کار (به همراه ارتباطات ، فرهنگ سازمانی و انتقال فرهنگ) ، از ویژگی های اساسی و بارز انسان است. برخی از مردم شناسان معتقدند که کار ، مهم ترین ویژگی انسان است و تکامل انسان در پهنه طبیعت و اجتماع ، با به کارگیری نیروی اندیشه و بازوی او فراهم آمده است. کار انسانی ، هر چند در طول دوران های مختلف تاریخی، دچار تغییر و تحول شده است ، اما در تعریف آن می توان به ویژگی های مشترک ذیل توجه داشت:
1 . کار، مجموعه اعمالی است که دارای درجاتی از اجبار است.
2 . در کار بشری ، ویژگی «ساختن» به کمک سر و دست و پا و بدن وجود دارد.
3 . در کار بشری ، کاربرد تعقل و هوش وجود دارد.
4 . به تبع عقل ، در کار بشری ، استفاده از ابزار و ماشین دیده می شود.
6 . کار بشری ، دارای سودمندی واقعی و ملموس (غیر انتزاعی) است.
7 . انسان با کار ، مواد را تغییر می دهد و خود نیز با به کارگیری استعداد و با اثرات مختلف ناشی از کار ، تغییر می کند.
کار و ابعاد گوناگون آن

با سپری شدن عصر کشاورزی در جهان غرب و صنعتی شدن و رشد و گسترش جوامع غربی پس از نیمه دوم قرن هجدهم میلادی ، با افزایش میزان جابه جایی افراد از یک موقعیت اجتماعی به موقعیتی دیگر ، طبقات اجتماعی شکل گرفتند. به تعبیر آلوین تافلر : «به دنبال فرایند صنعتی شدن یعنی گذر از موج اوّل (کشاورزی) به موج دوم (صنعت)، نظام کارخانه ای متمرکز شده است و هزاران نفر در زیر یک سقف جمع می شوند و به انجام دادن کار (تولید صنعتی) مبادرت می کنند». پس از گسترش انقلاب صنعتی در جوامع غربی و رواج و گسترش آن در دیگر جوامع جهان ، خانواده ها ، روابط اجتماعی بین افراد و نوع برخورد آنها با یکدیگر ، دچار دگرگونی شد ، به طوری که برخوردهای افراد با یکدیگر جنبه رسمی پیدا کرد و نوعی زمان بندی و تخصص گرایی شدید بر کار و حتّی بر خلق و خو و روحیه افراد ، سیطره یافت.
تخصصی شدن شغل ، یعنی این که فرد شاغل ، همه کوشش خود را بر یک وظیفه روشن و محدود ، متمرکز کند و تمام ساعت های روز به تکرار آن بپردازد؛ امّا بکوشد تا همه آگاهی ها و تجربیات حرفه ای مربوط به آن شغل را بداند و به کار ببندد و همه پرسش های مربوط به آن را پاسخ گوید.
کار ، بخصوص در اجتماعات پیشرفته ، دارای ابعاد و جنبه های مختلف است.
نخستین صورت کار ، جنبه فنّی آن است. مهارت های مختلف ، تخصص های گوناگون ، استفاده از ابزارهای خاص ، چگونگی تولید و ... جنبه فنی کار را تشکیل می دهند.
دومین صورت کار ، جنبه فیزیولوژیک (طبیعی) آن است. انسان به هنگام کار ، دارای فعالیت های مؤثر بر فیزیولوژی (طبیعت) بدن است. همچنین ویژگی های فیزیکی (مادّی) انسان ، چون : قد و قامت ، اعضای بدن ، سیستم ماهیچه ها ، دستگاه تنفسی و عصبی انسان و ... از شرایط فیزیکی محیط کار (نور ، رنگ ها ، رطوبت ، تهویه و سر و صدا) تأثیر می پذیرد.

  ادامه مطلب

تا صحبت از کار به میان می آید ، حقوق و مزایا ، پاداش ، عیدی ، فروشگاه و شرکت تعاونی و ... به ذهنمان می رسد؛ اما من دست به کاری زده ام که با این موارد، هیچ ارتباطی پیدا نمی کند، ولی مدتی است به آن اشتغال دارم!
در دنیای مدرن امروز ، مشکلات زیادی گریبانگیر انسان ها شده است . مثلاً همین کار ، بی کاری ، رضایت شغلی و مانند آن ، جوانان زیادی را دچار مشکلات اقتصادی و نیز روحی و روانی می کند و البته اطرافیان آنها را تحت تأثیر قرار می دهند .

