معصومه صالحىدر راستاى اصلاح الگوى مصرف در صنايع غذايى ابتدا بايد از ضايعات و هدر روى مواد غذايى جلوگيرى شود.محمدحسين عزيزى عضو هيات مديره انجمن متخصصان علوم و صنايع غذايى ضمن بيان مطلب فوق در گفت وگو با جوان در خصوص اصلاح الگوى مصرف مى گويد: يك جنبه از اصلاح الگوى مصرف جلوگيرى از ضايعات و هدر رفتن غذاست. در خصوص اصلاح الگوى مصرف بيشتر صرفه جويى مد نظر قرار مى گيرد در حالى كه جلوگيرى از ضايعات نيز خود نوعى صرفه جويى و اصلاح الگوى مصرف محسوب مى شود. چرا كه اگر ضايعات مواد غذايى به صفر برسد و مواد غذايى سالم و مرغوبى به مردم عرضه شود، بهترين نوع اصلاح الگوى مصرف انجام خواهد شد.وى با بيان اينكه اين انجمن ضايعات همه نوع مواد غذايى را بررسى مى كند، گفت: متاسفانه آمار ضايعات مواد غذايى همچون سبزيجات، ميوه جات، نان، غلات، حبوبات و ... در كشور ما نسبت به ضايعات جهانى بسيار بالاست. به طور مثال در مورد سبزيجات بين ۳۰ تا ۵۰ درصد ضايعات داريم. در واقع نيمى از توليد سبزى از بين مى رود.عزيزى در مورد ضايعات نان مى گويد: حدوداً ۳۰ درصد ضايعات نان داريم. سالانه حدود ۱۵ ميليون تن گندم در كشور مصرف مى شود كه ضايعات ۳۰ درصدى آن حدود ۵ ‎ / ۴   ميليون تن است كه ميلياردها تومان ارزش آن است؛ در حالى كه اگر بتوانيم ضايعات را كم كنيم صرفه جويى زيادى در اين خصوص صورت خواهد گرفت. به گفته وى هر چه از ميزان ضايعات كم شود، صرفه جويى و اصلاح الگوى مصرف نيز در تمامى موارد از جمله ثروت، سرمايه ها، منابع و ... صورت مى گيرد.وى تاكيد كرد: بايد با كاهش ميزان ضايعات، از هدر روى منابع جلوگيرى كرد.عزيزى در ادامه به فرهنگ سازى و تاثير آن در اصلاح الگوى مصرف مى گويد: فرهنگ سازى؛ آموزشى است كه اين مهم بايد از طريق رسانه هاى گروهى صورت گيرد. در واقع رسانه ها مى توانند نقش بسزايى را در اين راستا ايفا كنند تا اين موضوع جا بيفتد. يعنى ضايعات كم شود، مردم بيش از حد مصرف نكنند و مصرف زدگى از بين برود، ضمن آنكه نحوه نگهدارى مواد غذايى، چگونگى خريد و حمل ونقل و... نيز همگى نياز به آموزش دارند كه اين مهم با همكارى بيشتر رسانه ها محقق مى شود.وى معتقد است كه دولت نيز بايد در اين راستا حمايت هاى لازم را داشته باشد و با ارائه تسهيلات لازم، به گونه اى عمل كند تا توليد كنندگان به هنگام توليد، ميزان ضايعات را به حداقل برسانند.عزيزى در توضيح بيشتر مى گويد: به طور مثال اگر سرمايه گذارى هاى لازم صورت بگيرد و تمامى مواد غذايى به صورت بسته بندى در اختيار مصرف كننده قرار بگيرد بالطبع بيمارى ها كمتر مى شود.در آن صورت در مخارج مردم نيز صرفه جويى صورت مى گيرد.عزيزى در پايان تاكيد كرد: اصلاح الگوى مصرف بايد در مديريت كل كشور صورت گيرد و نياز به عزم ملى دارد.در واقع حمايت ها بايد همه جانبه باشد و همگان آن را اجرا كنند. بايد برنامه مدونى وجود داشته باشد و قدم به قدم اجرايى شود ..

منبع: جوان

تغيير الگوي غذايي در واحد هاي توليدي ايران

مرتضي شاني

.iran-newspaper.com)

  روزنامه کیهان ( www.kayhannews.ir )

◄ ده دستور العمل غذایی به منظور خداپرستی!

◄ بخورید و بیاشامید اما اسراف نکنید

● منبع: سایت - باشگاه اندیشه

ما باید طوری در دنیا بهره ببریم که گویی در لحظه بعد بهره ای نیست. دنیا فانی است و قدر امور فانی را باید دانست! راه آخرت از دنیا می گذرد ولی دنیا گذراست پس برای آخرت طوری عمل کنید گویی که فردا می میرید. کسانی که در دنیا در زمان حال زندگی می کنند و گذشته و آینده را وامی گذارند، در واقع در دنیا برای آخرت عمل می کنند.

در خوردن غذاهای دنیا باید طوری باشیم که از فکر غذاهای بعدی خارج شده باشیم. طمع و حرص سبب بد خوردن می شوند. دنیا متاع است و باید از آن متمتع شد ولی نه از همه آن بلکه آنچه که روزی ما می شود را باید قدر دانست و با لذت و عشرت خورد. اسراف یعنی از حد گذشتن و حدود هم گذشته و آینده هستند. می گویند بخورید و بیاشامید ولی اسراف نکنید یعنی در حال و با حال بخورید و بیاشامید. طمع و حرص به لقمه ای که مقابل ما نیست اسارت می آورد. ما لقمه ای را که در اختیارگرفته ایم می فهمیم پس از آن لذت می بریم و چون آشناست در اختیارش قرار نمی گیریم و مملوک دنیا نمی شویم بلکه چون اختیار داریم مالک این دنیا هستیم.

پس با این نگاه به این دنیا و خوردنی هایش، اینگونه بیاشامیم و بخوریم:

قبل از غذا با آب دستهایتان را بشویید چون در این دنیای فانی هرچه بوده گذشته (وگندیده!) و از دستهایتان باید برود. بعد از غذا هم دستهایتان را با آب بشویید چون هرچه خوردید تمام شد و ذرات باقی مانده در حکم مردگانی هستند که نباید در ادامه زندگی دخالت کنند. قبل و بعد از غذا هم نمک بخورید. نمک دشمن غذاهای مانده(و گندیده) است. دندانهایتان را هم فراموش نکنید و (و قبل یا بعد از غذا) مسواک بزنید. هنوز کار تمام نشده و گذشته به پایان نرسیده: حتماً لای دندانهایتان را هم خلال کنید!

جویده جویده بخورید و جرعه جرعه بنوشید چون باید در «لحظه» حضور پیدا کنید. عجله نکرده و پایان فکر نکنید. خوردن غذا را طول بدهید که می گویند این لحظات جزو عمرتان محسوب نمی شوند.

تا گرسنه نشدید شروع به خوردن نکنید چون چیزی را به وجودتان راه داده اید که نمی توانید (یا نمی خواهید) بفهمید و بشناسید. این غذا در جایی که باید، وارد نمی شود و یا سرتان درد می گیرد یا شکمتان باد می کند.

قبل از آنکه کاملاً سیر شوید خوردن را تمام کنید خوردن تنها در دهان نیست و همه وجودتان را درگیر خوراکی می کند پس برای گفت و گو با غذا و واکنش مناسب، فضایی خالی در نظر بگیرید.

غذا را بو کنید و بعد بخورید تا شامه شما درکی ویژه از غذا و مزه آن به شما هدیه کند.

انگشتان خود را بعد از غذا بلیسید! (اگر بدون قاشق غذا خوردید اشکالی ندارد بلکه خاصیت آن بیشتر است!!) و ته ظرف را کاملاً پاک کنید (مگر آنکه این کار با آسانی همراه نباشد مثل به دندان کشیدن استخوان مرغ که می گویند کراهت دارد!) و پس مانده و ته لیوان جانگذارید. در غیر این صورت شما «قدر» ناشناسی کرده اید و احتمالاً یا سیر سر سفره نشسته اید (گذشته منفی) یا به فکر کاری بعد از غذا بوده اید (آینده منفی) و به آنچه روزی شما بود (حال) بی توجهی کردید.

عذاهای مخلوط نخورید و بیش از یک خوراک بر سفره نگذارید مگر آنکه خوراکی های دیگر (مثل سبزیجات) به خورده شدن غذا (فهمیدن و قدرشناسی) کمک کنند. در غیر این صورت مزه هیچ غذایی را درک نمی کنید.

