حاصل شهادت حضرت رویکرد جهان اسلام از فرهنگ اُموی به فرهنگ اهلالبیت گشت و در بستر فراهمشده امام سجا(علیه السلام)زمینه اظهار ادعیه آنچنانی وبرای امام باقر و امام صادق«علیهماالسلام» گستردگی لازمِ جهت تبلیغ و تبیین اسلام ناب پدیدار شد، به طوری که جهان اسلام، فرهنگ فهم اهلالبیت«علیهم السلام» را پیدا کرد
1-
حضرت اباعبدالله،سیدالشهدا(علیه السلام)در پاسخ به ابنزبیر فرمود: به خدا سوگند؛ اگر یک وجب دورتر از مسجدالحرام کشته شوم نزد من محبوبتر است از اینکه وجبی به کعبه نزدیکتر شوم، به خدا قسم؛ میدانم اگر در سوراخی نهان شوم این وحشیها مرا بیرون می آورند تا به حاجت خود برسند، به خدا سوگند؛ اینها به من تعدّی خواهند کرد، همچنانکه یهود در روز شنبه (به نهی خدا بیاعتنایی کردند).[1]
امام (علیه السلام) میدانند دشمن خوی سبُعیت و درنده خویی دارد و با این حال مواضع خود و حرکت خود را جهت مقابله با او تنظیم میکنند. ابتدا ، در فرصت پیش آمده در مکه توانستند جهان اسلام را از موضعگیری خود و علت آن موضعگیری آگاه کنند، تا زمینه بازگشت به دینِ ناب، در آن فرصت ازبین نرود و پس از آن در جمعبندی خود، کوفه را انتخاب کردند که به جهت موقعیت فرهنگی اش، بهترین شرایط برای اهدافی است که امام (علیه السلام) دنبال میکردند، حتی از محاصره خود در کربلا بهترین بهره را بردند و ترور را به شهادت تبدیل نمودند، تا زمینه برگشت به دین ناب محمدی(صلی الله علیه و آله) فراهم شود و حاصل شهادت حضرت رویکرد جهان اسلام از فرهنگ اُموی به فرهنگ اهلالبیت گشت و در بستر فراهمشده امام سجا(علیه السلام)زمینه اظهار ادعیه آنچنانی وبرای امام باقر و امام صادق«علیهماالسلام» گستردگی لازمِ جهت تبلیغ و تبیین اسلام ناب پدیدار شد، به طوری که جهان اسلام، فرهنگ فهم اهلالبیت«علیهم السلام» را پیدا کرد و پیام این حرکت در آینده تاریخ، گفتمان غالبِ محافل مذهبی جهان اسلام شد. همین امر موجب شد تا عباسیان، امامان بعدی را در حصر قرار دهند، زیرا رویکرد به اسلام عوض شده بود و زمینه برگشت به اهلالبیت«علیهم السلام» فراهم آمده بود، چیزی که امروزه نیز در جهان شاهد آن هستیم و بقایای اُمویان از آن نگرانند و تلاش برای دفع آن مینمایند.
ادامه مطلب
گریه بر امام حسین«علیهالسلام» از نوع گریههای نیمهشب اولیاء الهی است که حسین«علیهالسلام» توانست آن را برای عموم مردم عملی کند و خودِ آن حضرت بهخوبی متوجه بودند که صحنهی کربلا عامل چنین گریههایی باید باشد تا زمینهی اُنس قلب با حقایق فراهم شود و حجابها بین عبد و معبود رفع گردد.