در یک بررسی ، به این نتیجه رسیدم که با تغییر باورهای ناصحیح و پرورش فکرهای نو و سازنده ، می توان برای بعضی مشکلات، راه حلی پیدا کرد و یا از عوارض بعضی دیگر ، کاست . به همین جهت و با وجود تصوّرات غلط جامعه در مراجعه به روان شناس و انجام دادن مشاوره ، تصمیم گرفتم ، جلساتی را برگزار کنم و با دعوت از کارشناسان مجرّب ، آگاهی های لازم را به دیگران منتقل کنم .
این ایده را با خانواده ، مطرح کردم که با استقبال آنها روبه رو شدم ، خصوصا خواهرانم که بعدها خیلی در این کار به من یاری رساندند . با مشورت آنها قرار شد که جلسات اول به همراه دوستان و آشنایان و در منزل خودمان برقرار شود . در اولین نوبت از خانم شهلا کاراندیش (کارشناس روان شناسی) دعوت کردیم که البته با ایشان در مورد اصل کار هم مشورت کرده بودیم که گفتند کار نو و خوبی است و قول همکاری هم از ایشان گرفتیم .
شاید به ذهنتان آمده باشد که این کارها خیلی هزینه بردار است . خوب است بدانید که هزینه های هر جلسه به اندازه هزینه یک مجلس ساده عزاداری یا مولودی در منزل است که برخی از خانواده های ایرانی برگزار می کنند . خود ما هم باور نمی کردیم که این جلسات ، این قدر مورد استقبال شرکت کنندگان خصوصا دختران جوان قرار گیرد .
نکته ای که نباید فراموش کنم این که من خواننده حدیث زندگی بوده و هستم . در این جلسات ، از مباحث این مجله استفاده کرده ام و گاهی از آن برای اعضا خوانده ام ؛ چرا که موضوعات حدیث زندگی ، متوجه و نیاز جوانان است .
وقتی گزارشی از جلسات را به شادیبا دادم ، قرار شد بحث کوتاهی درباره مشاوره شغلی داشته باشیم .
چون جلسات ما خاص خانم هاست ، به این نکته اشاره می کنم که در جامعه کنونی ایران ، زنان و دختران ، مشارکت بیشتری در حیات اقتصادی دارند وتفاوت های بدنی و جسمی دختران و پسران ، مانع از ورود دختران در مشاغلی که قبلاً خاص پسران بوده است ، نشده است . اکنون در شهرهای بزرگی مثل تهران ، شنیدن عناوینی مانند: پلیس زن ، آتش نشان زن ، زنان راننده تاکسی و اتوبوس و ... چندان غریب و تعجّب آور نیست

   ادامه مطلب

درباره علل و عوامل پیشرفت و توسعه برخی کشورها و رشد نیافتگی برخی دیگر، سخن بسیار گفته شده، اما در این بیان به انگیزه های فردی به عنوان یکی از عوامل پیشرفت، کمتر توجه شده است. عده ای عقیده دارند که تحولات اتفاق افتاده در درون یک جامعه، برخاسته از تجربیات و حالت های روانی و درونی مشترکی است که افراد آن جامعه دارند. بنا بر این ، انگیزه های درونی افراد به عنوان یکی از عوامل ترقی و توسعه باید مورد اهتمام جدی برنامه ریزان اقتصادی و اجتماعی در جوامع کمتر توسعه یافته قرار گیرد؛ زیرا عقیده بر این است که ویژگی ها و باورهای جدید و منحصر به فردی که در یک فرهنگ خاص شکل می گیرد، به طور وسیعی بر ماهیت آن فرهنگ و جامعه تأثیر می گذارد.
طرح بحث
فعالیت افراد تا حدود زیادی به سطح و نوع انگیزه های آنها بستگی دارد. در حقیقت ، انگیزه است که به رفتار آدمی انرژی می دهد و آن را هدایت می کند. بنا بر این ، میزان و نوع فعالیت های اجتماعی و اقتصادی افراد یک جامعه که زیربنای توسعه و پیشرفت یک جامعه را تشکیل می دهند نیز به انگیزه تک تک افراد آن جامعه بستگی دارد. به طوری که «انگیزه پیشرفت» نیروی محرکه جامعه برای پیشرفت و ترقّی محسوب می گردد.