شرایط بدخوردن را ازبین ببرید: ایستاده و خوابیده و تکیه کرده به طرفین نخورید و نیاشامید. حرف نزنید و تلویزیون نگاه نکنید.

غذا و میوه و گوشت تازه بخورید. خوراکی مانده زمانش گذشته و چه بسا خلاف خود عمل کند مثل شراب مسکر که همان میوه مانده است. البته سرما به مقداری که خدا بخواهد می تواند جلوی گذر رمان را بگیرد ... (و این خود نظری قابل تأمل درباره کارکرد یخچال و مثل آن است).

غذای پخته شده را سرد نخورید چون زمان آن گذشته و نیز غذا در حالت داغ نخورید چون زمان خوردن آن فرانرسیده است. از سرد کردن مصنوعی غذای داغ (فوت کردن! و ...) بپرهیزید که امری مکروه است. بهتر است هر چیزی در زمان طبیعی خود به کار رود.

● نويسنده: رضا - كريمى

عادات غذایی نامناسب 

 عادات غذایی ، یكی از مهمترین عوامل موثر در شكل گرفتن الگوی غذایی انسان است كه تعیین كننده چگونگی انتخاب ، آماده كردن ، طبخ ، مصرف و نگهداری موادغذایی می باشد. 

 عادات غذایی ، یكی از مهمترین عوامل موثر در شكل گرفتن الگوی غذایی انسان است كه تعیین كننده چگونگی انتخاب ، آماده كردن ، طبخ ، مصرف و نگهداری موادغذایی می باشد.عادات غذایی ریشه در عوامل مختلفی مانند شرایط اجتماعی ، اقتصادی ، فرهنگی ، جغرافیایی ، مذهبی ، كشاورزی و بسیاری عوامل دیگر دارد كه سینه به سینه و نسل به نسل به افراد رسیده و ریشه در باورهای انسان دارد . ما معمولا بدون تفكر و تعمق ، از عادات غذایی پیروی می كنیم و توجهی به اثرات آنها در سلامت خود نداریم ، در حالیكه بسیاری از عادات غذایی معمول ما ممكن است نا مناسب بوده و اثرات نا مطلوب و گاه جبران ناپذیری در سلامت ما بجای گذارد . بنابراین شناخت عادات غذایی و تاثیر آنها در سلامت انسان ، در شكل گیری الگوی غذایی صحیح و مناسب و برخورداری از تغذیه كافی ، متعادل و متنوع ، گام بسیار موثری است . اكنون پاره ای از عادات غذایی را كه می توانند اثرات نا مطلوبی در تغذیه و سلامت انسان به جا گذارند ، بررسی می كنیم:

۱)سرخ كردن مواد غذایی به مدت طولانی

برای سرخ كردن غذا معمولا از روغن زیاد استفاده می شود . مصرف روغن به مقدار زیاد باعث افزایش وزن و چاقی می شود كه عوارض ناگواری را به همراه خواهد داشت . به هنگام سرخ كردن ، درجه حرارت غذا به خیلی بالاتر از حرارت جوش میرسد و در چنین دمایی اكثر مواد مغذی موجود در غذا ارزش تغذیه ای خود را از دست می دهند . در درجات حرارت بالا و در اثر استفاده از روغن زیاد هضم مواد غذایی مشكل خواهد شد ، بنابراین غذای سرخ شده هضم مشكلتری نسبت به غذای آب پز دارد.

مصرف روغن زیاد كه برای سرخ كردن غذا بكار میرود موجب بالا رفتن چربیهای خون شده و در نتیجه انسان را در معرض عوارض قلبی - عروقی قرار میدهد.

۲) افزودن نمك زیاد به غذا

یكی از وظایف نمك ، نگهداری آب در بدن است بنابراین مصرف نمك زیاد موجب جمع شدن آب در بدن و ایجاد ورم می شود.مصرف نمك زیاد ، بخصوص برای افرادی كه مبتلا به افزایش فشار خون می باشند، مفید نبوده و باعث بالا رفتن فشار خون و در نتیجه مساعد كردن زمینه برای بروز سكته های قلبی و مغزی می شود.

۳) نوشیدن چای بعد از غذا

چای دارای ماده ای است به نام تانن كه با آهن موجود در منابع گیاهی ایجاد تركیبی به نام تانات آهن می كند و موجب دفع آهن از بدن می شود . بدیهی است كه این امر به خصوص برای افرادی كه مبتلا به كم خونی و فقر آهن هستند مضر بوده و كم خونی آنان را تشدید می كند .

چای حاوی یك فاكتور ضد ویتامین B ۱ (تیامین) است و مانع استفاده بدن از ویتامین B ۱ می شود. بنابراین نتیجه می گیریم كه مصرف چای با فاصله كوتاهی بعد از غذا یا همراه غذا ، می تواند انسان را در معرض كمبود آهن و نیز كمبود ویتامین B ۱ قرار دهد . بخصوص چنانچه مقدار آهن یا ویتامین B ۱ در غذای انسان كافی نباشد، می تواند اثرات مضر قابل توجهی را از خود بجا بگذارد.

۴) نوشیدن آب و مایعات زیاد همراه غذا

نوشیدن مایعات به مقدار زیاد همراه غذا ، موجب رقیق كردن شیره های گوارشی شده و در نتیجه شیره های گوارشی نمی توانند اثر كامل در هضم مواد غذایی داشته باشند كه نتیجه آن اختلال در هضم و جذب مواد غذایی و ایجاد نفخ و اختلال در دستگاه گوارش می باشد.

۵) تند غذا خوردن و خوب نجویدن غذا

اولین مرحله هضم بعضی از مواد غذایی ، در دهان و بوسیله آنزیم پتالین موجود در بزاق دهان انجام می شود و این در صورتی است كه غذا به خوبی جویده و خرد شده و با بزاق دهان آغشته گردد. چنانچه با عجله بخوریم و غذا را به خوبی نجویم، در هضم و جذب مواد غذایی اختلال ایجاد می شود و این امر می تواند موجب سنگینی و دل درد و ناراحتیهای گوارشی بشود.

۶) استرس، هیجان به هنگام مصرف غذا

هر نوع استرس و هیجان به هنگام مصرف غذا موجب اختلال در ترشح آنزیمها و شیره های گوارشی شده و در نتیجه باعث اختلال هضم و جذب مواد غذایی شده و مواد مغذی نمی توانند بطور كامل به مصرف سلولها برسند. در نتیجه ممكن است انسان در معرض سوء تغذیه و عوارض ناشی از آن قرار گیرد . علاوه بر آن ، اختلال در هضم و جذب مواد غذایی می تواند موجبات بروز اختلالات گوارشی متعددی بشود.

۷) مصرف مواد غذایی فاقد ارزش تغذیه ای

اگر موادی مانند چیپس ، غلات حجیم شده ، نوشابه های گازدار ، انواع شكلات ، آب نبات و غیره به میزان زیاد مصرف گردد و یا نزدیك به وعده های اصلی خورده شود و در واقع جلوی اشتهای انسان را برای صرف غذا در موقع صبحانه ، ناهار و شام بگیرد ، موجب می شود كه نیازهای تغذیه ای شخص بر آورده نشود و در نتیجه سوء تغذیه ایجاد گردد . زیرا این مواد فاقد ارزش تغذیه ای بوده و نمی توانند احتیاجات تغذیه ای انسان را تامین نمایند . بنابراین چنانچه جانشین غذای اصلی بشوند ، موجب كمبودهای تغذیه ای شده و به سلامت انسان لطمه می زنند.

اگر مواد فوق الذكر علاوه بر غذای اصلی به مقدار زیاد مصرف شوند ، چون پرانرژی و چاق كننده هستند موجب افزایش وزن و اختلالات ناشی از آن می شوند . بسیاری از تنقلات یا مواد غذایی كه به طور آماده در بازار بفروش میرسند ، به علت نحوه آماده سازی ، طبخ و نگهداری ، ارزش تغذیه ای خود را به میزان زیادی از دست میدهند . همچنین ممكن است به علت عدم رعایت نكات بهداشتی در فرآیند تولید ، دارای اشكالات بهداشتی بوده و مصرف آنها برای سلامت انسان مضر باشد . افزودنیهای مختلف از قبیل اسانسها ، رنگها و نگهدارنده ها كه به بعضی از مواد غذایی افزوده می شوند از مواد طبیعی نبوده و جزء تركیبات شیمیایی هستند و اگر در مصرف آنها افراط شود ، برای سلامت انسان مضر خواهد بود.