قال الحسین (علیه السلام) « أ
َنَا قَتِیلُ الْعَبْرَةِ لَا یذْكُرُنِی مُؤْمِنٌ إِلَّا اسْتَعْبَر»[1]من كشتهام براى اشك، مؤمن یادم نكند جز آنكه گریهاش گیرد
اشكی كه در شیعه هست با ناراحتیهای عاطفی و احساساتی فرق اساسی دارد، اشك برای حسین(علیه السلام) عامل رابطه انسان است با مقاصد قدسی و لذا نه تنها شادی و نشاط را از شیعیان نمیگیرد، بلكه شادی و نشاط در زندگی شیعیان موج میزند. ولی نباید آن را با لذتگرایی یكی گرفت، زیرا تفاوت زیادی است بین آن شادی كه با پرهیزکاری همراه است و روح معنوی دارد با آنچه امروز در غرب هست كه لذتگرایی در آن مقصد و معبود شده است. در شیعه، شور زندگی با یادآوری غم غربت نسبت به عالم قدس همراه است و با فرهنگِ مرگ آگاهی راه خود را از قهقهههای اهل غفلت جدا كرده و سعی دارد خود را در فرحِ حضورِ با حق حفظ كند و اشك بر حسین(علیه السلام) نوعی طلب آن فرح است و آنهایی كه غم غربت در این دنیا را میشناسند میفهمند حزن مقدس چه حلاوتی دارد و مواظباند گرفتار لذتگرایی و خوشگذرانی اهل دنیا نشوند و از ارتباط با حقایق وجودی عالم محروم گردند.
ادامه مطلب
ذلِکَ وَ مَنْ یُعَظِّمْ شَعائِرَ اللَّهِ فَإِنَّها مِنْ تَقْوَی الْقُلُوبِ
(حج/ 32)؛
آنچه گفته شد حکم خداست و هر کس شعائر خدا(نشانههای برجسته دین خدا،مثل مساجد،اماکن مقدس ...روضههای امام حسین علیه السلام) را تعظیم کند(ایمان خود را نشان داده است ) پس البته بزرگداشت آنها از تقوای دلها (سر زده) است.
وقتی برای مجالس خودمان اینهمه دقت و نظم و انضباط به خرج میدهیم چگونه میتوانیم مجالس الهی را دسته کم گرفته و هر نوع بی انضباطی و بی احترامی را در آن روا داریم ؟
خانم محترم !
اگر بچهی شما در مجلس روضه بی قرار است ،و اگر نمیتوانید او را کنترل کنید و می دانیدمانع استفاده دیگران میشود به خاطر خدا از رفتن به روضه خودداری نمایید .به خاطر همین خودداری امید است ثواب روضهی مقبول را دریافت کنید .
مادر بزرگ و پدر بزرگ محترمی که احیانا نمیتوانید در فضای تنگ و زمان طولانی روضه طاقت بیاورید و ممکن است با اطرافیان خود بداخلاقی کنید به خاطر امام حسین علیه السلام به مجالس خلوتتر و کوتاهتر اکتفاء کنید و از شرکت در عزاداریهای طولانی شبانه در مساجد و حسینه های شلوغ خودداری کنید و اجرتان را از امام حسین علیه السلام بگیرید و به سمیع و بصیر بودن خداوند شک نکنید خدا از رگ گردن به ما نزدیکتر است و حتی از خطورات قلبی ما آگاه است.
آقای محترم!
وقتی مجاز هستید تا دیر وقت در هیئت بمانید که دیر آمدنتان موجب ظلمی به اهل و عیالتان نشود .اگر مثلا خانم باردار شما شبها میترسد در خانه تنها بماند،به یکی دوساعت عزاداری اکتفاء کنید.
نوجوان عزیز
اگر رفتار شما به سبب عزاداریتان به نوعی است که موجب رنجش والدینتان میشود در رفتارتان تجدید نظر کنید.
خواهران و برادران عزیز که دسته جمعی به اتفاق دوستان و آشنایانتان به هیئت میروید مبادا مجلس عزاداری بر "کشته شدهی اشکها "،مجلس تفریح و گپ و گفتگوی شما شود .مجلس مجهز به دوربین مدار بسته است .شک نکنید .
ادامه مطلب
همین که ابن زیاد رویش را برمیگرداند به این طرف مجلس، یک وقت میبیند عبید الله بن حرّ جعفی نیست، دنبالش رفتند دیدند سوار اسبش شده است دارد میتازد و میرود. همین عثمانی به خانه یکی از دوستانش رفت، عدهای را جمع کرد، بلند شدند و به کربلا رفتند. همین کسی که در مقابل امام حسین گفت «من تو را یاری نمیکنم» به زیارت حضرت میرود...
