رأس الحسين

حرم و بقعه اي که مدفن سر مطهر سيد الشهداست، يا مکاني که سر آن حضرت به آنجا هم برده شده است.به اين نام، دو محل يکي در شام و ديگري در مصر وجود دارد.در شام در عسقلان مسجدي بزرگ و ضريحي عظيم است که مردم آنجا را زيارت کرد تبرک مي جستند. (1) به نوشته سيد محسن امين: محلي در کنار مسجد جامع اموي در دمشق، که گويا محل نگهداري سر مطهر سيد الشهدا در ايام يزيد بوده و در خزانه آن ملعون نگهداري مي شده است. (2) همچنين وي مي نويسد: (در سفرنامه خويش) در مصر، زيارتگاه با شکوه و مقدسي است که مردم مصر، معتقدند سر ابا عبدالله الحسين در آنجا مدفون است و خلفاي مصر، آن را از شهر عسقلان (در فلسطين) آورده و طي مراسمي در مصر دفن کرده اند.در همين زمينه در «اعيان الشيعه » مي نويسد: بنا به قول برخي، يکي از خلفاي فاطمي در مصر، ماموراني به عسقلان (بين مصر و شام) فرستاد و سري را برايش آوردند و گفت که سر حسين «ع » است.آن را به مصر آوردند و در محلي که الآن به نام مشهد يا مسجد راس الحسين معروف است دفن کردند.مردم مصر به اين محل علاقه نشان مي دهند و زن و مرد دسته دسته به زيارت آن مي روند و مراسم دعا و تضرع در آنجا مي گيرند.البته در اين که آن سر، سر امام حسين «ع » بوده، ترديد وجود دارد. (3) اين مسجد، اکنون نيز در قاهره وجود دارد، محل تجمع و مرکز محافل ديني و قرآني، بويژه در شبهاي ماه رمضان است و در ميلاد امام حسين «ع » هزاران نفر آنجا گرد مي آيند و حتي دست توسل به سوي خداي حسين «ع » دراز کرده و به برکت آن مکان، بيماران و گرفتاران شفا و نجات مي يابند.

پاورقي

(1) آثار البلاد و اخبار العباد، قزويني، ص 278 (چاپ امير کبير).
(2) اعيان الشيعه، ج 1، ص 627.
(3) همان.

راشد بن اياس بن مضارب

وي فرزند «اياس بن مضارب» بود. دو روز قبل از تعيين تاريخ قيام از جانب مختار بن ابوعبيد ثقفي و ابراهيم بن مالک اشتر، يعني روز دوشنبه، دوازدهم ربيع الاول سال 66 ه.ق شهر کوفه حکومت نظامي شد. و شهر، چهره اي ديگر به خود گرفت. اياس بن مضارب نيروهاي خود را در شهر بسيج و به فرمان ابن مطيع، اعلام حکومت نظامي کردند. اياس، رييس شهرباني و جمعي از شرطه ها و پليس، در مرکز شهر مستقر شدند و اياس و فرزند راشد را به فرماندهي جمعي ديگر از نيروهاي پليس به طرف «کناسه» فرستاد و تعدادي را به طرف بازار، و خلاصه ي گزارش کار خود را به استاندار ارائه داد و پيشنهاد کرد که: هر يک از مراکز مهم و ميدانهاي حساس شهر را با نيروهاي مسلح خود، تحت فرماندهي سران محلي و وابسته ي خود، به کنترل درآورد.
پس از کشته شدن اياس بن مضارب به فرمان «ابراهيم بن اشتر»، ابن مطيع که اوضاع کوفه را جدي و خطرناک ديد، بلافاصله اياس، رييس پليس مقتول را به جاي پدرش نصب کرد و پست راشد را که نگهباني از بازار بود، تحويل شخص ديگري داد.

رافع

غلام «عمرو بن الحمق» و از شهداي روز عاشوراست.