۸) استفاده از روغن مایع برای سرخ كردن غذا

برای سرخ كردن غذا به خصوص به مدت طولانی نبایستی از روغن مایع استفاده شود . زیرا سریعتر از روغن جامد ذوب شده و باعث تشكیل موادی می شود كه برای سلامت انسان بسیار مضر است. لذا توصیه می شود روغن مایع به سالاد و یا به آب غذاهایی كه در حال طبخ است افزوده شود.

۹) مصرف مواد غذایی فاقد فیبر

فیبر غذایی كه در منابع گیاهی مانند انواع سبزیها ، حبوبات ، غلات سبوس دار و میوه ها بخصوص با پوست وجود دارد ، اثرات مهمی در سلامت انسان دارد . از جمله پیشگیری و درمان یبوست ، پایین آوردن كلسترول خون و در نتیجه جلوگیری از بروز عوارض قلبی - عروقی و حفظ سلامت قلب.

در جوامعی كه از سبزیها و میوه ها و سایر منابع فیبر غذایی به مقدار زیاد استفاده می شود، ابتلا به سرطان به خصوص سرطانهای دستگاه گوارش به طور قابل توجهی كمتر است . فیبر غذایی موجب كنترل قندخون شده و برای افراد مبتلا به بیماری قند مفید است . به این ترتیب كه باعث می شود قند حاصل از مواد قندی - نشاسته ای غذا ، به تدریج وارد خون شده و در نتیجه از بالا رفتن ناگهانی قندخون بعد از صرف غذا یا پایین افتادن ناگهانی قند خون به علت گرسنگی پیشگیری شود.

البته افراد مبتلا به دیابت ، حتی با مصرف فیبر در مواد غذایی نبایستی در مصرف مواد قندی - نشاسته ای افراط نمایند . فیبر غذایی احتمال بروز فتق و واریس را نیز كاهش میدهد . مواد دارای فیبر چون حجیم هستند ، جای زیادی را در معده اشغال می كنند و از اشتهای كاذب جلوگیری كرده و چون نیاز به جویدن زیاد دارند، مانع از پرخوری شده و لذا در پیشگیری از چاقی نیز موثرند .

۱۰) حذف وعده های غذایی اصلی

بعضی افراد برای پیشگیری یا درمان چاقی یك یا دو وعده اصلی غذایی خود را حذف می كنند. این امر باعث می شود كه معده برای مدت زمان نسبتا طولانی خالی بماند و گرسنگی طولانی موجب كاهش قند خون شده و باعث ایجاد عوارضی از قبیل ضعف و سستی ، خستگی ، سرگیجه ، اضطراب ، بی حوصلگی و عوارض عصبی می شود.

علاوه بر مطالب فوق بدن انسان بصورت سیستماتیک هنگامی که به کمبود کالری دچار میگردد دستور ذخیره چربی را صادر نموده و اصطلاحاً فرد را دچار لقمه خواری مینماید ، که بلافاصله پس از قطع رژیم ، چاقی مفرط و رژیم زدگی را به دنبال خواهد داشت.

كاهش وعده های اصلی غذایی ممكن است از نظر روانی نیز در انسان ایجاد استرس و احساس محرومیت از غذا خوردن بنماید كه این امر خود می تواند باعث بروز اختلالاتی در تغذیه و سلامت انسان بشود.

۱۱) مصرف مواد شیرین پس از صرف غذا

برخی افراد معتقدند برای هضم غذا لازم است از مواد شیرین استفاده شود . این عادت چنانچه ادامه یابد ، موجب چاقی و عوارض ناگوار ناشی از آن خواهد شد.پوسیدگی و خرابی دندانها ، عارضه دیگری است كه به علت مصرف مواد شیرین رخ می دهد . زیرا اسیدی كه از مواد شیرین در دهان حاصل می شود ، به سلامت دندانها لطمه زده و موجب پوسیدگی آنها می شود بنابراین از افراط در مصرف مواد شیرین باید احتراز نمود.

۱۲) یكنواختی برنامه غذایی روزانه

لازم است در برنامه غذایی روزانه از مواد متنوع استفاده شود ، زیرا جذب و متابولیسم بعضی مواد غذایی در حضور مواد دیگر بهتر انجام می شود. ضمنا با ایجاد تنوع در غذای روزانه ، نیازهای تغذیه ای انسان بهتر تامین خواهد شد.

۱۳) تاثیر باورها بر تغذیه

در بعضی جوامع یا در بین بعضی خانواده ها باورهای خاصی در مورد تغذیه وجود دارد كه بعضی از این باورها ممكن است غلط یا مضر باشد.این قبیل باورهای تغذیه ای بخصوص در مورد رژیم های لاغری شایع است ( مانند نخوردن غذا و روزه های طولانی یا خوردن یک وعده غذایی در روز ) و می تواند به سلامت افراد لطمات زیادی وارد آورد.بنابراین شناخت اینگونه باورها و تلاش در تغییر آنها، گام موثری در بهبود تغذیه جامعه خواهد بود.

۱۴) عادات غذایی غلط در بیماریها

به هنگام بیماری در بعضی جوامع ، عادات غذایی خاصی وجود دارد كه اكثرا برای سلامت انسان مفید نیست. مثلا برخی افراد به هنگام ابتلا به اسهال از آب استفاده نمی كنند كه این عادت خطرناك بوده و می تواند به علت از دست رفتن آب بدن و جبران نشدن آب از دست رفته ، منجر به مرگ به خصوص در كودكان و افراد مسن بشود.همچنین در بسیاری از بیماریهای عفونی و تب دار، بعضی ممنوعیت های غذایی از جمله عدم مصرف میوه ها و بعضی مواد پروتئینی مرسوم است كه می تواند موجب بروز سوء تغذیه و تشدید بیماری شده و به این ترتیب به سلامت انسان لطمه وارد آورد.

کنترل عادت های غذایی 

 چاقی منشأهای مختلفی دارد که هنوز همه آنها به خوبی شناخته نشده است. گفته می شود عوامل ارثی (ژنتیکی) و فیزیولوژیک نقش مهمی در ادامه چاقی دارد، هر چند شواهد قطعی در این مورد هنوز به دست نیامده است. 

 چاقی منشأهای مختلفی دارد که هنوز همه آنها به خوبی شناخته نشده است. گفته می شود عوامل ارثی (ژنتیکی) و فیزیولوژیک نقش مهمی در ادامه چاقی دارد، هر چند شواهد قطعی در این مورد هنوز به دست نیامده است.

به ارث بردن تیپ های مختلف بدنی و فعالیت جسمانی اندک نه تنها به مصرف کمتر انرژی می انجامد بلکه ممکن است به طور مستقیم در افزایش میزان خوردن غذا تأثیر داشته باشد.

مهم تر این که شروع چاقی در کودکی بیش از شروع آن در بزرگسالی مشکل زاست و چاقی کودکی از چاقی بزرگسالی در برابر درمان مقاوم تر است. همچنین کودکان چاق بیشتر از کودکان غیرچاق سلول چربی دارند. با کاهش وزن بدن، موجودی چربی سلول ها اندک می شود اما تعداد سلول های چربی به حال خود می ماند. تأثیرات یادگیری اجتماعی نیز عامل تعیین کننده فربهی است. به نظر می رسد که بین چاقی و عوامل اجتماعی ـ فرهنگی چون پایگاه اجتماعی ـ فرهنگی و متغیرهای نژادی و خانوادگی ارتباط وجود دارد.

یکی از تحقیقات انجام شده (شاشتر و همکارانش، ۱۹۷۱) نشان داد که نشانه های غذایی بیرونی مختص موقعیت، مانند دفعات غذاخوردن، خوشمزه بودن غذا و جلو چشم و در دسترس بودن غذا، عادت غذاخوردن افراد چاق را بیش از افراد غیرچاقی که بیشتر به محرکات فیزیولوژیک و درونی گرسنگی حساس هستند تحت تأثیر قرار می دهد.

