مالیات های بی جا
بدون تردید اداره امور جامعه بدون دریافت مالیات امکان پذیر نیست؛ چرا که برای انجام تمامی کارهایی که دولت به منظور حفظ توازن اقتصادی و اجتماعی و نظم و امنیت عمومی انجام می دهد، هزینه و امکانات لازم دارد و بخشی از این هزینه از راه دریافت مالیات تأمین می گردد. ولی برای آن که دریافت این مالیات ها با توجّه به توان افراد و واقعیت های اجتماعی انجام گیرد و خسارت به بار نیاورد، ضرورت دارد که در نوع وضع مالیات ها و همین طور شیوه دریافت و هزینه کردن آنها دقت و کارشناسی های لازم انجام گیرد. اگر در تعیین مالیات توان مالی و میزان درآمدهای مالیات دهندگان در نظر گرفته نشود این کار علاوه بر ایجاد نارضایتی در جامعه سبب پیدایش فقر و گرفتاری های ناشی از آن خواهد شد. علی علیه السلام در این باره به مالک اشتر می نویسند: «هر حاکمی بدون توجّه به آبادانی و آبادسازی کشور از مردم مالیات دریافت کند، علاوه بر خراب ساختن کشور آحاد مردم و بندگان خدا را نیز به ورطه هلاک و نابودی می کشاند».

فقر، امتحان الهی
از یک نظر تمام پیش آمدهای زندگی انسان با هدف آزمایش افراد انجام می گیرند تا میزان تقوا و پایبندی آنها به احکام و ارزش های الهی و فضیلت های انسانی مشخص گردد. علی علیه السلام ، پس از اشاره به بخشی از نعمت های الهی، در توضیح علّت اعطای این همه نعمت به انسان می فرمایند: «خداوند متعال روزی ها را مقدّر ساخته است، به بعضی از افراد نعمت بیشتر و به برخی دیگر نعمت کم تری داده است تا میزان شکرگزاری و شکیبایی و صبر آنها را بیازماید تا معلوم گردد که غنی به چه میزان شکرگزار نعمت های الهی است و مستمند تا چه اندازه در مقابل این امتحان الهی شکیبایی می ورزد».

عادلانه نبودن معاملات
یکی از عوامل مهمّ اختلال در نظام اقتصادی جوامع، عادلانه نبودن قیمت گذاری کالاهاست. اگر در جامعه نرخ گذاری کالاها بر اساس برنامه صحیح انجام گیرد زمینه های فقر و انباشت ثروت در دست قشری خاصّ از بین خواهد رفت. در فرهنگ اسلامی و رهنمودهای اولیای الهی به این مسئله توجه زیادی شده است. علی علیه السلام در عهدنامه مالک اشتر در اشاره به این موضوع می فرمایند: «باید در جامعه خرید و فروش آسان انجام گیرد و از ترازوهای درست و سالم استفاده شود و قیمت های تعیین شده عادلانه باشد به گونه ای که به هیچ یک از طرفین فروشنده و خریدار ستمی وارد نشود».

موضوع : - اقتصاد اسلامي در مباني و منابع اصلي ( آيات قرآن – روايات اهل بيت عليهم السلام)
 

منبع : http://www.hawzah.net