واژه مقدس شيعه که در آيات نوراني قرآن کريم و کلمات گوهر بار پيامبر گرامي اسلام و ائمه معصومين (ع) مکرر به کار رفته است ، نام پيروان مکتب اهل بيت است.
در حقيقت شيعه بيانگر حرکتي بر حق و برخاسته از وحي است که با معرفي پيامبر در طول دعوت بيست و سه ساله اش زمينه سازي گرديد و بعداز آن حضرت بر محور دو امانت سترگ آن بزرگوار« اني تارک فيکم الثقلين کتاب الله و عترتي » در امتداد رسالت و براساس امامت حضرت امام علي بن ابي طالب (ع) ( به عنوان وصي او از طرف خدا ) بنا شد.
لذا مي توان گفت ، شناخت اسلام و درک مفاهيم عرفاني – اخلاقي اسلام با شناسايي شيعه و علامت شيعه ارتباط تنگاتنگ دارد.
تشيع از اسلام جدا نيست و ادامه عصر نبوي به رهبري جانشينان پيامبر است و به گواهي تاريخ سابقه نامگذاري شيعه به شخص آن بزرگوار مي رسد.
پس از پيامبر ، هسته اصل شيعه که همان اصحاب بزرگوار پيامبر بودند به لزوم رهبري امام علي (ع) باور داشته و از اين زمان به بعد شيعه با بي مهري و خصومت مواجه شد.
اگر چه اختلاف نظر شيعيان و طرفداران خلافت رسمي – نخست بر سر جانشيني پيامبر بود ، اما پس از رحلت پيامبر ، شيعيان به فراگيري اصول عقايد ، فقه ، حديث ، تفسير و ساير معارف به امامان اهل بيت (ع) مراجعه مي کردند ، به مرور زمان نيز شيعيان از اين جهت هم از پيروان خلافت رسمي متمايز شدند و اين امر موجب حفظ آن آثار و اعتقادات از تحريف و آفت ها گرديد.
عقايد شعييان ، ريشه دريافت حقايق عقيدتي را بعداز قرآن و پيامبر (ص) منحصر در اهل بيت مي دانند و ايشان را الگو و رهبر خويش مي شمارند و ولايت ايشان را واجب مي دانند ، چرا که اين بزرگواران گروهي هستند که بعداز پيامبر (ص) از طرف خداوند تبارک و تعالي ، براي حفظ دين برگزيده شده اند.
اصول دين نزد شيعيان شامل توحيد، نبوت ، امامت اصلي که شيعه را از اهل سنت و ديگر فرقه ها متمايز مي کند و معاد که در اين اعتقاد با اهل سنت و ديگر مسلمانان مشترکند.
مبدأ نامگذاري امام علي (ع) به امير المؤمنين:
در بعضي از منابع و متون معتبر اسلامي چنين آمده است که پيامبر اسلام (ص) فرمودند: اگر مردم مي دانستند که چه وقت علي (ع) اميرالمؤمنين ناميده شده، هرگز فضائل او را انکار نمي کردند.
اميرالمؤمنين ناميده شد در حالي که آدم بين روح و جسد بوده است . خداوند تعالي فرموده است :
« و اذ اخَذَ ربُّک مِن بني آدم من ظهورِهم و ذرّيتهم و أشهَد هُم علي أنفسِهم الستُ بربّکم »(1) ملائکه گفتند : بله
و خداوند تبارک و تعالي فرمود : «انا ربّکم و محمدُ نبيُکم و علي أميرُکم » (2)
به دوستي نبي و ولي اساس نهاد جهان و هر چه در او هست خالق جبّار
اگر نه ذات نبي و ولي بُد مقصود جهان به کَتم عدم خفته بد چو اول بار (3)
خداوند تعالي قبل از اينکه آسمان و زمين را خلق کند و عرش و کرسي و لوح و قلم و بهشت و جهنم را و قبل از خلق آدم و... پيامبر و علي را آفريد.
وچه زيبا گفت حافظ:
نا اميـدم مکن از سابـقه روز ازل
تو چه داني که پس پرده که خوب است و که زشت
مرحوم علامه طباطبايي رضوان الله فرموده اند، اين بيت اشاره به اشهد هم علي انفسهم الست بربکم دارد و اينکه در اين وادي بي خبر از روز الست گرديم درحالي که همه ما بلي را گفتيم.