یافته های مستند پژوهشی نشان می دهد که درمان چاقی باید با اداره محیط سرو کار داشته باشد. اغلب فرض مبنای درمان با روش متغیر رفتار این بوده است که صرفنظر از ریشه چاقی، این مشکل به طور عمده تابعی است از عادات نامناسب غذاخوردن. به عبارت ساده تر، افراد فربه همواره مقدار کالری ای که می گیرند بیش از مقداری است که از طریق حرکات انرژی بر، مصرف می کنند.

● درمان فربهی

برای درمان فربهی روش های گوناگونی به کار رفته است. از جمله استفاده از رژیم های مختلف غذایی، مصرف داروهای کاهش دهنده اشتها، خواب مصنوعی (هیپنوتیزم)، روان درمانی فردی و گروهی و گروه های خودیار.

استون کارد (۱۹۷۲) ـ محقق ـ با بررسی روش های سنتی برای کاهش وزن و علل شکست آنها، نتیجه گرفته است که روش تغییر رفتار مؤثرترین راه درمان چاقی است.

این روش مبتنی بر این فرض است که افراد می توانند بر رفتار غذاخوردن خود کنترل شخصی داشته باشند.

● توصیف رفتار مورد کنترل ما

در این روش باید گزارش مفصلی درباره مقدار، ماهیت، زمان و شرایط خوردن تهیه کنیم و بر وزن روزانه خود نظارت داشته باشیم و منحنی آن را رسم کنیم. این داده ها کمک می کند تا عوامل تأثیرگذار بر ادامه رفتار نامناسب خوردن را که باید تغییر کند مشخص کنیم.

همچنین ثبت این موارد برای سنجش میزان موفقیت برنامه و بهبود آن لازم است.

نتایج تحقیقات نشان می دهد کسانی که از میزان مصرف کالری و غذا آگاه هستند، کمتر غذا می خورند و کمتر دچار چاقی می شوند.

● کنترل محرک خوردن

برای این که از تعداد زیاد محرک هایی که موجب خوردن می شود بکاهیم، بهتر است فقط در اوقات از پیش معین شده و بر روی میز مشخص با رومیزی و دستمال سفره هایی که رنگ مشخص دارند غذا بخوریم و از خوردن در جاهای دیگر یا اوقات دیگر یا در کنار فعالیت های دیگر چون مطالعه یا مشاهده تلویزیون بپرهیزیم.

از دیگر راه ها، برای حذف محرک ها برای خوردن، نگهداری حداقل موادغذایی که نیاز به آماده شدن در منزل دارد، همراه نبردن بیش از اندازه لازم پول برای خرید، در دست داشتن فهرستی از موادغذایی از پیش تعیین شده و رفتن به خرید موادغذایی پس از خوردن یک غذای کامل است. به این ترتیب تبلیغات رغبت انگیز اثر چندانی در ما نخواهد گذاشت.

● تغییر رفتار خوردن

اشخاص چاق تندتر از افرادی که وزن بهنجار دارند غذا می خورند. برای شکستن زنجیره پاسخ های خوردن که به طور خودکار انجام می شود، افراد چاق باید جویدن و بلعیدن لقمه را تمام کرده و بعد لقمه دیگر را بردارند و در ضمن غذا خوردن فواصل کوتاهی از غذا دست بکشند.

به این ترتیب پیام سیر شدن زودتر به مغز ارسال خواهد شد.

 فاطمه عطار خامنه ‎ / کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی 

 روزنامه ایران 

عادات غلط غذایی 

 یكی از مهم ترین عوامل مؤثر در شكل گرفتن الگوی غذایی انسان، عادات غذایی است كه تعیین كننده چگونگی انتخاب، آماده كردن طبخ، مصرف و نگهداری موادغذایی می باشد. 

 یكی از مهم ترین عوامل مؤثر در شكل گرفتن الگوی غذایی انسان، عادات غذایی است كه تعیین كننده چگونگی انتخاب، آماده كردن طبخ، مصرف و نگهداری موادغذایی می باشد.

عادات غذایی ریشه درعوامل مختلفی مانند شرایط اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، جغرافیایی، مذهبی، كشاورزی و بسیاری عوامل دیگر دارد كه سینه به سینه و نسل به نسل به افراد رسیده و ریشه در باورهای انسان دارد.

ما معمولاً بدون تفكر و تعمق از عادات غذایی پیروی می كنیم و توجهی به اثرات مثبت یا منفی آن ها در سلامت خود نداریم، در حالی كه بسیاری از عادات غذایی معمول، ممكن است نامناسب بوده و اثرات نامطلوب و گاه غیرقابل جبرانی در سلامت ما به جا گذارد. بنابراین شناخت عادات غذایی نامناسب و تأثیر آن ها در سلامت انسان، گام بسیار مؤثری در شكل گیری الگوی غذایی صحیح و مناسب و برخورداری از تغذیه كافی، معادل و متنوع است.

در این مطلب تعدادی از عادات غذایی را بیان می كنیم كه می توانند اثرات نامطلوبی در تغذیه و سلامت انسان برجای گذارند.

سرخ كردن مواد غذایی به مدت طولانی

- برای سرخ كردن غذا معمولا از روغن زیاد استفاده می شود كه عوارض ناگواری دارد.

- به هنگام سرخ كردن، درجه حرارت غذا بالاتر از حرارت جوش می رسد و در چنین درجاتی بعضی مواد مغذی موجود در غذا به مقدار زیادی كاهش می یابند؛ لذا سعی كنید حتی الامكان از سرخ كردن غذا خودداری كنید و در صورت تمایل زیاد به مصرف مواد سرخ كرده، به تفت دادن مختصر موادغذایی با روغن خیلی كم بسنده كنید. روغنی كه برای تفت دادن استفاده می شود، باید از نوع روغن های مایع مخصوص سرخ كردن باشد.

- درجات حرارت بالا، اثرات نامطلوبی بر هضم موادغذایی برجای می گذارد و هضم مواد خوراكی را مشكل تر می كند. بنابراین غذاهای سرخ شده هضم مشكل تری نسبت به سایر غذاهای پخته دارند و هر چه مدت زمان سرخ كردن طولانی تر باشد، اثرات نامطلوب آن روی هضم غذا بیشتر خواهد بود. همچنین مصرف روغن زیاد اثرات نامناسب و خطرناكی بر سلامت انسان دارد.

چاقی نیز نه تنها از لحاظ تناسب و زیبایی نامطوب است بلكه مهم تر از آن، به سلامت انسان لطمات جدی وارد می سازد و انسان را در معرض عوارض و بیماری های مختلف قرار می دهد.

- عارضه دیگری كه مصرف روغن زیاد به هنگام سرخ كردن غذا در پی دارد، آن كه موجب چاقی و افزایش چربی های نامطلوب خون مانند كلسترول تام، LDL ، VLDL و تری گلیسیرید شده و در نتیجه انسان را در معرض بیماریهای قلبی- عروقی و سكته های قلبی و مغزی قرار می دهد.

امروزه بیماری های قلبی- عروقی یكی از مشكلات مهم بهداشتی را در كشورهای مختلف اعم از جوامع صنعتی و كشورهای در حال توسعه تشكیل می دهند و هرعاملی كه بتواند شیوع این اختلالات را كاهش دهد و از مرگ و میر حاصل از آن پیشگیری می كند، گامی مؤثر و مفید در حفظ سلامت انسان شمرده می شود.

تغذیه صحیح و استفاده كافی از میوه ها، سبزی ها، فیبرغذایی، ماهی، و در مقابل دوری از مصرف غذاهای چرب و سرخ كرده می تواند به سلامت قلب و عروق و پیشگیری از اختلالات قلبی- عروقی كمك كند.

افزودن نمك زیاد به غذا

در كشور ما و بسیاری از ممالك دیگر جهان، متأسفانه عادت به مصرف نمك زیاد به همراه غذا شایع است.

بسیاری از افراد بدون چشیدن غذا به آن نمك اضافه می كنند. این قبیل افراد می پندارند كه تمایل زیاد آن ها به مصرف نمك، به علت نیاز بدنشان به این ماده است، در حالی كه علاقه و تمایل به مصرف بعضی موادغذایی صرفاً به علت عادت به خوردن این مواد از زمان كودكی در انسان ریشه می گیرد و به جز بعضی موارد نادر، نیاز بدن در این باره نقشی ندارد. لذا با اصلاح عادت غذایی، خود به خود تمایل بیش از حد به خوردن بعضی مواد خوراكی كه برای سلامت انسان مفید نیستند، از بین خواهد رفت. مصرف نمك زیاد می تواند اختلالاتی در انسان ایجاد كند كه شامل موارد زیر است :

- یكی از وظایف نمك، نگهداری آب در بدن است؛ بنابراین مصرف نمك زیاد موجب جمع شدن آب در بدن و ایجاد ادم(ورم) می شود كه این امر موجب افزایش وزن خواهد شد.

