مشاهیر ایران و جهان - مفخم، محمود

ملیت :  ایرانی   -   قرن : 13 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)

(س سیزدهم و چهاردهم ق)، موسیقیدان. ملقب به مفخم الممالك. وى در زمان مظفرالدین‏شاه (1324 -1313 ق) از نوازندگان معروف پیانو و معلم پیانوى تاج‏السلطنه، خواهر مظفرالدین‏شاه، بود. بعد از اینكه به دلایلى ارتباط خود را با دربار قطع كرد، كلاس آموزش پیانو تشكیل داد و به تعلیم شاگردان پرداخت. مفخم علاوه بر پیانو، تار هم مى‏زد و شاگرد میرزا حسینقلى بود و چون به دستگاههاى موسیقى ایرانى وارد بود، پیانو را با استادى مى‏نواخت و از اساتید نوازنده پیانو در عصر خود به شمار مى‏رفت. از شاگردان معروف او مرتضى محجوبى، حسین استوار و یوسف فروتن بودند.[1] محمود مفخم، ملقب به مفخم‏الملك از نزدیكان مرحوم مشیر همایون شهردار بود كه با مرحوم ناصر همایون افسر دسته موزیك نظام نیز بستگى داشت. وى ابتدا، نواختن پیانو را نزد ناصر همایون آغاز كرد و بر اثر پشتكار و استعداد فراوانى كه داشت، یكى از هنرمندان بنام زمان خود بود. آوازه چیره‏دستى و شهرت وى در نواختن پیانو، خیلى زود به دربار قاجار كشیده شد تا او را جهت تعلیم پیانو به خانم تاج‏السلطنه، خواهر مظفرالدین شاه احضار كردند زحمات شبانه‏روزى این هنرمند جهت فراگیرى موسیقى خواهر مظفرالدین شاه موجب گردید تا به مقام پیشخدمت مخصوص ارتقاء نماید ولى پس از چندى همان‏طور كه رسم و رسوم درباریان قاجار بود، وى مورد بى‏مهرى محمدعلى میرزا قرار گرفت و از دربار رانده و اخراج گردید. وى از این زمان به بعد به تعلیم شاگرد به طور خصوصى پرداخت. محمود مفخم علاوه بر پیانو با نواختن تار آشنایى كامل داشت. شادروان محمود مفخم، معروف به مفخم‏الممالك همسر فرخنده خانم، یكى دیگر از خواهران مشیرهمایون نیز از اساتید بنام پیانو بود كه شاگردان برجسته‏اى را تربیت كرد كه از میان آنان مرتضى‏خان محجوبى یاد نمود و دیگر آقابزرگ‏خان سرهنگ موزیك قزاقخانه كه معلم مشیرهمایون شهردار بود.