به اعتقاد روان شناسان، انگیزه پیشرفت، میل و اشتیاق و یا تلاش و کوششی است که فرد برای دستیابی به یک هدف و یا تسلط بر اشیا و امور و یا افراد و اندیشه ها و رسیدن به یک معیار متعالی ابراز می دارد. در انگیزه پیشرفت ، نگرش به سوی موفقیت است که اهمیت دارد ، نه خود موفقیت ، به طوری که ثابت شده است اصولاً با وجود توانایی های برابر ، فردی که از انگیزه پیشرفت بالاتر برخوردار است ، موفق تر است.
شکوفایی تمدن ها و انگیزه پیشرفت
حال ، این سؤال مطرح می شود که بین رشد اقتصادی یک جامعه و سطح انگیزه پیشرفت افراد آن جامعه چه ارتباطی وجود دارد؟ آیا سطح انگیزه پیشرفت عمومی در جوامع مختلف تفاوت دارد؟ آیا بین کارآفرینی و انگیزه پیشرفت ارتباطی وجود دارد؟ آیا بین ارزش های فرهنگی و روش های تربیت کودک در یک جامعه با رشد اقتصادی آن ، رابطه ای وجود دارد؟ و اصولاً بین صعود و سقوط تمدن ها و انگیزه های اجتماعی مردم آن جامعه، چه ارتباطی می تواند وجود داشته باشد؟
دیوید مک کللند ، اولین کسی بود که بر روی انگیزه پیشرفت، تحقیقات وسیعی انجام داد و در طی تحقیقاتش به تمامی سؤالات بالا پاسخ گفت. او پژوهش هایی درباره تمدن یونان باستان علل صعود و سقوط این تمدن در سال های 900 تا 1000 پیش از میلاد ، انجام داد و به این نتیجه رسید که انگیزه پیشرفت در یونان باستان ، جوّی روانی ایجاد کرده بود که توسعه اقتصادی را برای آتن امکان پذیر نمود. او به این نتیجه رسیده بود که می توان سطح نیاز به پیشرفت در یک ملت را از طریق بازده ادبی آن ملت سنجید (بر اساس این فرض که ویژگی های برجسته یک جامعه، به احتمال زیاد در داستان های عامیانه و داستان های کودکان، متجلّی خواهد شد).

 ادامه مطلب

منبع : مرکز تحقیقات NDE ـ امریکا
دکتر جرج رادوناییا دارای فوق لیسانس و دکترای آسیب شناسی اعصاب و مدرک دکترای روان شناسی دین است. اخیرا در سازمان ملل متحد با عنوان «جهان آینده، جهان معنویت» سخنرانی جالبی داشت. او قبل از این که از شوروی به امریکا مهاجرت کند به عنوان یک محقق روان پزشک در دانشگاه مسکو مشغول به کار بود.
تجربه مرگ آنی دکتر رادوناییا یکی از معروف ترین تجربه های مرگ بالینی بود که نقل محافل علمی شد. پزشکان ، مرگ مسلم او را در تصادف 1976 اعلان کرده، او را به مدت سه روز در سردخانه نگهداری کردند. در این مدت، هیچ علامتی از حیات در او دیده نمی شد تا این که با اولین جراحت های کالبد شکافی پزشک مسئول، بر شکم او ناگهان به زندگی بازگشت و مسیر زندگی اش کاملاً تغییر یافت.
آنچه در تجربه دکتر رادوناییا بسیار اهمیت دارد و البته تا حدودی طبیعی به نظر می رسد، تغییر و تحول اساسی او در اثر این تجربه نادر بود. قبل از این که او مرگ آنی را تجربه کند، به عنوان یک آسیب شناس اعصاب در دانشگاه مسکو مشغول به کار بود و یکی از منکران پر و پا قرص خداوند محسوب می شد؛ ولی بعد از آن تجربه بزرگ، مسیر زندگی اش در راستای دین قرار گرفت و موفق به اخذ دکترای روان شناسی دین شد و سپس به عنوان کشیش کلیسای ارتودوکس شرقی برگزیده شد. در حال حاضر، به عنوان یک پیشوای روحانی در کلیسای firstunited methodist در «ندرلند تگزاس» خدمت می کند.