- مصرف نمك زیاد به خصوص برای افرادی كه مبتلا به افزایش فشار خون هستند، مفید نبوده و باعث بالا رفتن فشار خون و در نتیجه مساعد كردن زمینه برای ابتلای بدن به عوارض قلبی- عروقی می شود.

باور بعضی از افراد بر این است كه مصرف نمك برای بدن لازم است و در صورت كمبود مصرف، اختلالاتی در سلامت انسان ایجاد می شود.

البته سدیم موجود در نمك طعام، برای حفظ سلامت انسان ضروری است؛ ولی توجه داشته باشید كه در تمام موادغذایی، سدیم به مقدار كم و بیش موجود است؛ مثلاً در شیر، گوشت، پنیر، مرغ، حبوبات، غلات و سایرموادخوراكی، بدون آن كه به آن ها نمك اضافه كنیم، مقداری سدیم وجود دارد. در ضمن معمولاً به هنگام طبخ غذا نیز به آن نمك اضافه می كنیم كه با توجه به سدیم موجود در مواد غذایی و افزودن نمك به هنگام طبخ به غذا، دیگر لزومی به استفاده از نمك اضافی سرسفره نیست.

در مناطق گرم، همچنین در صورت فعالیت شدید و تعریق زیاد، مقداری سدیم از طریق تعریق از بدن دفع می شود؛ بنابراین در این قبیل موارد، بایستی نمك مصرفی را تا حدودی افزایش داد؛ البته مصرف زیاد نمك حتی در چنین مواردی نیز توصیه نمی شود؛ زیرا مقدار سدیم دفع شده از طریق تعریق، كاهش می یابد.

نوشیدن چای بلافاصله یا با فاصله ای كوتاه بعد از غذا

- چای دارای ماده ای به نام تانن است كه با آهن موجود در منابع گیاهی، تركیبی به نام تانات آهن ایجاد می كند كه مانع جذب آهن و موجب دفع آن از بدن می شود.

آهن یك ماده مغذی است كه جذب آن در دستگاه گوارش مشكل بوده و به مقدار اندك جذب می شود. عوامل مختلفی مانع جذب آهن غذا و باعث دفع آن از بدن می شوند؛ بنابراین احتمال كمبود آهن در بدن و كم خونی ناشی از فقرآهن به خصوص در گروه های آسیب پذیر مانند كودكان و نوجوانان به ویژه نوجوانان دختر، خانم های باردار و سالمندان زیاد است. پس هرعاملی كه مانع جذب آهن در دستگاه گوارش شده و دفع آهن را افزایش دهد، باید مورد توجه دقیق قرار گیرد.

این امر به خصوص برای افرادی كه مبتلا به كم خونی ناشی از فقرآهن هستند مضر بوده و كم خونی آنان را تشدید می كند.

- چای حاوی یك عامل ضد ویتامین B ۱ است و مانع استفاده بدن از ویتامین B ۱ ( تیامین) می شود.

ویتامین B ۱ در حفظ سلامت اعصاب مؤثر است و كمبود آن موجب بروز اختلالات عصبی در انسان می شود.

بنابراین نتیجه می گیریم كه مصرف چای با فاصله كوتاهی بعد از غذا یا همراه با آن می تواند انسان را در معرض كمبود آهن و نیز كمبود ویتامین B ۱( تیامین) قرار دهد. به خصوص چنانچه مقدار آهن یا ویتامین B ۱ در غذای انسان كافی نباشد، این اختلالات شدیدتر خواهد بود.

نوشیدن آب و مایعات زیاد همراه غذا

نوشیدن مایعات به مقدار زیاد همراه غذا موجب رقیق شدن شیره های گوارشی می شود، در نتیجه شیره های گوارشی نمی توانند در هضم موادغذایی اثر كامل داشته باشند كه نتیجه آن اختلال در هضم و جذب موادغذایی و ایجاد نفخ و سنگینی در دستگاه گوارش است. پس بهتر است همراه غذا یا بلافاصله بعد از غذا به مقدار زیاد آب مصرف نكنیم. این امر به خصوص برای كودكان اهمیت زیادی دارد. بعضی از كودكان عادت به مصرف مقدار زیادی آب همراه غذا دارند. این امر موجب پرشدن معده و كاهش اشتهای آنان شده و موجب می شود كه كودكان نتوانند غذای كافی بخورند؛ در نتیجه موادمغذی لازم به بدنشان نمی رسد و چون كودكان در سنین حساس زندگی و در مرحله رشد سریع هستند، چنانچه نیازهای تغذیه ای اشان تأمین نشود، در معرض سوء تغذیه، اختلال در رشد و كاهش مقاومت در برابر بیماری ها قرار می گیرند.

در ضمن مصرف آب زیاد همراه غذا ممكن است باعث ایجاد نفخ، دل درد و سنگینی در دستگاه گوارش شود كه این امر می تواند باعث امتناع كودكان از غذاخوردن شود.

با عجله غذاخوردن و خوب نجویدن غذا

یكی از عادات غلطی كه امروزه به علت ماشینی شدن زندگی و صنعتی شدن بسیاری از كشورها، در بین جوامع مختلف رایج است، تند غذاخوردن و خوب نجویدن غذاست.

در زندگی ماشینی امروزی، به خصوص در شهرهای بزرگ و پرجمعیت، به علت اشتغال و گرفتاری زیاد، افراد زمان كافی به صرف غذا اختصاص نمی دهند و معمولاً غذای خود را با شتاب و عجله و در فرصتی محدود مصرف می كنند. این امر موجب می شود كه آنان نتوانند غذا را با آرامش و به طور كامل بجوند و میل كنند و این مسئله چنانچه ادامه یابد، منجر به عادت تند غذاخوردن و خوب نجویدن غذا می شود. شتاب زدگی به هنگام صرف غذا و خوب نجویدن آن، اشكالاتی برای سلامت انسان در بردارد.

قبل از شرح اشكالات فوق، بهتر است به نقش جویدن در هضم و جذب موادغذایی اشاره ای داشته باشیم.

اولین مرحله هضم بعضی از موادغذایی در دهان صورت می گیرد كه این امر به وسیله آنزیم پتیالین موجود در بزاق انجام می شود. این در صورتی است كه غذا به خوبی جویده و خرد شده باشد و نیز با بزاق دهان آغشته شده باشد.

- چنانچه غذا به خوبی جویده و خرد نشود و با آنزیم پتیالین موجود در بزاق آغشته نگردد، اولین مرحله هضم به خوبی انجام نشده ، در نتیجه در هضم و جذب موادغذایی اختلالاتی ایجاد می شود كه می تواند موجب سنگینی، احساس پری در دستگاه گوارش، دل درد و ناراحتی های گوارشی شود.

 تبیان لزوم تصحیح الگوهای ناصحیح غذا خوردن در كودكان

اصلاح عادات غلط...! 

 غذا خوردن که پیش از این یک اولویت مهم محسوب می‌شد، امروزه به موضوعی جنبی تبدیل شده که توجه زیادی به آن نمی‌شود و معمولا در لابه‌لای کارهای روزانه دیگر گنجانده می‌شود.علاوه بر این برخی از عادت‌های غذایی که تصور می‌کنید موجب کاهش وزن می‌شوند، در واقع ممکن است کاملا نتیجه برعکس داشته باشند و منجر به افزایش وزن شوند. 

 در دنیای پر‌‌سرعت و پر‌مشغله امروز وقت گذاشتن برای حفظ عادت‌های سالم و مناسب غذایی کار دشواری به‌نظر می‌رسد.

غذا خوردن که پیش از این یک اولویت مهم محسوب می‌شد، امروزه به موضوعی جنبی تبدیل شده که توجه زیادی به آن نمی‌شود و معمولا در لابه‌لای کارهای روزانه دیگر گنجانده می‌شود.علاوه بر این برخی از عادت‌های غذایی که تصور می‌کنید موجب کاهش وزن می‌شوند، در واقع ممکن است کاملا نتیجه برعکس داشته باشند و منجر به افزایش وزن شوند.در مقاله پیش‌رو به برخی از این عادت‌های نادرست غذایی پرداخته شده است.