رافع بن عبدالله

غلام جناب مسلم بن کثير الازدي. از صالحان و رزم آوران و از شيعيان کوفه که پس از شنيدن خبر ورود امام به کربلا خود را به امام رسانيد و آن حضرت را در روز عاشورا ياري نمود و بعد از اقامه نماز ظهر در روز عاشورا پس از مسلم بن کثير به شهادت رسيد.

راهب قريش

او همان «ابوبکر مخزومي» يکي از فقهاي هفتگانه و از کساني بود که از روي خيرخواهي و نصيحت، از امام حسين عليه السلام خواست که به سوي عراق نرود.

راهب مسيحي

نگهدارنده ي سر مطهر سيدالشهدا عليه السلام بود. در يکي از منزلگاههاي راه شام، کاروان اسراي اهل بيت به محلي رسيدند که «قنسيرين» نام داشت. در آن منزل ديري بود که راهبي در آن به عبادت مشغول بود. نگاه راهب از صومعه به سر مطهر امام حسين عليه السلام افتاد که نور از آن به آسمان مي رفت. با ديدن اين صحنه، ده هزار درهم به نگهبانان سر داد و آن سر را آن شب نزد خود در صومعه نگهداشت. شب هنگام، راهب از آن سر مقدس، شگفتيها و کراماتي ديد و به برکت آنها مسلمان شد. به گفته ي نير تبريزي:
دير ترسا و سر سبط رسول مدني              واي اگر طعنه به قرآن زند انجيل و زبور
اين دير هم اکنون در منطقه راه سوريه به لبنان موجود است و بر يک بلندي مشرف به جاده قرار دارد.

رباب

رباب، دختر امرء القيس بن عدي، همسر سيد الشهدا «ع » و مادر سکينه و علي اصغر (عبدالله). او در سفر کربلا حضور داشت و همراه اسيران به شام رفت، سپس به مدينه بازگشت و مدت يک سال براي سيد الشهدا «ع » عزاداري کرد و مرثيه هايي هم در سوگ آن حضرت سرود. خواستگاراني از اشراف و بزرگان قريش را رد کرد و حاضر نشد با کسي ازدواج کند.در سوگ ابا عبدالله «ع » پيوسته گريان بود و زير سايه نمي رفت، از فرط گريه و اندوه بر شهادت حسين «ع » يک سال بعد (در سال 62 هجري) جان باخت. (1) ازجمله سروده هاي او در شهادت امام حسين «ع » ابياتي است که اينگونه شروع مي شود:
ان الذي کان نورا يستضاء به              في کربلاء قتيل غير مدفون
سبط النبي جزاک الله صالحة              عنا و جنبت خسران الموازين... (2) .
حسين بن علي «ع » نيز به اين همسر با فضيلت و ادب و دخترش سکينه و خانه اي که اين دو را در بر گرفته باشد، محبت داشت و مي فرمود:
لعمرک انني لاحب دارا               تحل بها سکينة و الرباب
احبهما و ابذل جل مالي             و ليس لعاتب عندي عتاب (3) .
به جانت سوگند، خانه اي را که سکينه و رباب در آن است دوست دارم. اين دو را دوست دارم و همه ثروتم را در اين راه مي بخشم و جايي براي ملامت هم نيست.

پاورقي

(1) ادب الطف، شبر، ج 1، ص 63، کامل، ابن اثير، ج 2، ص 579.
(2) اعيان الشيعه، ج 6، ص 499.
(3) همان.

