريد يا ايجاد ساختمان بنمايد، مشروط بر آنکه رعايت تمام جوانب و شؤون بنياد از جهت منافع آتي و مصالح آن شده باشد.»
اين موضوع بايد در تمامي موقوفات به گونهاي لحاظ شود تا هيچ موقوفهاي از انتفاع خارج نشود. در اساسنامههاي ثبتي و يا وقفنامهها ميتوان با آگاهي دادن به واقفان به گونهاي عمل کرد که هم عين موقوفه و هم مصارف آن قابل توسعه و تبديل و تغيير باشد و توسعهي موقوفات بدون در نظر گرفتن امکان تبديل به احسن آن در شرايط خاص ممکن نيست. البته بايد جهات شرعي و قانوني در اين امر چنان لحاظ شود که موجبات سوء استفاده را فراهم نسازد و تبديل و تغيير بهانهاي براي تصرف موقوفات در اختيار صاحبان قدرت قرار ندهد. در اساسنامهي بنياد فرهنگي البرز به اين مورد توجه شده است.
در مادهي 10 چنين آمده است: «تبديل به احسن نمودن هر يک از مايملک غيرمنقول بنياد بايد به تصويب هيئت امنا برسد و پس از تأييد رئيس ديوان عالي کشور و يا قائم مقام رسمي او برابر مقررات سازمان اوقاف و امور خيريه عمل شود».
توجه به يکي از آمارها نشان ميدهد که بنياد فرهنگي البرز قابليت لازم را جهت توسعه دارد. از سال 1358 تا کنون تعداد دانشجوياني که از کمکهاي تحصيلي بيناد برخوردار بودهاند حدود 5000 نفر بوده است و اين با توجه به آماري که در گذشته بوده رقمي بسيار بالا را نشان ميدهد
و نيز تعداد ساختمانهاي بنياد از 4 ساختمان با زيربناي 17587 مترمربع به 15 ساختمان با زيربنايي به مساحت 33442/46 مترمربع توسعه يافته است.
بنياد فرهنگي البرز قابليتهاي لازم را جهت توسعه چه به لحاظ توسعهي مراکز فرهنگي و چه به لحاظ تبديل و تغيير به احسن موقوفات داشته است. و همين موضوع باعث شده است تا هيئت امنا و مديرعامل اين بنياد توان لازم را جهت توسعهي فعاليتهاي فرهنگي و حتي تغيير عناوين کمکهاي بنياد داشته باشند که اگر اين موضوع بيشتر و بهتر کارشناسي شود ميتوان فعاليتهاي فرهنگي بنياد را تعالي و وسعت بيشتري ببخشد.
آمار ساختمانها، بهاي تمام شده، مقدار زيربنا، ميزان وامهاي پرداختي و کمکهاي بلاعوض
بنياد فرهنگي البرز از سال 1342 تا پايان سال 1377
1. تعداد مدارس ساخته شده بنياد: 8 دستگاه؛
2. تعداد ساختمانهاي اداري و تجاري: 6 دستگاه؛
3. حمام احداث شده در شهرستان آشتيان: 1 دستگاه؛
4. مقدر زيربناي آموزشي و اداري و تجاري موقوفات بنياد: 3344246 مترمربع؛
5. ارزش تمام شدهي ساختمانهاي بنياد: 6194914384 ريال؛
6. ميزان کل وامهاي پرداختي و کمکهاي بلاعوض:
1131472720 ريال؛
نويسنده: سيد ناصر هاشم زاده
_ همت مضاعف و كار مضاعف در امور خيريه و عام المنفعه (وقف، وظيفه واقفان و ...) _
منبع :
موقوفات بنياد فرهنگي البرز
در حال حاضر بنيادي داراي 12 رقبهي وقفي است که مشخصات آنها عبارت است از:
واحد شمارهي 1: واقع در خيابان لالهزار - چهار راه مهنا در پنج طبقه، دفتر مرکزي بنياد نيز در اين ساختمان واقع شده است. واحدهاي مختلف اين ساختمان در اجارهي صنوف مختلف است.
