منشأ اراده

شناخت منشأ اراده برای پی بردن به نقش آن در کمال ضروری است؛ چرا که اگر اراده را نیرویی تکوینی و غیر قابل تغییر در وجود انسان تصور کنیم، نقش مؤثر آن در تربیت و سیر راه تهذیب و کمال به کلی انکار می‌شود. بنابراین لازم است منشأ اراده مورد بررسی قرار گیرد.
اگر بخواهیم در یک تعریف منطقی برای اراده، جنسی معین کنیم، می‌توانیم بگوییم اراده نوعی قدرت است. ([23]) منشأ این قدرت روح انسان است. یعنی قدرتی که از طریق روح از جانب خداوند به انسان منتقل شده است. همان‌طور که خداوند در قرآن می‌فرماید: )... وَ نَفَخْتُ فیهِ مِنْ رُوحِى...(([24])و ([25])
برای منشأ اراده تعابیر دیگری نیز وارد شده است. در یک تعبیر اراده از جمله شئونات وجودی نفس شمرده شده است که این شئونات عبارتند از: فطرت، عقل، قلب، عواطف، اراده و اختیار. ([26]) برخی اراده را نشأت گرفته امیال فطری و نامحدود انسان دانسته‌اند، به این بیان که:
در انسان میل‌ها و کشش‌ها و جاذبه‌هایی وجود دارد که منشأ پیدایش اراده و حرکت ارادی می‌شوند و ممکن نیست حرکت ارادی و اختیاری بدون برانگیخته شدن میل طبیعی و فطری انجام پذیرد. این میل‌ها وقتی برانگیخته شد و تشدید یافت و شرایط تحقق آن‌ها فراهم آمد، منتهی به پیدایش اراده می‌گردد.([27])
با توجه به این سخن می‌توان دریافت که اراده یک نیروی غیر قابل تغییر نیست. همان‌طور که گفته شده برای ظهور اراده نیاز به تشدید امیال است. به علاوه در این راستا قدرت‌های دیگری در اراده نفوذ دارند: از یک سو کشش‌های غریزی و از سوی دیگر خرد و درایت آدمى. ([28])
از خلاصة مطالب فوق می‌توان به این نتیجه رسید که اراده قدرتی روحی است که باید با برانگیختن امیال موافق و پیروز شدن در برابر امیال معارض آن را به عرصة ظهور رسانید.


منبع : نورپرتال

لينک مطلب

 توسط صغری شکوهی در دوشنبه 24 خرداد 1389  ساعت 3:03 AM نظرات 0