▪ نخوردن صبحانه :

نخوردن صبحانه یک اشتباه بزرگ است. صبحانه سالم نه‌تنها باعث افزایش انرژی و بازشدن فکر و ذهـن می‌شود بلکه موجب انتخاب و مصرف مناسب وعده‌های غذایی دیگر در ادامه روز خواهد شد. همچنین خوردن صبحانه ممکن است به شما در مـصرف کمتر کالری در ادامه روز کمک کند. یک تحقیق دانشگاهی نشان داده که مصرف مقدار کالری مشخص ابتدای روز اثر سیرکنندگی بیشتری نسبت به مصرف همان مقدار کالری در ساعت‌های دیرتر خواهد داشت که این امر موجب کاهش مجموع کالری مصرفی در روز می‌شود.

راه حل این اشتباه آن است که خوردن صبحانه مناسب احتمال به‌کار‌گیری عادت‌های نادرسـت غذایی را در وعده‌های دیگر کاهش می‌دهد. پس صبحانه را کامل صرف کنید. از مواد لبنی کم چرب، تخم مرغ و نان‌های سبوس‌دار هم استفاده کنید.

▪ غذا خوردن پیش از خواب :

اگر می‌خواهید خواب‌های شیرین ببینید، پیش از خواب از غذا خوردن پرهیز کنید. با اینکه نتایج قطعی‌ای مبنی بر افزایش وزن بر اثر خوردن غذا پیش از خواب وجود ندارد، پرخوری، مصرف غذاهای ادویه‌دار و چرب، یک تا ۳ساعت پیش از خواب منجر به کاهش کیفیت و مدت خواب و موجب کسالت، خـستگـی و کوفـتگی در روز بعد خواهد شد.

خوردن غذاهای چرب پیش از خواب سبب کند شدن تخلیه معده و تشدید سوءهاضمه شده و مصرف غذاهای ادویه‌دار باعث صدمات و سوزش‌های قلبی و نیز سوء هاضمه خواهد شد.

سعی کنید حداقل ۴ ساعت قبل از خواب اقدام به خوردن غذا کرده و چنانچه پیش از خواب احساس گرسنگی کردید مقداری میوه‌ تازه مصرف کنید.

▪ پرخوری :

شاید اگر پرخوری‌های رایج مربوط به سبزیجات می‌شد، متخصصان تغذیه مشکلی با این نوع خوردن پیدا نمی‌کردند اما متأسفانه پرخوری معمولا در مورد غذاهای چرب و نشاسته‌دار نمایان می‌شود. زیاده روی در این نوع مواد غذایی منجر به افزایش وزن و نارضایتی شده و جنبه اجتماعی خوشایندی به‌دنبال نخواهد داشت.

وعده‌های غذایی خود را به جای ۳ وعده پر‌حجم به ۵ یا ۶ وعده کم حجم‌تر تقسیم کنید. خوردن غذاهای سالم و کم‌حجم حاوی کربوهیدرات‌های کمپلکس و پروتئین در طول روز نه تنها اشتهای شما را کنترل می‌کند بلکه احتمال پرخوری را نیـز کـاهـش خواهـد داد. تعدد وعده‌های غذایی همچنین باعث سوزانده شدن مقدار بیشتری کالری می‌شود؛ چرا که متابولیسم بدن همواره به فعالیت می‌پردازد.

▪ گرسنه ماندن :

برخلاف تصور، گرسنه ماندن باعث می‌شود وزن بدن به‌دلیل ذخیره‌سازی چربی افزایش پیدا کند. هنگامی که برای مدتی طولانی غذا نمی‌خورید، بدن شما به‌دلیل محروم ماندن از مواد غذایی دچار آشفتگی می‌شود و در انتها هنگامی که دوباره شروع به خوردن می‌کنید، بدن شما گمان می‌کند که باید کالری مصرفی را به چربی تبدیل کند چون نمی‌داند چقدر طول می‌کشد که دوباره غذا بخورید؛ بنابراین چربی‌ها با شما باقی می‌مانند.

اگر هدفتان از گرسنگی کشیدن، کاهش وزن است باید در برنامه رژیمی خود تجدید نظر کنید. به جای گرسنگی یک برنامه مناسب ورزشی برای خود تعیین کرده و بـیشـتـر بـه باشگاه بروید. از میوه‌جات، سبزیجات، حبوبات، گوشت‌های کم‌چرب و ماهی استفاده کنید. سعی کنید ۴ یا ۵ بار در هفته طبق یک برنامه منظم ورزش کنید. بهترین روش کاهش وزن، تمرینات مرتب و رژیم‌غذایی مناسب است و نه محـروم کـردن بـدن از مواد غذایی مورد نیاز، آن هم به‌مدت طولانی.

▪ انجام کاری دیگر حین غذا خوردن :

نه تنها پرداختن به کاری دیگر همزمان با غذا خـوردن مـوجب ریخت و پاش آن در اطراف شما می‌شود بلکه به پرخوری و در نتیجه افزایش وزن نیز منجر خواهد شد. اگر هنگام تماشای تلویزیون، صحبت با تلفن یا بازی ویدئویی، مشغول غذا خوردن شوید، این عوامل خارجی پرت‌کننده حواس باعث می‌شوند شـما توجه کمتری به گـرسنگی و نشانه‌های سیرشدن که بیان‌کننده کافی بودن مقدار غذا و احساس سیری هستند، کنید.

به علاوه وقتی حین انجام کاری شروع به غذا خوردن می‌کنید، دیگر توان توقف نخواهید داشت؛ چراکه عمل خوردن تبدیل بـه حرکتی غیر‌هوشیارانه و مکانیکی بدون توقـف می‌شود.

سعی کنید در هر لحظه فقط روی یک چیز تمرکز کنید. چرخ زدن در آشپزخانه هـنگام صحبت با تلفن ایده مناسبی نیست. اگر فقط می‌خواهـید دست یا دهانتـان مشغول باشد، سرگرمی‌ای غیر از مواد خوراکی پیدا کنید. مثلا آدامس بجوید یا ‌سازی‌ بنوازید.

▪ سریع خوردن:

زندگی به سرعت می‌گذرد ولی آیا دوست دارید زندگی شما نیز سریع تمام شود؟ بعید اسـت. دفعه بعد سعی کنید غذای خود را آهسته‌تر بخورید چون سریع غذا خوردن کمکی به شما نکرده و برعکس باعث افزایش وزن می‌شود. از زمان شروع غذا تقریبا ۲۰ دقیقه طول می‌کشد تا علائم سیری به مغز برسند بنابراین اگر شما ظرف ۵ یا ۶ دقیقه غذای خود را تمام کنید، مغز فرصتی پیدا نمی‌کند که به بدنتان بگوید که سیر شده‌اید و این باعث زیاده‌خوری و پرکردن معده بیش از مقدار مورد نیاز خواهد شد.

آهسته غذا بخورید، آرام باشید، خوب بجوید و از مزه غذا لذت ببرید. به این صورت مغز شما متوجه می‌شود که در حال غذا خوردن هستید و بنابراین می‌تواند به بدنتان بگوید که سیر شده‌اید.

▪ آب نخوردن به اندازه کافی :

آب مایعی حیات‌بخش برای همه موجودات طبیعت از جمله انسان است. نکته جالب اینجاست که ننـوشـیدن مقدار کافی آب در طول روز متابولیسم و سـوخت‌ و ساز بدن را کنـد کرده و مـمکن است باعث اضافه وزن نیز بشود. آب ماده‌ای ضروری برای فعالیت‌های متابولیک بدن، ازجمله سوزاندن کالری محسوب می‌شود.

تا زمانی که در کویر زندگی نمی‌کنید، آب فراوانی اطراف شما وجود داشته و باید زیاد از آن بنوشید. چیزی حدود ۸ تا ۱۰ لیـوان و اگر ورزش می‌کنید حتی بیشتر از این مقدار آب بنوشید. خوردن آب به جای انـواع نـوشـابه نیز بسیار مناسـب است. نوشابه‌ها معمولا زودتر احساس تشنگی را نسبت به آب از بین می‌برند و دارای کالری‌های بی‌ارزش بوده و باعث می‌شوند بعد از ۳۰ دقیقه مجددا احساس تشنگی کنید.