اولین چیزی که از تجربه مرگ آنی خود به یاد دارم، جستجوی خودم در قلمرویی از تاریکی مطلق بود. هیچ درد بدنی و جسمانی نداشتم؛ هنوز از وجود خودم به عنوان جُرج آگاه بودم. آنچه در اطرافم بود تاریکی بود ، تاریکی کامل و مطلق ، تاریک تاریک ، سیاه سیاه . این تنها چیزی بود که بر من احاطه داشت و سخت مرا آزار می داد. وحشت زده بودم! اصلاً آمادگی چنین صحنه ای را نداشتم. از این که هنوز وجود داشتم، سراسیمه و حیران بودم ، اما این که کجا هستم هیچ اطلاعی نداشتم.
اندیشه ای که در این لحظه به ذهنم خطور کرد این بود : «چه طور می توانم باشم در حالی که نیستم؟». این موضوع بیش از هر موضوع دیگری مرا آزار می داد.
آرام آرام بر خود مسلط شدم. قوای اندیشه ام قوت گرفت. درباره آنچه که اتفاق افتاده بود و یا در حال وقوع بود خوب اندیشیدم؛ اما چیزی که مرا آرام کند و به من جانی دوباره ببخشد حاصل نشد. چرا در این تاریکی هستم؟

  ادامه مطلب

اهمیت کار و نقش آن در شکوفایی استعدادهای نهفته انسان ، موضوعی است که مورد توجه بسیاری از روان شناسان و جامعه شناسان عصر حاضر قرار گرفته است. امروزه ، خلاقیت و نوآوری و تنوّع طلبی در جوان، بیش از هر دوره دیگری می تواند به ظهور و تکامل شایسته خود برسد ، گرچه تحقیق چنین امری، نیازمند نوعی بسترسازی مناسب و آماده سازی امکانات است که نباید از آن غافل بود.
جوان به عنوان نیروی کار انسانی که سرشار از انرژی ، انگیزه و روحیه مبارزه طلبی و خطرپذیری برای رسیدن به تجربه ای جدید است ، نیازمند به راهبردی مؤثر و کارآمد است تا بتواند از نیروی کار خود ، نهایت استفاده را ببرد. مدیریت استراتژیک (راهبردی) ، تنها در مواقع بحرانی به کار نمی آید ، بلکه هرگاه وضعیت اجتماعی ، نیازمند تصمیمی تأثیرگذار ، یا ایجاد محیطی رقابتی و سرشار از انگیزه باشد ، باید آن را موقعیتی استراتژیک به شمار آورد و به نحوی مطلوب ، به مدیریت آن پرداخت.

در این مقاله ، گامی نیز به عقب برداشته شده تا آنچه اکثر کشورها با آن روبه رو هستند و چالش و بحران بزرگ قرن حاضر را به خود اختصاص داده است ، تا حدّی شناسانده شود. سخن از بی کاری و آغاز دوره ای سراسر التهاب و نگرانی به نام «کاریابی» یا در جستجوی کار بودن است. سرخوردگی ، افسردگی و ناامیدی ، انحراف اخلاقی و بی انگیزه بودن ، نتیجه این دوران است که سعی شده نحوه صحیح برخورد با این دوره (که گریبانگیر همه جوامع و اقشار است) به طور اجمال ، بیان شود.
انتخاب شغل و حرفه متناسب با روحیه ، استعداد و تخصص جوان ، از دیگر بخش های این نوشتار است. کار در صورتی می تواند نیازهای عاطفی جوانان را مرتفع سازد که متناسب با توانایی و شخصیت روانی آنان باشد. روان شناسان سعی بسیار کرده اند تا بتوانند در این زمینه، آزمون هایی را به منظور شناسایی کلی استعداد و شخصیت فرد، طراحی کنند و تا حدودی هم موفق بوده اند.
بخش پایانی این نوشتار، به آسیب شناسی کار اختصاص دارد و آنچه که می تواند امنیت شغلی جوانان را به خطر اندازد ، به طور اجمال ، واکاوی شده است. اگر ایجاد بستر مناسب به منظور بالا بردن کیفیت بهداشت روانی ، مهم و حیاتی به شمار می رود ، حفظ آن دستاورد نیز اهمیت کمتری ندارد. واکسینه کردن نیروی کار جوانان در برابر آفت هایی که جوان و حرفه اش را به خطر می اندازد ، هدفی است که امروزه مدیریت نوین منابع انسانی بدان توجهی خاص دارد.