هر حرکت انقلابی، یعنی هر حرکت اجتماعی که میخواهد در اجتماع، نظامی را واژگون کند و نظام دیگری را جایگزین آن کند، دو رکن دارد؛ رهبری و حضور اکثری مردم در صحنه. این دو رکن مبتنی بر سه زمینه است: یک؛ اعتماد مردم نسبت به رهبری و اهداف او، دو؛ همسو بودن هدف رهبر در قیام با هدف اکثر مردمی که با او همراه شدند، سه؛ همسو بودن نظر مردم با رهبری در ارتباط با آن نظامی که میخواهند آن را براندازند و به اصطلاح ما آن نظام را فاسد میدانند. باید این سه زمینه باشد، هر کدام که مفقود باشد این قیام ثمر نمیرسد.
امام علی و امام حسین(علیهماالسلام) در یک راه شهید شدند
حسین(علیهالسلام) در همان راهی شهید شد که علی(علیهالسلام) شهید شد. پدر و پسر در یک راه شهید شدند. علی(علیهالسلام) دید که اسلام دارد ضربه میخورد، یعنی دید که در جامعه اسلامی برخی میخواهند به اسلام ضربه بزنند، آن برخورد شدید را با آنها کرد و منجر به شهادتش شد و پسر گرانقدرش هم همینطور.
ادامه مطلب
آیه الله فاضل لنکرانی
سؤال ـ آیا سینه و زنجیر زدن در عزادارى كه منجر به كبود و حتى جارى شدن خون مى شود جایز است؟
جواب ـ جایز بلكه راجح است مشروط بر آنكه موجب ضرر مهم و اضرار بر نفس نباشد.
سؤال ـ برهنه شدن مردان در حال سینه زدن و زنجیر زدن در منظر زنان چگونه است؟
جواب ـ بر زنان لازم است از نظر خوددارى كنند. البته بر مردانى كه مى دانند زنان به بدن آنها نگاه مى كنند جایز نیست لخت شوند.
سؤال ـ در عزادارى ها مشاهده مى شود عده اى به صورت نیمه عریان در مقابل افراد نامحرم اقدام به خودزنى هاى افراطى مى كنند،آیا این عمل جایز است؟
جواب ـ سنت سینه زنى كه طبق متعارف و به طور معمول انجام مى گرفته شایسته هیچ گونه مخالفت با آن نیست. ولى در مورد مذكور بر زنان لازم است از نظر كردن خوددارى كنند.
سؤال ـ آیا تعزیه و شبیه خوانى در مراسم عزادارى جایز است؟
جواب ـ اگر مشتمل بر حرام نباشد و موجب وهن مذهب نشود مانعى ندارد. ولى بهتر است به جاى آن مجلس روضه خوانى برپا كنند بلكه عزادارى براى معصومین(علیهم السلام) بویژه سیدالشهداء(علیه السلام) و اصحاب آن بزرگوار از افضل قربات است.
سؤال ـ آیا تشبّه به اهل بیت(علیهم السلام) در نمایش و تعزیه و غیر آن جایز است؟
جواب ـ در صورتى كه عرفاً هتك و اهانت به آن بزرگواران محسوب نشود نباشد مانعى ندارد.
سؤال ـ آیا پوشیدن لباس سیاه در عزاى امام حسین و سایر معصومین(علیهم السلام)رجحان شرعى دارد؟
جواب ـ چون از مصادیق تعظیم شعائر است واجد رجحان شرعى مى باشد و عملاً بزرگانى چون مرحوم آیت الله العظمى آقاى بروجردى(قدس سره) در روز عاشورا از قباى سیاه استفاده مى كردند.
سؤال ـ آیا قمه زنى جایز است؟ چنانچه در این مورد نذرى وجود داشته باشد وظیفه چیست؟
جواب ـ با توجه به گرایشى كه نسبت به اسلام و تشیع بعد از پیروزى انقلاب اسلامى ایران در اكثر نقاط جهان پیدا شده و ایران اسلامى به عنوان امّ القراى جهان اسلام شناخته مى شود و اعمال و رفتار ملت ایران به عنوان الگو و بیانگر اسلام مطرح است لازم است در رابطه با مسائل سوگوارى و عزادارى سالار شهیدان حضرت ابا عبدالله الحسین(علیه السلام)به گونه اى عمل شود كه موجب گرایش بیشتر و علاقه مندى شدیدتر به آن حضرت و هدف مقدس وى گردد.