واحد شمارهي 2: ساختمان تجاري - محل هتل ايرانشهر در تهران؛
واحد شمارهي 3: مجتمع تجاري در 6 طبقه واقع در خيابان لالهزار نو؛
واحد شمارهي 4: واحد تجاري واقع در خيابان قلهک؛
واحد شمارهي 5: مدرسه راهنمايي آيت الله شيخ جعفر شوشتري واقع در منطقهي «کيان آباد» شهرستان اهواز؛
واحد شماره 6: مدرسهي راهنمايي حضرت سجاد (ع) واقع در منطقهي «زيتون کارگري» شهرستان اهواز، اين دو مدرسه در زمان جنگ با موافقت هيأت امنا و نظارت فني سازمان توسعه و تجهيز مدارس ساخته شد و در اختيار ادارهي آموزش و پرورش شهرستان اهواز قرار گرفت.
واحد شمارهي 7: ساختمان مسکوني تجاري در اجارهي مستأجران واقع در خيابان فلسطين؛
واحد شمارهي 8: مدرسهي راهنمايي آيت الله طالقاني؛
اين مدرسه مجهز به 21 باب کلاس، آزمايشگاه و چند تالار اجتماعات است و در اختيار منطقهي 3 آموزش و پرورش تهران قرار گرفته است.
واحد شمارهي 9: يک باب دبستان واقع در روستاي «خورزن» از توابع شهرستان خمين، اين دبستان در اختيار ادارهي آموزش و پرورش شهرستان خمين قرار دارد.
واحد شمارهي 10: مجتمع آموزشي شامل دبستان، مدرسهي راهمايي، دبيرستان به مساحت 31 هزار مترمربع واقع در شهرستان آشتيان. عمليات ساختماني اين واحد از سال 1371 شروع شده و شامل غذاخوري، خوابگاه دانشآموزان و آزمايشگاه خواهد بود.
واحد شمارهي 11: ساختمان تجاري واقع در خيابان منوچهري تهران مشتمل بر 8 دستگاه آپارتمان؛
واحد شمارهي 12: واقع در اراضي «آسياب کهک» از موقوفات نوشآفرين خانم.
اراضي «آسياب کهک» موقوفهي آموزشي است که عرصهي آن در زمرهي موقوفهي نوش آفرين خانم بوده و اعيان آن در اجارهي بنياد البرز است. بنياد فرهنگي البرز در اين اراضي يک مدرسهي راهنمايي در 4 طبقه دراري 16 باب کلاس، محل امتحانات، کارگاه و آزمايشگاه احداث کرده است. اين مدرسه در اختيار منطقهي 2 آموزش و پرورش قرار گرفته است.
بنياد فرهنگي البرز از درآمدهاي حاصل از واحدهاي تجاري خود، به دانشجويان دانشگاهها نيز وام تحصيلي پرداخت ميکند. تا پايان خردادماه سال 1372، حدود 2658 دانشجو از وام تحصيلي بنياد استفاده کردهاند.
وام تحصيلي به مبلغ 200000 ريال در 20 قسط مساوي پرداخت ميشود.
بنياد هر ساله طي مراسم ويژهاي جوايزي را به دانشآموزان و دانشجويان ممتاز در مقاطع مختلف تحصيلي که از دانشگاهها و مراکز آموزشي معرفي ميشوند، اهدا ميکند.
همچنين بر اساس اهداف و اساسنامهي اين بنياد اقداماتي در زمينهي انتشار کتب علمي و ديني و تهيهي کتاب براي کتابخانههاي مراکز علمي و ديني صورت گرفته است. در اينجا به برخي از خدمات فرهنگي اين بنياد اشاره ميکنيم:
1. اعطاي جوايز برگزاري مسابقات علمي سالگرد شهادت استاد مرتضي مطهري از طريق مدرسهي عالي شهيد مطهري؛
2. اهداي کتاب به کتابخانهي بنياد دائرةالمعارف بزرگ اسلامي؛
3. اهداي قرآن مجيد و کتب مختلف مذهبي و علمي و کيف جاي نوار قرآن و کيف جاي مداد و ماشين حساب و ساعت روميزي و چادرنماز و جوايز ديگر به نهادها، مناطق جنگي، مدارس، مساجد، دانشگاه علم و صنعت ايران و دانشکدهي علوم تربيتي و دانشآموزان ممتاز؛
4. خريد 500 دوره کتاب تفسير الميزان نوشتهي مرحوم آيتالله علامه طباطبائي جهت اهدا به کتابخانههاي عمومي داخل کشور؛
5. چاپ تعداد 20000 جلد کتاب، با 50 درصد هزينهي چاپ آن توسط بنياد به سود خريداران، تا کتاب مزبور به بهاي نصف قيمت در درسترس علاقمندان قرار گيرد.