  ادامه مطلب

کار ، در یک نگاه سطحی ، صرفا به معنای تلاش و کوشش برای کسب درآمد است. انسان ، کار می کند و در قبال آن ، مزد می گیرد تا بتواند معاش خود و خانواده اش را تأمین کند ؛ اما در نگاهی وسیع تر و ژرف تر ، کار کردن و دریافت مزد ، ابعاد غیر مادی هم دارند و از جمله ، موجب ایجاد ارتباط اجتماعی افراد با یکدیگر می شوند. این برقراری ارتباط با دیگران ، از طریق تولید محصولات یا خدمات و نیز نقش مؤثر داشتن در عرصه های اجتماعی صورت می گیرد. این مقال ، تلاش دارد تا با بررسی مفهوم «کار» و جنبه های مادّی و معنوی آن ، نگاهی تازه به آن داشته باشد .
علم مدیریت جدید ، کار را به دو بخش اساسی تقسیم می کند : یک بخش بیرونی و پیدا (که همان فعالیت ها و اعمال و نتایج به دست آمده از کار است) و یک بخش درونی و ناپیدا (که ارزش های اخلاقی و وجدان کاری و نگرش های ما را به مفهوم کار در بر می گیرد). دیدگاه تجاری کار ، کمتر به بخش درونی و ناپیدای آن می پردازد.

برای رسیدن به شایستگی در کار و رضایت از انجام دادن آن ، قبل از هر چیز به خودیابی و خودشناسی نیاز است. هر فرد باید بداند که هدفش از کار و تلاش اجتماعی چیست و تا چه حد توانسته به اهداف خود نایل شود. تأثیر وجدان کاری و اعتقادات در رشد و پویایی فعالیت های اجتماعی افراد، غیر قابل انکار است.
تعریف «کار»
کار ، به آن دسته از فعالیت های انسان گفته می شود که با هدف کسب درآمد و تأمین معاش و رفع نیازهای فردی و اجتماعی انجام می شوند.
کار و به معنای دقیق تر آن : شغل ، مظهر زنده بودن ، زنده ماندن و زندگی انسان است. برای داشتن زندگی انفرادی و اجتماعی بهتر ، باید کار کرد. کار ، تنها وسیله ای است که جایگاه انسان را در پهنه هستی ، انسانی تر می کند و سنگر وی را برای تسخیر طبیعت و پیروزی بر ناملایمات آن ، هر روز ، نسبت به گذشته ، مستحکم تر می سازد.
وجدان کاری
وجدان ، عبارت است از استعدادی ذاتی که قدرت تشخیص نیک و بد را دارد و در مورد کارها ، داوری های ارزشی می کند و نیک و بد را از هم فرق می گذارد و برای ما نوعی الزام عملی به یک رفتار یا ترک رفتار ، ایجاد می کند.

  ادامه مطلب 

من نمی‌گویم سمندر باش یا پروانه باش
چون به فکر سوختن افتاده‌ای، جانانه باش
ستاره راهنمای نویسنده در این مقاله، حدیثی از صادق آل محمّد(ع) بود در تفسیر یک ایه قرآن. نخست از این ایه آغاز می‌کنیم:
الّذی خَلَقَ المَوتَ و الحیاةَ لِیبلُوَکُم أحسَنُ عَمَلاً.1
خداوند، مرگ و زندگی را بیافرید تا شما را بیازماید که کدام یک کاری بهتر می‌کنید.
از امام صادق(ع) درباره ایه مزبور، روایت شده است:
لیس یعنی أکثر عملاً ولکن أصوبکم عملاً.2
مقصود، عمل بیشتر نیست، بلکه عمل بهتر است.
همچنین پیامبر خدا(ص) فرموده است:
إنّ الله تعالی یحبّ مِن العاملِ إذا عَمِلَ أن یحسِن.3
خداوند، دوست دارد که هر کارگزاری که کار می‌کند، نیکو کار کند.
نیز آن حضرت در حدیثی دیگر فرموده است:
إنّ الله تعالی کتب الإحسان علی کلّ شیء.4
خداوند، در هر کاری، نیک انجام دادنِ آن را فرمان داد.
کلید واژه این احادیث، «احسان» است. احسان در این احادیث به معنی «کار نیک کردن» نیست؛ بلکه به معنی «نیک کار کردن» است. یعنی هر کس کاری می‌کند، باید آن را نیک (درست و استوار و محکم)، انجام دهد. شاهد، این که در برخی احادیث به جای کلمه احسان، «اِحکام» و «اِتقان» آمده است. شاهد دیگر، این که در ادامه همین حدیث آخر آمده است: «هر گاه حیوانی را ذبح می‌کنید، درست ذبح کنید. کارد را خوب تیز کنید و ذبیحه را راحت سازید».