▪ نخوردن میوه و سبزیجات به مقدار کافی:

بسیاری از مواد غذایی مورد نیاز بدن در انواع میوه و سبزی وجـود دارند که امتناع از خوردن آنها باعث کمبودها و مشکلاتی در بدن خواهد شد.

تنها راه تامین مواد معدنی و ویتامین‌های مورد نیاز بـدن، مصرف میوه و سبزیجات تازه و خالص است. بنابراین باید سعی شود این مواد را جزء لاینفک رژیم غذایی قرار داده و همیشه به مقدار کافی از آنها استفاده کنید.

▪ خوردن تنقلات هنگام گرسنگی :

خوردن تنقلات هنگام گرسنگی باعث ایجاد عادت‌های غذایی ناسالم می‌شود. استفاده از مواد غذایی کم ارزش و شکم پرکن مانند شکلات، چیپس و پفک، تنـها باعث بر هم خوردن رژیم غذایی شده و مشکلاتی را برای بدن به همراه خواهد داشت.

با شکم سیر از خانه خارج شوید. گرسـنگی ممکن است منجر بـه خریدن و خوردن تنقلات شود. شکلات، پفک و چیپس هیچ کدام نمی‌توانند جای یک صبحانه، ناهار و شام سالم و

رضایت بخش را بگیرند؛ بنابراین خوب بخورید تا خوب زندگی کنید. برنامه‌های غذایی ساده و

داخل کردن خوردنی‌های سبک و سالم می‌تواند دنیایی از تغییرات در رژیم غذایی ایجاد کند. متناسب بمانید، انرژی خود را افزایش دهید و از غذا خوردن لذت ببرید.

 سمیه شرافتی 

افزايش بين المللی مصرف جهاني شير

خبرگزاري موج - مصرف جهاني شير به دليل نرخ رشد بالاي بازارهاي نوظهور رو به افزايش است.  

به گزارش موج به نقل از فايننشال اكسپرس، مصرف شير به عنوان يكي از اصلي‏ترين محصولات مايع لبني طي سه سال آينده، نرخ رشد تركيبي سالانه‌اي بالغ بر 2/2 درصد خواهد داشت.
رشد 8/95 درصدي صنعت لبنيات جهان در چهار سال گذشته به خصوص در بازارهاي نوظهور نظير هند، پاكستان، خاورميانه و چين كاملا مشهود بوده است. شاخص لبنيات حاكي است مصرف شير در هند در سال 2008 نسبت به سال قبل از آن حدود 6/2 درصد افزايش داشته و اين ميزان، افزايش رقمي معادل 5/51 ميليارد ليتر را شامل مي‌شده است.
نرخ رشد تركيبي سالانه شير در هند طي چهار سال گذشته، 7/2 درصد برآورد شده است، در حالي كه نرخ رشد تركيبي سالانه شير بسته بندي در اين كشور 7/4 درصد بود.
در سال 2008، مصرف جهاني مواد لبني مايع به غير از شير سويا و ساير محصولات مشابه، بالغ بر 285 ميليارد ليتر بوده است كه 6/1 درصد افزايش نشان مي‌دهد.
طي چهار سال گذشته، مصرف جهاني شير و ساير محصولات لبني مايع حدود 4/2 درصد رشد تركيبي سالانه داشته و در دو سال گذشته، قيمت شير افزايش يافته است.
تا پيش از تثبيت قيمت شير در اواخر سال 2008، قيمت اين ماده لبني در بعضي از بازارهاي نوظهور تا 75 درصد افزايش يافت.
با اين حال، پيش بيني شده است مصرف جهاني شير بين سال‏هاي 2010-2009، حدود 2/5 درصد رشد تركيبي سالانه داشته باشد. به بيان ديگر، بيش از 70 ميليارد ليتر به مصرف كنوني اضافه مي‏شود.

منبع خبر: موج

در افراد مبتلا به كمبود پتاسيم خون، مشكلاتي در عملكرد عضلات حياتي بدن وجود دارد. علائم مي‏تواند از ضعف خفيف تا فلج جدي عضله باشد.  

به گزارش ( Health Day News ) كارشناسان هشدار دادند كه نوشيدن بيش از اندازه كولا مي‏تواند خطر مشكل ماهيچه اي را كه hypokalemia (كمبود پتاسيم خون) ناميده مي‏شود، بالا ببرد.
محققان يوناني مي‏گويند، در افراد مبتلا به كمبود پتاسيم خون، مشكلاتي در عملكرد عضلات حياتي بدن وجود دارد. علائم مي‏تواند از ضعف خفيف تا فلج جدي عضله باشد.
اين تحقيق روي افرادي كه بيش از حد كولا مي‏نوشيدند (2 تا 9 ليتر در روز)، انجام شد.
دو تا از اين بيماران، زنان بارداري بودند كه براي مقدار پايين پتاسيم خون به بيمارستان مراجعه كرده بودند.
يكي از آنها زن 21 ساله‏اي بود كه روزي 3 ليترنوشابه كولا مي نوشيد و از خستگي، نداشتن ميل به غذا و استفراغ دائم شكايت داشت. نوار قلبي وي حاكي از گرفتگي قلب بود و آزمايش خون او مقدار كم پتاسيم را نشان مي‏داد.
دومين بيمار زن باردار ديگري بود كه حدود 10 ماه، روزانه بيش از 7 ليتر كولا نوشيده بود. در اين بيمار نيز سطح پتاسيم خون پايين بود و از ضعف عضلاني رنج مي‏برد. هر دو بيمار پس از حذف نوشابه از رژيم غذايي‏شان و با دريافت پتاسيم خوراكي يا عضلاني، بهبودي كامل پيدا كردند.
دكتر Moses Elisaf از دانشگاه Loannina در اين باره گفت:
ما بيشتر از هر زمان ديگري نوشابه مصرف مي‏كنيم و مشكلات زيادي از نظر سلامتي به دليل استفاده از اين محصول نصيبمان شده است كه شامل: مشكلات دنداني، پوكي استخوان، ايجاد سندرم متابوليك و ديابت مي باشد.
همچنين شواهد نشان مي‏دهد كه استفاده ي زياد از نوشابه موجب ايجاد هيپوكاليما (كمبود پتاسيم خون) مي‏گردد.
دكتر Elisaf همچنين گفت: سه عامل مشترك در نوشابه‏ها وجود دارد كه شامل: گلوكز، فروكتوز و كافئين است و مي‏توانند موجب‏ هيپوكالميا شوند. نقش هر كدام از اين مواد در بروز هيپوكالميا از طريق مصرف نوشابه هنوز مشخص نيست و ممكن است از يك بيمار به بيمار ديگر متفاوت باشد. اما به نظر مي‏رسد كه كافئين بيشترين نقش را دارد.
اين نتيجه با مطالعات ديگري كه روي محصولاتي با سطح بالاي كافئين، اما بدون گلوكز و فروكتوز انجام شده است، نيز به‏ دست آمده است.
توجه كنيد: كه نوشابه‏هاي بدون كافئين نيز مي‏توانند موجب هيپوكالميا شوند، زيرا فروكتوزي كه در داخل آنها وجود دارد، مي‏تواند موجب اسهال و از دست دادن پتاسيم بدن شود.