6. چاپ تعداد 2000 جلد کتاب ارث از نظر اسلام نوشتهي مرحوم حضرت آيت الله محمدباقر آشتياني.
7. کمک به انتشار مجلهي آيندهسازان ارگان اتحاديهي
انجمنهاي اسلامي دانشآموزان و مجلهي پيوندارگان انجمن اوليا و مربيان وزارت آموزش و پرورش؛
8. کمک به مدارس و مرکز تربيت معلم شهيد چمران؛
9. پرداخت بورس تحصيلي و جايزه به دانشآموزان برندهي مسابقات رياضي و ادبيات فارسي سراسر کشور معرفي شده از سوي دفتر تحقيقات و برنامهريزي وزارت آموزش و پرورش؛
10. پرداخت وام به فرهنگيان از طريق انجمن اسلامي معلمان و مؤلفين کتاب و دانشجويان دانشگاهها؛
11. پرداخت وام جهت کمک به انتشار آثار علمي و فرهنگي و مذهبي به نهادها؛
12. پرداخت وام به کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان جهت انتشار کتاب حماسهي ايمان و....
ضمنا جالب است بدانيم که ادارهي موقوفات گستردهي البرز با حداقل نيرو، بازدهي فرهنگي و خدماتي خوبي داشته است.
ادامه دارد ...
منبع :
نگاهي به اساس نامهي بنياد فرهنگي البرز
در مادهي اول اين اساسنامه ذکر شده است که بنياد مؤسسهاي غيرانتفاعي و داراي شخصيت حقوقي است.
در مادهي دوم به هدف و نيت بنياد فرهنگي البرز که صرفا کمک به اشاعهي فرهنگ انقلاب اسلامي به پيروي از رهنمودهاي حضرت امام (ره) است، اشاره شده است با اين قيد و توضيح که هدف «تجليل از مقام علمي دانشمندان و پژوهندگان برگزيدهي مسلمان و تشويق دانش آموختگان برگزيده و نوباوگان و نوجوانان با استعداد» است.
عناوين اين خدمات فرهنگي عبارت است از:
اعطاي جوايز به دانش آموختگان سراسر کشور، اعطاي جوايز صاحبان ابتکار و ابداع، چاپ و نشر کتاب و مقالات علمي و تحقيقي در ابعاد گوناگون فرهنگ اسلامي، اعطاي وام درازمدت و بدون بهره به دانش پژوهان، احداث يا خريد ساختمانهاي مناسب براي ايجاد مدارس با حق تقدم مناطق محروم و مستضعف، تشکيل مجالس و محافل مختلف علمي و تحقيقي.
تبصرههايي ذيل مادهي 2 آمده است که قابل تأمل است. اولين تبصره تغيير عناوين خدمات فرهنگي است که ذکر شد. در اين تبصره امکان تغيير و تبديل خدمات و ذکر آنها در تدوين جديد اساسنامه پيشبيني شده است.
در تبصرهي 2 تعيين ميزان جوايز و اعتبارات، با توجه به درآمد متغير بنياد در نظر گرفته شده است.
موضوع مادهي 3 تعيين ساختمان شمارهي يک در تهران به عنوان مرکز اصلي بنياد است.
در مادهي 4 تاريخ تأسيس از 27 اسفندماه 1342 ه ش تا مدت نامحدود آمده است.
فصل سوم شامل داراييهاي بنياد است که مشروحا
ذکر شده است که «عبارت است از اموال منقول و غيرمنقول و وجه نقد و مطالبات و ذخائر تدريجي که بر اساس ارزيابي سال 1365 و ترازنامه اسفندماه سال 1364 موجود در بنياد تعيين گرديده، جمعا به مبلغ دو ميليارد و دويست و بيست و پنج ميليون و پانصد و پنجاه و هشت هزار و پانصد و دو ريال (2225558502 ريال)».
ادامه دارد ...
منبع :
تاريخچهي تأسيس بنياد فرهنگي البرز
يکي از اين مجتمعهاي فرهنگي که در جامعهي اسلامي ايران بنيان نهاده شده، «بنياد فرهنگي البرز» ما در اين مقال سعي ميکنيم گزارشي هر چند کوتاه از اساسنامه و عملکرد اين بنياد بيان کنيم.