در روایتی دیگر آمده است که کسی از امام صادق(ع) پرسید: «احسان چیست؟». آن حضرت فرمود:
إذا صلّیتَ فأحسِن رُکوعَک و سُجودَک و إذا صُمتَ فتَوقَّ کلَّ ما فیه فسادُ صَومِک.5
احسان، این است که چون نماز می‌گزاری، رکوع و سجودت را نیکو به جا آوری، و هر گاه روزه گرفتی، از هر آنچه روزه‌ات را تباه می‌کند، دوری گزینی.
در سیره پیامبر(ص) آمده است که چون سعد بن معاذ درگذشت و پیکرش را به لب قبر آوردند، آن حضرت به درون قبر رفت و پیوسته می‌گفت: «سنگ بدهید، گِل بدهید» تا این که درز خشت‌ها را پر کرد و قبر را هموار ساخت. چنین می‌نماید که پیامبر، آن قدر قبر را خوب درست کرد که اصحاب در شگفت شدند که چرا این همه محکم‌کاری در ساختن یک قبر! پس آن حضرت فرمود:
إنّی لَأعلم أنّه سیبلی و یصلُ إلیه البَلی و لکنّ الله یحبُّ عبداً إذا عَملَ عملاً أحکمَه.6
می‌دانم که به زودی فرسوده می‌شود و می‌پوسد؛ امّا خداوند، بنده‌ای را دوست دارد که چون کاری انجام می‌دهد، آن را درست (استوار) انجام دهد.
همچنین امیر المؤمنین فرموده است:
قیمةُ کُلَّ امریء ما یحسِنُه.7
ارزش هر کس به چیزی (کاری و هنری) است که آن را نیکو می‌داند (انجام می‌دهد).
از این حدیث، ترجمه‌های نادرستی شده است.8 یک ترجمه نادرست، این است که «ما یحسنه» را ما «یعلَمُه» معنی کرده و گفته‌اند که یعنی ارزش هر کس به آن چیزی است که می‌داند.9
در پیش گفتیم که «احسان» در این احادیث، به معنی «نیک کار کردن» است. در حدیث مورد بحث، منظور، این است که ارزش هر کس به کاری و هنری است که آن را نیکو می‌داند و نیکو انجام می‌دهد. مقصود، دانستن نیست؛ بلکه نیکو دانستن و نیکو انجام دادن است. به دیگر سخن، در حدیث مزبور، ارزش هر کس به تخصّص وی و به کار بستن تخصّصش دانسته شده است.
به یک اشتباه دیگر نیز اشاره می‌کنیم: «ما یحسِنُه» در این حدیث، فقط به معنی «نیکو دانستن» نیست؛ بلکه «نیکو انجام دادن» هم مورد نظر است. نمی‌شود احسان را، که به معنی نیکو دانستن و نیکو کردن است، به جزئی از آن، محدود کرد.