پیداست در این شرایط قمه زدن چنین نقشى ندارد و دشمنان اهل بیت(علیهم السلام) از آن سوء استفاده مى نمایند و آن را علیه مذهب به كار مى برند.
لذا مناسب است شیعیان علاقه مند به مكتب امام حسین(علیه السلام) از آن خوددارى نمایند و چنانچه در این مورد نذرى وجود باشته باشد نذر واجد شرایط صحّت و انعقاد نیست.
سوال : به نام خدا سوال من از ایشان این است که آیا قمه زدن در خفا و آشکار جایز است یا خیر ؟ با تشکر
جواب : قمه زدن پنهانی اشکال ندارد لکن در ملآ عام در شرایط فعلی بهتر است از آن اجتناب شود زیرا رسانه های استکباری مترصد فرصت اند تا علیه تشیع تبلیغات سوء کنند و چهره شیعه را در دنیا مشوّه جلوه دهند.
سؤال ـ طولانى شدن مجالس اهل بیت عصمت و طهارت(علیهم السلام) تا نیمه هاى شب و تأخیر آن حتى در بعضى از موارد تا بعد از نیمه شب اگر موجب خواب ماندن افراد بویژه جوانان و قضا شدن نماز صبح آنها شود، چه حكمى دارد؟
جواب ـ در فرض مزبور، مجالس را تا آن هنگام از شب به تأخیر نیندازند. بلكه باید به نحوى برنامه ریزى شود كه فریضه نماز صبح در اثر اشتغال به امور مستحب ترك نشود. زیرا این گونه مجالس باید زمینه ساز عمل به واجبات و ترك محرمات باشد.
سؤال ـ آیا دعوت از مرثیه سرایانى كه در لابلاى اشعار خود بعضى از مطالب بى مدرك یا ضعیف السند را طرح مى كنند یا با غنا مى خوانند صحیح است؟
جواب ـ غنا حرام است هر چند همراه خواندن قرآن یا عزادارى ائمه اطهار(علیهم السلام)باشد و دعوت از افرادى كه غنا مى خوانند و شركت در مجالس آنها حرام است و لازم است از مرثیه سرایانى استفاده شود كه مطالب صحیح و واقعى را بیان مى نمایند.
سؤال ـ در مورد تعزیه و روضه هایى كه در رابطه با ازدواج حضرت قاسم(علیه السلام) در كربلا خوانده مى شود، چه مى فرمایید؟
جواب ـ آنچه در مورد عروسى حضرت قاسم مطرح شده یا مى شود صحیح نیست. و اثرى از این قضیه در كتب معتبره وجود ندارد. مضافاً بر اینكه حضرت قاسم به سنّ ازدواج نرسیده بود.
بلى، در كتاب «منتخب» مرحوم طریحى چیزهایى كه مناسب ازدواج آن حضرت است نقل شده، ولى ظاهراً این مطالب نادرست را بعد از آن مرحوم، افراد مغرض یا نادان به آن كتاب اضافه كرده اند.
و مرحوم طریحى برتر از آن است كه این مطالب را كه مناسبتى با واقعه عاشورا ندارد، در كتاب خود بنویسد. در عین حال آنچه در كتاب طریحى آمده به این نحو كه بعضى در مراسم تعزیه دارى و بصورت خرافى پیاده مى كنند، نمى باشد.
ادامه مطلب
دفتر آیت الله العظمی سیستانی
سؤال :سینه زنى با زنجیر كه در هند و پاكستان معمول است از نظر شرعى چه حكم دارد؟
جواب : بهتر است به نحو معمول و متعارف عزادارى كنند.
سؤال : نظر آقا در مورد فعل سینه زدن و عریان شدن چیست ?
جواب : مانعى ندارد.
سؤال : مى خواستم بدانم كه اگر انسانى فقط در مراسم عزادارى و یا بوسیله نوارهاى عزادارى گریه اش بگیرد بگیرد اینكه در خلوت و تنهایى خودش نمى تواند گریه كند نشانه كم بودن درجه اخلاص وى است؟ لطفاً توضیح بفرمایید.
جواب : خیر چه بسا انسان در جمع و از مستقیم شنیدن واقعه بهتر آن را ترسیم مى كند و این موجب تأثر بیشتر مى گردد.