در مادهي يک اساسنامهي بنياد چنين آمده است:
«اين بنياد که به موجب اساسنامه رسما به ثبت رسيده، مؤسسهاي است غيرانتفاعي داراي شخصيت حقوقي».
بنياد فرهنگ البرز در 27 اسفندماه 1342 با سرمايهي شخصي مرحوم حسينعلي البرز در تهران تأسيس شد. هدف اين بنياد خيريه اشاعهي فرهنگ اسلامي از طريق اعطاي وام و کمک هزينهي دانشجويي واهداي جوايز به دانشپژوهان ممتاز اعلام شد.
علاوه بر ثبت اساسنامه در ادارهي ثبت شرکتهاي غير انتفاعي، اقرارنامهاي در دفتر اسناد رسمي تنظيم شد که بر اساس آن تمامي اموال «بنياد فرهنگي البرز» از طرف مؤسس براي اشاعهي فرهنگ به صورتي مترقي و با رعايت مواد 39 گانهي اساسنامهي ثبت شده، تحبيس و تأييد گرديد.
به موجب مادهي 17 اساس نامه، مؤسس خود را از برداشت هرگونه وجهي به عنوان حقوق و پاداش و هزينهي سفر و يا هر عنواني که جنبهي انتفاع شخصي داشته باشد، محروم کرد. مؤسس در جهت حفظ استقلال «بنياد فرهنگي البرز» در مادهي 8 اساسنامه، بنياد را از دريافت هرگونه وجهي از دولت و يا اشخاص حقوقي و حقيقي براي پيشبرد اهداف بنياد محروم ساخت.
از تاريخ تأسيس بنياد فرهنگي البرز تا سال 1357 که انقلاب اسلامي ايران به وقوع پيوست. بنياد توانسته بود به 1452 نفر دانشجو کمک هزينهي تحصيلي و وام اشتغال به کار، بدون بهره پرداخت کند. و نيز در همين زمان اين بنياد به تعداد بسياري از دانشآموزان و دانشجويان رتبهي اول و نيز به دانشمندان و پژوهندگان مخترع و مکتشف جوايزي اعطا کرد. البته با در نظر گرفتن تأسيسات و رقبات اين مؤسسهي فرهنگي خدمات اين مؤسسه را بايد به موارد ذکر شدهي بالا منحصر نکرد.
در فروردين ماه سال 1358 مؤسس محترم از طريق ارسال يک نامه از کانادا به حضور رهبر انقلاب اسلامي، حضرت امام خميني (ره) از ايشان استدعا کرد که توليت موقوفات بنياد فرهنگي البرز را بپذيرند.
حسب دستور حضرت امام، ذيل نامهي مذکور، به هيئت امناي اوقاف گزارشي از فعاليتهاي بنياد از بدو تأسيس، اهداف و احراز عمل به نيت واقف تهيه و تقديم شد. متن دستور امام (ره) چنين است:
بسمه تعالي
حضرت آقايان هيئت امناي اوقاف، هيئتي براي رسيدگي و عمل به مندرجات وقفنامهي مذکور در اين ورقه تعيين بنمايند. معلوم است اين هيئت مرکب از امنا و معتمدين و يک نفر روحاني مورد اعتماد خواهد بود.
از سال 1359 بنياد فرهنگي البرز تحت نظارت هيأت امناي منتخب سازمان اوقاف و امور خيريه، فعاليتهاي خود را ادامه داد.
بنياد فرهنگي البرز پيش از انقلاب داراي 4 باب ساختمان بود که 2 باب آن نيمه ويران و غيرقابل استفاده بود. سازمان اوقاف با همکار هيئت امناي بنياد، احيا و بازسازي موقوفات بنياد را آغاز کرد و همين امر موجب اعتماد مؤسس در رسيدگي به موقوفات و اجراي برنامههاي مطروحه در اساسنامه گرديد و ايشان طي نامهاي به هيئت امناي بنياد با ذکر انگيزه و هدف از تأسيس، يک دستگاه ساختمان را که ملک شخصي ايشان بود - زميني به مساحت 800 مترمربع در خيابان فلسطين شمالي - به بنياد فرهنگي البرز اهدا کرد، که اين ساختمان پس از بازسازي هماکنون داراي 6 دستگاه آپارتمان، 6 باب مغازه و 4 طبقه زيرزمين ميباشد.
ادامه دارد ...
منبع :