  ادامه مطلب

می دانیم که ایمان مراتبی دارد; معرفت افراد نسبت به حقایق دین متفاوت است، همت افراد نیز ذاتا با یکدیگر تفاوت دارد.ما برای نیل به هدف عالی و بلندی که به دنبال آن هستیم باید اولا، آن هدف را درست بشناسیم و به وجود آن ایمان داشته باشیم و ثانیا، همت و تلاش لازم برای رسیدن به آن هدف بلند را نیز داشته باشیم. افرادی که معرفت و ایمانشان ضعیف است، در صورت تقویت معرفت خود، این آمادگی و همت را پیدا خواهند کرد که با تلاش بیش تر به اهداف بلند خود نائل آیند.اما کسانی که همتشان ضعیف است و حتی در امور دنیایی هم همت بلندی ندارند - صرف نظر از این که امور دنیا نسبت به آخرت چه موقعیتی دارد - هر قدر هم که زمینه معرفت و ایمان برایشان فراهم باشد، هیچ گونه ترقی و پیشرفتی نخواهند داشت.به این افراد باید هشدار داد تا با تقویت همت خود، برای رسیدن به اهداف عالیه، راه صحیح را انتخاب کنند.البته، مؤمنان، هم از نظر مرتبه ایمان و هم ازنظر همت، با یکدیگر تفاوت هایی دارند.
در این بخش از روایت، امام صادق علیه السلام در مقام یک مربی می خواهند با ایجاد انگیزه در شیعیان، همت مؤمنان را تعالی بخشند; یعنی آن ها را متوجه این مساله نمایند که فقط به فکر رهایی از عذاب جهنم نباشند، بلکه همتشان بیش از این باشد.کسانی که به معاد ایمان دارند متوجه این نکته هستند که انجام بعضی از کارها موجب عذاب ابدی می گردد، لذا سعی می کنند آن گناهان را مرتکب نشوند تا ایمانشان محفوظ بماند.این افراد اگر عذاب هایی هم در عالم برزخ داشته باشند، نهایتا به واسطه شفاعت هم که شده نجات پیدا می کنند.این پایین ترین مرتبه ایمان است.ولی کسانی که از همت بالاتری برخوردارند سعی می کنند در این دنیا به گونه ای عمل نمایند که هم در موقع جان کندن، هم در شب اول قبر و هم در عالم برزخ مبتلا به عذاب نشوند.کسانی هم هستند که همتشان از این هم بالاتر است; ایشان تنها به رهایی از عذاب و نجات از جهنم اکتفا نمی کنند، بلکه دلشان می خواهد از مقامات عالی تر و درجات بلندتری در بهشت و نیز از نعمت های بیش تری در آخرت بهره مند شوند.درجات بهشت بسیار زیاد است به گونه ای که قابل شمارش نیست.دربرخی از روایات، تعداد درجات بهشت برابر با تعداد آیات قرآن ذکر شده است; یعنی بیش از شش هزار درجه، البته به این بستگی دارد که فاصله درجات را چقدر حساب کنیم.از این رو، مؤمنان بهشتی هم، از نظر مقام و مرتبه تفاوت زیادی با یکدیگر دارند.

دسته آخر کسانی هستند که نه تنها به دنیا، بلکه به لذایذ و نعمت های بهشت هم پشت پا می زنند.آن ها تنها دل به خدا می دهند و رضایت او را می طلبند; آن چنان محبت خدا در دلشان جای گرفته است که جزرضایت اوبه چیزی نمی اندیشند.البته هیچ کس از عذاب خوشش نمی آید، همه مردم نعمت های بهشت را دوست دارند، ولی آن ها آن قدر معرفتشان بلند است و لذت لقای الهی و رضوان الهی را می دانند که هیچ چیز دیگری برایشان ارزش ندارد. تمام هم آن ها این است که بیش تر به خدا نزدیک شوند.تعبیری هم که همسر فرعون در دعای خود به کار می برد و در قرآن نیز آمده است، اشاره به همین مطلب دارد.وقتی فرعون او را تهدید کرد که اگر دست از ایمان به حضرت موسی علیه السلام بر ندارد کشته خواهد شد، خطاب به خداوند عرض می کند: «رب ابن لی عندک بیتا فی الجنة » (تحریم: 11) ; پروردگارا برای من خانه ای در نزدیک خودت در بهشت قرار بده.او انواع شکنجه ها و سختی ها را به جان خرید برای این که ایمانش محفوظ بماند.او نجات از عذاب جهنم و یا بهره مندی از نعمت های بهشت را از خداوند درخواست نمی کند، بلکه به خدا می گوید می خواهم در جوار تو باشم; این همان مقام قرب است.البته خدا جسم نیست که - العیاذ بالله - یک خانه جسمانی داشته باشد، ولی رابطه معنوی بنده عاشق با خدا می تواند آن قدر زیاد باشد که مثل دو همسایه به یکدیگر نزدیک باشند.


  ادامه مطلب 

در سال همت مضاعف و كارمضاعف، طبيعتاً كارهاي عقب افتاده كشور بايد مورد همت و كار مضاعف قرارگيرد. اموري نظير تحقق اهداف چشم انداز 20ساله، حل مسايل فقر و فساد و تبعيض، بيكاري، تورم و...