رباب بنت امرؤالقيس بن عدي

همسر گرامي امام حسين عليه السلام. ايشان مادر علي اصغر و سکينه عليهماالسلام بودند. گفته شده که رباب بر قبر حسين عليه السلام يک سال اقامت و عزاداري نمود و چون به مدينه برگشت از شدت ماتم درگذشت. رباب همسر حسين عليه السلام - دختر امرؤالقيس و مادر سکينه - در واقعه ي کربلا همراه بود، و او را با اسراي ديگر به شام روانه کرده بودند و چون وارد شهر مدينه شد. اشراف قريش يکي بعد از ديگري از او خواستگاري کردند. او گفت: من بعد از امام حسين عليه السلام کسي را شوهر نمي دانم و اختيار نمي کنم. او مدت يکسال زير آسمان زيست و حاضر نشد در خانه سرپوشيده و زير سقف زندگاني کند و از فرط حزن و اندوه جان سپرد.
رباب عليهاالسلام در سال 62 هجري از دنيا رحلت نمود. حسين بن علي عليه السلام به اين همسر بافضيلت و ادب و دخترش سکينه محبت داشت و مي فرمود:
لعمرک انني لاحب دارا              تحل بها سکينة و الرباب
احبهما و ابذل جل مالي            و ليس لعاتب عندي عتاب
او از افضل زنان بود و بعد از شهادت آن حضرت مدت يک سال زنده بود و در اين مدت هرگز به زير سقف نرفت و همواره گريست. بعد از حضرت حسين عليه السلام، اشراف از او خواستگاري کردند لکن وي نپذيرفت. سکينه بنت الحسين از همين بانو است. اشعاري در رثاي سالار شهيدان از او نقل شده که اين ابيات از آن جمله است:
ان الذي کان نورا يستضاء به              بکربلاء قتيل غير مدفون
من لليتامي و من للسائلين و من       يغني و يأوي اليه کل مسکين
همانا نوري که به همه جا پرتو مي افکند در کربلا شهيد شد و بي دفن بر زمين ماند.
کسي که پناه يتيمان و نيازمندان بود و هر درمانده اي به او پناه مي برد.

ربة خدر القدس

نگهدارنده ي پرده ي قداست. از القاب شريفه ي حضرت زينب عليهاالسلام.

ربيع بن تميم

او شهادت «عابس شاکري» را گزارش مي کند و از کساني است که در روز عاشورا شاهد آن رويدادهاي جانسوز بود.

ربيعة الفضل

دختر فضل و کمال. از القاب شريفه ي حضرت زينب عليهاالسلام.

ربيعة بن خوط بن رئاب

ربيعه از شعراي مخضرمين است. در تاريخ ابن عساکر آمده که ربيعه درک مصاحبت رسول خدا را نموده و در الاصابه ابن حجر او را از اصحاب اميرمؤمنان عليه السلام در روز«ذي قار» مي شمرد. او نيز که از بزرگان و از دلير مردان است از کوفه به ياري ابي عبدالله شتافت و در روز عاشوراي حسيني پس از نبرد با دشمن به فيض شهادت نايل گشت.

ربيعة بن مخارق غنوي

وي به همراه حصين بن نمير، شرحبيل بن ذي الکلاع حميري، ادهم بن محرز باهلي و جبله بن عبدالله خثعمي که همه از دشمنان سرسخت اهل بيت عليه السلام بودند، تحت فرماندهي ابن زياد، در منطقه ي عين الوردة با نيروهاي توابين مواجه شدند و به نبرد با يکديگر پرداختند.
ربيعه در يکي از جنگها (عليه مختار بن ابوعبيد ثقفي) که فرماندهي لشکر شام را به عهده داشت، به هلاکت رسيد.
موسي بن عامر گويد: «نيروهاي شام پراکنده شده بود و من به «ربيعه بن مخارق» فرمانده خودمان رسيدم که افراد پراکنده بودند و اين فرمانده، پياده شده بود و فرياد مي زد: اي پيروان حق! و اي اهل اطاعت و شنوايي! به سوي من بياييد من «ابن المخارقم».
موسي گويد: «من که در آن هنگام جواني کم سن و سال بودم، از ترس فرمانده ايستادم که ناگهان دو نفر از «شيعيان» به نامهاي عبدالله بن ورقاء اسدي و عبدالله بن ضمره عذري، بر فرمانده شام تاختند و او را به قتل رساندند».

http://www.ashoora.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=583:-----lr&catid=40:1388-09-19-21-16-08&Itemid=67