در سالهای پایانی قرن دوم محدثان بر اساس استعداد، ذوق و سلیقه‏های شخصی به گردآوری موضوعی احادیث پرداختند. این نگارشها را «تک‏نگاری موضوعی» گویند.

     بسیاری از تک‏نگاریهای مهم در سه موضوع است: 1ـ فقه، 2ـ اخلاق و آداب، 3ـ کلام و عقاید.

     در دوران امام رضا (علیه السلام) تک‏نگاریهای فقهی به اوج خود رسید.

    بیشترین سبک‏ نگارشی اصحاب «تک‏نگاریهای فقهی» است.

    عموم فقهای اولیه و راویان بزرگ یک یا چند اثر روایی در موضوعات گوناگون فقهی تدوین کرده‏اند.

    حسین بن سعید با گردآوری سی کتاب در سی موضوع توانست جوامع‌نویسی را در سطح ابتدایی بنیان‌ گذارد.

     از مجموع کتابهای روایی حسین بن سعید تنها دو کتاب الزهد و المؤمن باقی مانده که هر دو در زمرۀ تک‏نگاریهای اخلاقی است.

   موضوع کتاب الزهد، آداب معاشرت و اخلاق اجتماعی است.

     بخشی از کتابهای کلامی شیعه به مناظراتی مربوط است که اصحاب با گروههای منحرف داشته‌اند. این کتابها معمولاً با عنوان «ردّیه» شناخته می‏شوند.

     از نگاه سنّیان تفسیر روایی مأثور عبارت است از احادیث پیامبر و سخنان صحابه و تابعین که در جهت تفسیر آیات قرآن بیان شده است.

    از نگاه شیعیان، تفسیر روایی تفسیری است که دربردارندۀ مجموعه احادیثی در تبیین و توضیح آیات قرآنی است. این گونه احادیث می‏تواند بیانگر شأن نزول، چگونگی قرائت، تأویلات و تفسیر معانی آیات باشد.

     مصحف امام علی‏ (علیه السلام): آن حضرت در این مجموعه علاوه بر آیات قرآن، تأویل، تفسیر و اسباب نزول را تبیین کرده است.

     مصحف امام علی‏ (علیه السلام) به عنوان ودیعۀ امامت در دست امامان شیعه است.

    از قرن سوم تا قرن پنجم هجری نگارش احادیث تفسیری قوّت و نظم بیشتری یافت و پنج تفسیر نوشته شد.

     مهم‌ترین تفسیرهای روایی باقی‌مانده از این دوران عبارت‌اند از: تفسیر منسوب به امام حسن عسکری‏ (علیه السلام)، تفسیر علی بن ابراهیم قمی، تفسیر فرات کوفی و تفسیر عیاشی.