سؤال : آیا زنجیر زنى و سینه زنى و شبیه ذوالجناح و علم و آلات لهو استعمال كردن كه توأم با غناست و مؤمنین را به گریه وا مى دارند حكمش چیست ؟
جواب : خواندن اشعار و مراثى اگر بنحو غنا باشد بنابر احتیاط جائز نیست .
سؤال : استفاده از طبل و سنج در دسته جات سینه زنى سید الشهداء (ع) آیا جائز است ؟
جواب : مانعى ندارد .
سؤال : آیا جائز است در مراسم عزادارى امام حسین (ع) به بدن جراحت وارد كرد؟
جواب : مانعى ندارد.
سؤال : آیا سینه زن در مراسم عزادارى ائمه اطهار علیهم السلام در شرع مقدس توصیه شده است؟ و آنرا به عنوان یك امر مستحبى می شناسد؟
جواب : سینه زدن از مصادیق جزع است كه بر ائمه علیهم السلام، مستحب است.
سؤال : امروزه مشاهده مى شود كه در مجالس سینه زنى بعضى از مردم لباسهاى خویش را بیرون آورده و به صورت لخت سینه مى زنند. آیا چنین عملى منافى شان ائمه علیهم السلام نمیباشد؟ و آیا اصلا چنین عملى جایز است؟
جواب : اشكال ندارد.
سؤال : حكم سینه زدن در مصیبت افراد غیر معصومین چگونه است؟
جواب : مى توانند در مصیبت دیگران براى عزاداران سید الشهداء علیه السلام سینه زنى كنند.
سؤال : لخت شدن در مراسم سینه زنی چه حکمی دارد؟
جواب : اشکال ندارد.
ادامه مطلب
راه نجات امت
بدون شك مكتب حسينى راه نجات اين امت است ؛ زيرا علت مبقيه دين ، امر به معروف و نهى از منكر است و اين دو به معنى وسيع آنها يعنى تشويق و ترويج معروف و مبارزه با منكرات بستگى پيدا كرده با حسين عليه السلام تا آنجا كه به قول بعضى ها اسلام نبوى الحدوث و حسينى البقاء است .
مكتب مصلح سازى
هر بارتسپنسر به نقل فروغى مى گويد: بزرگ ترين آرمان نيكان اين است كه در آدم سازى شركت كنند، يعنى مكتب صالح سازى بياورند. مكتب حسين عليه السلام نه تنها مكتب گناهكار سازى (نبود) از صالح سازى هم بالاتر بود، مكتب مصلح سازى است .
كرسى حسين
بدون شك مكتب حسينى راه نجات اين امن است ؛ زيرا كرسى حسين كرسى امر به معروف و نهى از منكر است . آنچنان كه از سوره شعرا بر مى آيد ظهور پيغمبران در فترت ها به علت شيوع مفاسد بوده است .ولى مى بينيم مكتب زنده حسين زنده حسين ، ظهور حسين است در همه اعصار، يعنى در هر سال و هر محرم امام حسين به صورت يك مصلح عالى ظهور مى كند و اين فرياد را به گوش مى رساند:
الا ترون ان الحق لا يعمل به ... يا اينكه : الموت اولى من ركوب العار... به امام حسين منسوب است :سبقت العالمين الى المعالى
بحسن خليفه و علو همه
و لاح بحكمى نورالمهدى فى
دياجى من ليالى مدلهمه
يريد الجاحدون ليطفئوه
و ياءبى الله الا ان يتمه
سه مرحله شهادت
امام حسين سه مرحله شهادت دارد: شهادت تن به دست يزيديان ، شهادت شهرت و سمعه و نام نيك به دست بعدى ها بالاخص متوكل عباسى ، و شهادت هدف به دست اهل منبر، سومى بزرگترين مرحله شهادت است و جمله اى كه زينب به يزيد فرمود: كد كيدك واسع سعيك ... شامل هر سه دسته مى شود.
