در سالهای پایانی قرن دوم محدثان بر اساس استعداد، ذوق و سلیقههای شخصی به گردآوری موضوعی احادیث پرداختند. این نگارشها را «تکنگاری موضوعی» گویند.
بسیاری از تکنگاریهای مهم در سه موضوع است: 1ـ فقه، 2ـ اخلاق و آداب، 3ـ کلام و عقاید.
در دوران امام رضا (علیه السلام) تکنگاریهای فقهی به اوج خود رسید.
بیشترین سبک نگارشی اصحاب «تکنگاریهای فقهی» است.
عموم فقهای اولیه و راویان بزرگ یک یا چند اثر روایی در موضوعات گوناگون فقهی تدوین کردهاند.
حسین بن سعید با گردآوری سی کتاب در سی موضوع توانست جوامعنویسی را در سطح ابتدایی بنیان گذارد.
از مجموع کتابهای روایی حسین بن سعید تنها دو کتاب الزهد و المؤمن باقی مانده که هر دو در زمرۀ تکنگاریهای اخلاقی است.
موضوع کتاب الزهد، آداب معاشرت و اخلاق اجتماعی است.
بخشی از کتابهای کلامی شیعه به مناظراتی مربوط است که اصحاب با گروههای منحرف داشتهاند. این کتابها معمولاً با عنوان «ردّیه» شناخته میشوند.
از نگاه سنّیان تفسیر روایی مأثور عبارت است از احادیث پیامبر و سخنان صحابه و تابعین که در جهت تفسیر آیات قرآن بیان شده است.
از نگاه شیعیان، تفسیر روایی تفسیری است که دربردارندۀ مجموعه احادیثی در تبیین و توضیح آیات قرآنی است. این گونه احادیث میتواند بیانگر شأن نزول، چگونگی قرائت، تأویلات و تفسیر معانی آیات باشد.
مصحف امام علی (علیه السلام): آن حضرت در این مجموعه علاوه بر آیات قرآن، تأویل، تفسیر و اسباب نزول را تبیین کرده است.
مصحف امام علی (علیه السلام) به عنوان ودیعۀ امامت در دست امامان شیعه است.
از قرن سوم تا قرن پنجم هجری نگارش احادیث تفسیری قوّت و نظم بیشتری یافت و پنج تفسیر نوشته شد.
مهمترین تفسیرهای روایی باقیمانده از این دوران عبارتاند از: تفسیر منسوب به امام حسن عسکری (علیه السلام)، تفسیر علی بن ابراهیم قمی، تفسیر فرات کوفی و تفسیر عیاشی.