منبع خبر: هموطن سلام

كاهش ميزان مصرف ميوه و سبزيجات در جهان

تحقيقات كارشناسان نشان داد

ترجمه: حبيب عليزاده ـ : تازه ترين يافته هاي كارشناسان، تصويري نااميدكننده از عادات غذايي انسان امروزي در سراسر جهان ارائه مي كند. اداره ملي تحقيقات غذايي انگلستان در گزارشي اعلام كرد، كمتر از 15 درصد مردم اين كشور ميزان استاندارد توصيه شده براي مصرف ميوه و سبزيجات را رعايت مي كنند. اين وضعيت در آمريكا نيز به چشم مي خورد. به گزارش سايت «تاك نيوز» روند كاهش مصرف ميوه و سبزيجات تقريباً در تمامي كشورهاي در حال توسعه ادامه دارد. در واقع غذاهاي كنسروي و «فست فود» عادات غذايي سنتي مردم اين كشورها را به شدت تهديد مي كند. نتايج يك تحقيق از بيش از 200 هزار نفر در كشورهاي در حال توسعه نشان مي دهد 6/77 درصد مردان و 4/78 درصد زنان مقدار توصيه شده براي مصرف روزانه ميوه و سبزيجات را رعايت نمي كنند و در وعده هاي غذايي خود از اين مواد كمتر مي خورند. كاهش مصرف ميوه و سبزيجات يكي از عوامل اصلي چاقي و انواع بيماري هاي قلبي و عروقي است. اسپنسر مور مجري تحقيق فوق مي گويد: «كاهش ميزان مصرف روزانه ميوه و سبزيجات عاملي تهديدكننده براي سلامتي و از علل اصلي چاقي و اضافه وزن است، در حالي كه مصرف كافي اين مواد از بروز بسياري از بيماري ها جلوگيري مي كند.» براساس آمارهاي موجود در حال حاضر ميانگين مصرف سرانه ميوه در جهان 62 كيلوگرم در سال و به عبارتي 17/5 كيلوگرم در ماه است كه كمتر از ميانگين توصيه شده از سوي كارشناسان است. در ميان كشورهاي مختلف ميزان عدم رعايت سطح استاندارد مصرف ميوه و سبزيجات متفاوت است. به عنوان مثال، در كشور غنا 37 درصد مردان و در پاكستان 99 درصد مردان الگوي صحيح مصرف ميوه و سبزيجات را رعايت نمي كنند. اين امر در ميان زنان اين دو كشور نيز به چشم مي خورد. براساس نتايج يك تحقيق، ميزان مصرف ميوه و سبزيجات با بالا رفتن سن افراد كاهش مي يابد و با افزايش ميزان درآمد بيشتر مي شود. اما اين يافته ها در تضاد كامل با يافته هاي كارشناسان انگليسي است. در انگلستان به طور ميانگين افراد مسن تر بيشتر از جوان ترها ميوه مصرف مي كنند. كاهش مصرف ميوه و سبزيجات در كشورهاي در حال توسعه و تاثير آن بر گسترش بيماري هاي مختلف نگران كننده است. به گزارش سازمان بهداشت جهاني، در صورت مصرف مقدار كافي ميوه و سبزيجات سالانه حدود 7/2 ميليون نفر از آمار مرگ ومير جهان كم مي شود.

اين نهاد بين المللي ميزان مصرف روزانه ميوه و سبزيجات براي هر فرد را حداقل 400 گرم تعيين كرده كه معادل 146 كيلوگرم در سال است. چندي قبل انجمن اروپايي Freshfel با انتشار گزارشي نسبت به كاهش ميزان مصرف ميوه و سبزيجات در اتحاديه اروپا ابزار نگراني كرد. اين گزارش كه در نشريه «والنسيا فروت» به چاپ رسيد، نشان داد در ميان 27 كشور عضو اتحاديه اروپا، اسپانيا بيشترين ميزان كاهش مصرف ميوه را داشته و در عين حال بيش از ساير كشورهاي اروپايي از اين كاهش آسيب ديده است.
به گزارش سايت fructidor در سال 2007 ميزان مصرف ميوه در اسپانيا تا
10 درصد كاهش يافت. اين رقم در كل اتحاديه اروپا پنج درصد بوده است. براساس تازه ترين يافته ها از آن زمان تاكنون روند كاهشي مصرف ميوه در اسپانيا و كل اروپا ادامه داشته است. سرانه مصرف ميوه در اسپانيا 112 كيلوگرم در سال است كه نسبت به ميانگين مصرف استاندارد كاهش چشمگيري نشان مي دهد. در ميان كشورهاي اروپايي تنها هلند از سطح مصرف قابل قبولي برخوردار است. سرانه مصرف ميوه در اين كشور 182 كيلوگرم در سال است كه در مقايسه با رقم 146 كيلوگرم استاندارد، ميزان بسيار خوبي به شمار مي رود. به گفته انجمن freshfel ميزان مصرف ميوه در قبرس، يونان، مجارستان، روماني و ايتاليا بيشتر از اسپانياست. با نگاهي به آمارهاي موجود درمي يابيم ميزان مصرف سرانه ميوه در كشورهاي توسعه يافته (به ويژه آمريكاي شمالي و اروپاي غربي)، كشورهاي در حال توسعه و منطقه خاورميانه كمتر از سطح استاندارد است. سازمان بهداشت جهاني از سال ها قبل ضمن هشدار درباره تاثيرات منفي مصرف ناكافي ميوه بر سلامت انسان ها، برنامه هايي براي تشويق مردم به خوردن ميوه بيشتر به اجرا درآورده است. اين سازمان در عين حال از دولت هاي جهان درخواست كرده زمينه هاي لازم براي دسترسي مردم به ميوه ارزان تر را فراهم كنند. در اين زمينه برخي كشورهاي در حال توسعه موفق تر از ديگران بوده اند كه از آن ميان مي توان به كشور ايران اشاره كرد چرا كه ميانگين مصرف سرانه ميوه در اين كشور معادل 158 كيلوگرم يعني بالاتر از ميانگين استاندارد جهاني است.

منبع خبر: سرمايه

1 - اگر غذای باقیمانده پلو و خورش باشد : مثلا یک دیس پلو و یک ظرف خورش قورمه سبزي و يا لوبیا سبز یا خورش بادنجان بی گوشت رو دستتان مانده : اصلا غصه نخورید که میتوانید با آن همراه با کمی ماست و زعفران یک « ته چین » خوشمزه درست کنید وبه تنهایی سرو کنید و یا در کنار غذاهای و خوراکهای دیگرداشته باشید !

2 - و یا اگر فقط از پلو باقی مانده است با تخم مرغ و ماست و زعفران یا با رب گوجه فرنگی وروغن و کمی پودر سیر آنرا در ماهيتابه به « ته دیگ » خوشرنگی تبدیل کنید !

3 – از پلوی باقیمانده میتوان هراه با سبزيجات در انواع « سوپ » و « آش » هم استفاده کرد ولی چون دیگه خیلی لعاب نخواهد انداخت میتوان کمی ورمیشل به سوپ اضافه کرد و یا برای تهیه آش از سبزي و حبوبات و لعاب آنها استفاده کرد .

4 - اگراز گوشت کوبیده آبگوشت باقیمانده – ( که معمولا نوجوانان و کودکان اصلا آنرا دوست ندارند ) میتوانید با اضافه کردن تخم مرغ از آن « شامی » خوشمزه ای تهیه کنید و اگر مقدار آن کم بود و برای شامی کافی نبود ؛ تعداد تخم مرغ ها را بیشتر کنید و همراه با کمی ادویه ونمک و روغن آن را به « کوکو » تبدیل کنید . و یا با اضافه کردن سبزی آش با آن « آش » خوشمزه ای تدارک ببینید و همراه با ماست و یا کشک و نعنا و پياز داغ سرو کنید !

5 - باز هم میتوان این گوشت کوبیده رو برای بچه ها یا نوجوانان با نان لواش و کمی جعفری و پنیر رنده شده « رولت گوشت كوبيده » درست کرد یا : آنرا روی نان تست قرار داد و با اویشن و گوجه فرنگی و سس و پنیر پیتزا یک عدد « پیتزای » مخصوص و فرد اعلای گوشت کوبیده !!! ویزه سر آشپز تحویلشان داد !

6 - اگر فقط یک خورش بی گوشت رو دستتون مونده با کمی گوشت چرخ کرده براش کوفته قلقلی درست کنید و اگراین خورش مثلا خورش بادنجان است : با کمی لپه پخته و خلال سیب زمینی آنرا به « قیمه بادنجان همراه با کوفته » تبدیل کنید  

آشپز ایرانی

اسيد هاي چرب اومگا 3 ، كه در گوشت ماهي به وفور يافت مي شود، موجب افزايش كارايي ذهني در كودكان و جلوگيري از ابتلاي سالمندان به آلزايمر مي شود.
واحد مركزي خبر به نقل از فاكس نيوز گزارش داد: جديدترين تحقيق دانشمندان نشان مي دهد، مصرف ماهي همچنين باعث مي شود، بيماران قلبي كمتر به حمله دوباره قلبي روبرو شوند.

همچنين با مصرف مستمر ماهي، مرگ ناگهاني ناشي از نارسايي قلبي و عروقي كاهش مي يابد.

مصرف ماهي كلسترول را كاهش مي دهد و خطر لخته شدن و رسوب دهي خون را مي كاهد.

در صورتي كه افراد امكان مصرف مستمر ماهي را ندارند، توصيه مي شود از مكمل هاي اومگا 3 كه براي افراد بيمار قلبي هزار ميليگرم در روز است استفاده كنند كه عوارض جانبي نيز ندارد.

منبع : الف