مكتب امام حسين ، مكتب گناهكار سازى نيست ، بلكه ادامه مكتب انبيا است كه در سوره شعراء ذكر شده و با تجديد ذكرش در هر سال و هر وقت بايد به صورت زنده اى باقى بماند؛ زيرا نبوت ختم شده و اين مكتب به منزله منبع وحى و الهام انبياء است ؛ يعنى به پيغمبران وحى مى شده از طرف خدا كه در مواقع لازم قيام كنند، حالا مكتب حسينى بايد وحى كننده والهام دهنده مردان بزرگ باشد كه بعدها به صورت مصلحين قيام مى كنند نه به صورت انبياء؛ زيرا نبوت ختم شده .
مكتب منطق و احساس
بدون شك مكتب امام حسين منطق و فلسفه دارد، درس است و بايد آموخت ، اما اگر ما دائما اين مكتب را سرفا به صورت يك مكتب فكرى بازگو بكنيم حرارت و جوشش گرفته مى شود و اساسا كهنه مى شود. اين ، بسيار نظر بزرگ و عميقانه اى بوده است ، يك دور انديشى فوق العاده عجيب و معصومانه اى بوده است كه گفته اند: براى هميشه اين چاشنى را شما از دست ندهيد، چاشتى عاطفه ، ذكر مصيبت حسين بن على عليه السلام ، يا اميرالمؤ منين يا امام حسن ، يا ائمه ديگر و يا حضرت زهرا عليها سلام . اين چاشنى عاطفه را ما حفظ و نگهدارى بكنيم .
از بين بردن مكتب نه مقبره
متوكل دستور داد قبر حسين بن على را آب ببندند و كسى نرود به زيارت حسين بن على ؛ اگر كسى مى رود دستش را ببرند، اگر كسى اسم حسين بن على را ببرد چنين و چنان بكنند. لابد خيال مى كنيد اين آدم يعنى متوكل فقط گرفتار يك عقده روحى بود، يك دشمنى و يك كينه بى منطق با نام حسين بن على داشت .نه آقا، آن روز نام حسين بن على در اثر توصيه و تاءكيدهاى ائمه به عزادارى ، و در اثر به وجود آمدن امثال كميت ها و دعبل بن على ها، پدر متوكل را در مى آورد.
متوكل مى ديد هر يك از اينها به اندازه يك سپاه عليه او ماءثر هستند، مى ديد نام حسين مرده از خود حسين زنده براى او و امثال او كمتر مزاحم نيست . چون ائمه دين در اثر توصيه و دستورها نگذشتند حسين بن على بميرد، به صورت يك فكر، به صورت يك ايده ، به صورت يك عقيده مبارزه با ظلم ، حسين را زنده نگه داشتند.
متوكل هم در حساب خودش خوب حساب كرده بود، حساب كرده بود بلكه بتواند اين فكر را و اين ذكر با و اين ايده را و اين عقيده را از بين ببرد، و الا خيلى هم آدم عاقلى بود، آدم مقدس مآبى هم بود، هيچ عقده روحى و شخصى نداشت درباره حسين بن على ، ولى مى ديد حسين با همين مرثيه خوانى ها به صورت يك مكتب در آمده است كه ديگر متوكل نمى تواند متوكل باشد.
حسين يك مكتب است
حسين را يك روز كشتند و سر او را از بدن جدا كردند، اما حسين كه فقط اين تن نيست ، حسين كه مثل من و شما نيست ، حسين يك مكتب است و بعد از مرگش زنده تر مى شود. دستگاه بنى اميه خيال كرد كه حسين را كشت و تمام شد، ولى بعد فهميد كه مرده حسين از زنده حسين مزاحم تر است .
بنيانگزار مكتب
امام حسين مكتب به وجود آورد، ولى مكتب عملى اسلامى ، مكتب او همان مكتب اسلام است . (آنچه ) مكتب اسلام بيان كرد، حسين عمل كرد.
مكتب نمونه حسين (ع )
آنها كه توصيه كردند كه عزاى حسين بن على بايد زنده بماند، براى اين بود كه هدف حسين بن على مقدس بود. حسين بن على يك مكتب به وجود آورد، مى خواستند مكتبش زنده بماند. هرگز نمونه اى از يك مكتب عملى در دنيا پيدا نمى كنيد كه نظير مكتب حسين بن على عليه السلام باشد. اگر شما نمونه حسين بن على را پيدا كرديد آن وقت بگوييد چرا ما هر سال بايد ياد او را تجديد كنيم .