از جمله مشهورترين مسايل كشور كه رسيدگي به آن عقب افتاده و همت و كار مضاعفي مي‌طلبد، «مبارزه موثر با مفاسد اقتصادي» است. امسال به دلايل زير بايد همت و تلاش همه مسوولان براين موضوع بسيار مهم متمركز شود.
اولاً _ در انتخابات سال گذشته رئيس جمهور محترم وعده‌هاي صريح و روشني براي مبارزه با مفاسد اقتصادي مطرح كردند و ترديدي نيست كه بخشي از اقبال عمومي به ايشان به دليل همين وعده مهم و تلاش هاي قبلي ايشان در اين موضوع بوده است.

ثانياً_ سال 89 اولين سالي است كه آيت الله آملي لاريجاني در كسوت و مسووليت رياست دستگاه قضايي هستند و بنابر آنچه از شواهد و گفته‌هاي ايشان برمي‌آيد، بيشتر از خلف خود به مبارزه با فساد اهميت مي‌دهند و براي اين مهم انگيزه بيشتري دارند.

ثالثاً_ آلوده شدن مبارزه با فساد به موضوعات جناحي_ انتخاباتي همواره مانع بزرگي برسر پرداختن موثر به اين موضوع بوده است، از آنجا كه در سال 89 عملاً انتخابات سراسري نداريم، بهترين سال براي اجراي اين وعده اساسي و عقب افتاده است..

  ادامه مطلب

در حالي سال همت و كار مضاعف را آغاز كرده‌ايم كه به نظر مي‌رسد، شاهد سالي پربار در عرصه فعاليت‌‌هاي ديني خواهيم بود. تلاشگران عرصه فعاليت‌هاي ديني مانند فعالان قرآني، فرهنگ مهدويت، مبلغان مذهبي و ... هميشه سرشار از ايده‌ها و طرح‌هاي نوين در حوزه فعاليت‌هاي خود هستند.
به عنوان مثال مي‌توان به فعالان قرآني جوان اشاره كرد كه نمونه ايده‌ها و طرح‌هاي خود را هر ساله در نمايشگاه بين‌المللي قرآن تهران و ديگر نمايشگاه‌هاي قرآني عرضه مي‌كنند.

هرچند برخي اساتيد و صاحب نظران قرآني پرداختن به فعاليت‌هايي كه مربوط به ظاهر قرآن مي‌شود را خيلي مورد نياز جامعه فعلي نمي‌دانند، اما ظهور و بروز اين استعدادها با تفكرهاي خاص به خود در خصوص به عنوان مثال نگارش قرآن‌هاي كوچك، ‌نقاشي‌ خط‌هاي قرآني، حجم‌دهي به معنا و مفاهيم قرآن از طريق هنرهاي تجسمي، نقاشي ‌آيات كلام الله و ... مي‌تواند به ايجاد و انگيزه بين ديگر جوانان براي حضور در حوزه فعاليت‌هاي قرآني بينجامد.
در سال گذشته نيز اخبار ابداعات و فعاليت‌هاي اينچنيني بين فعالان قرآني روي خروجي برخي خبرگزاري‌ها از جمله خبرگزاري فارس قرار گرفت و مخاطبان از توليد اين آثار استقبال فراوان كردند. اكنون نيز كه فعالان جوان به دنبال بروز خلاقيت خود هستند، مي‌توانند با اتكا به دريچه جديدي كه به نام سال همت مضاعف و كار مضاعف شناخته مي‌شود، استعدادهاي خود را پرورش داده و با استفاده از حمايت نهادهاي قرآني آنها را پرداخته و به منصه ظهور بگذارند.

البته اين فعالان نيازمند خلاقيت هستند كه اين نيز از تفكر حاصل مي‌شود.

مقام معظم رهبري در سخنراني اول فروردين خود در حرم مطهر امام رضا (ع) توليد فكر را يكي از ابزار همت مضاعف ناميدند و عنوان كردند كه توليد فكر با كتابخواني و افزايش معلومات عمومي و ايجاد كرسي‌هاي آزادانديشي در محيط‌هاي دانشگاهي ممكن است.

اين اقدام كه جريان سيال فكري با ارزشي را در جامعه ايجاد مي‌كند، به همفكري، مشاوره، انتقال نظريات و تجربيات مي‌انجامد و به نظر مي‌رسد، براي بروز، مسير دهي، هدفمندي و نتيجه‌بخش خلاقيت‌ها و اقدامات فعالان ديني ايجاد هسته‌هاي كوچك فعالان ديني خلاق نياز است.


   ادامه مطلب