شیوه و روش  پیامبر (ص) در ایجاد پیوند بین افراد با تعصبات قومی و قبیله ای و گرایش های مختلف  وگوناگون  که هر یک منافع شخصی را برای خود قائل بودند،  قابل توجه و تأمل است یکی از مهمترین عواملی که توانست وجود مبارک ایشان را محور یکپارچی امت اسلامی قرار دهد اخلاق والای الهی و اجتماعی است، شخصیت پیامبر اکرم (ص) منشأ مکارم اخلاقی است که در قرآن وصف بسیاری از آنها بیان شده است. برای نمونه یکی ازاین اوصاف ، «خلق عظیم» می باشد؛ « وَ إِنَّک لَعَلی خُلُقٍ عَظِیمٍ؛ تو ای پیامبر سجایای اخلاقی عظیمی داری» (3)، خلق عظیم پیامبر(ص) ناظر بر اخلاق پسندیده اجتماعی ایشان و مربوط به معاشرت و رفتارهای کریمانه ایشان است. (4) قطعا اگر اخلاق کریمانه پیامبر (ص) نبود امت از اطرافشان پراکنده می شدند و متحد کردن آنها آسان نبود. قرآن به این مسأله اشاره دارد و می فرماید: « فَبِمَا رَحْمَةٍ منَ اللّهِ لِنت لَهُمْ وَ لَوْ کُنت فَظاًّ غَلِیظ الْقَلْبِ لانفَضوا مِنْ حَوْلِک فَاعْف عَنهُمْ وَ استَغْفِرْ لَهُمْ وَ شاوِرْهُمْ؛ به (برکت ) رحمت الهی ، در برابر آنها(مردم) نرم (و مهربان شدی )! و اگر خشن و سنگدل بودی ، از اطراف تو، پراکنده می شدند. پس آنها را ببخش و برای آنها آمرزش بطلب ! و در کارها، با آنها مشورت کن» (5) و در جای دیگر  خلق و خوی پیامبر را چنین وصف می کند: «لَقَدْ جَاءَکمْ رَسولٌ مِّنْ أَنفُسِکمْ عَزِیزٌ عَلَیْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِیصٌ عَلَیْکم بِالْمُؤْمِنِینَ رَءُوفٌ رَّحِیمٌ» رسولی از خود شما به سویتان آمد که رنجهای شما بر او سخت است ، و اصرار به هدایت شما دارد و نسبت به مؤمنان رئوف و مهربان است.» (6)

چنین پیامبری،  با وجودی کهکشان وار، دارای هزاران نقطه فضیلت و نمونه کاملی که خداوند در عالم وجود آفریده است، پیامبری دارای سجایای اخلاقی والا ،که صلاح امت را  بر خویشتن مقدم می دارد، الگو و از سوی دیگر نقطه اتصال عقاید و عواطف است، امت چنین پیامبری  باید به چنان مرتبه ای از همدلی و هم روحی رسیده باشند که عامل خارجی نتواند بین آنها تفرقه بیندازد. به ویژه  اکنون که  دشمنان اسلام در صدد مخدوش کردن وحدت اسلامی هستند،  تبعیت از زندگی پیامبر بزرگ اسلام (ص)  بعنوان  نقطه اعتقاد و نقطه تمركز عواطف همه مسلمانان، رمز پیروزی در برابر دشمنان است.

دشمن اهمیت این نقطه محوری و مرکزی را به خوبی درک کرده است،  به همین علت در چند سال اخير، توهین ها و تهاجمات مطبوعاتی و فرهنگی گوناگونی به شخصیت گرانقدر ایشان صورت گرفته است و این خود نشان از آن دارد که آنان متوجه نقش محوری وجود مقدس نبی اکرم شده اند، پس در صدد خدشه وارد کردن به ساحت مقدس  ایشان هستند در چنین شرایطی مسلمانان باید از شخصیت پیامبر (ص) بعنوان منشأ رحمت عالمیان «وَ ما أَرْسَلْناکَ إِلاّ رَحْمَةً لِلْعالَمِینَ » (7) بیشترین بهره را ببرند و در موارد مورد اختلاف، رجوع به سیره حضرت و الگو گرفتن از آن، فصل الخطاب اختلافات باشد.  چنانکه خداوند دستور فرموده اختلاف را پیش او ببرند: « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَطِيعُواْ اللّهَ وَأَطِيعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِي الأَمْرِ مِنكُمْ فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللّهِ وَالرَّسُولِ؛ ای کسانی که ايمان آورده ايد ، از خدا اطاعت کنيد و از رسول و الوالامرخويش فرمان بريد و چون در امری اختلاف کرديد اگر به خدا و روز قيامت ايمان داريد به خدا و پيامبر رجوع کنيد » (8) در این صورت یکی از جلوه های «رَحْمَةً لِلْعالَمِینَ » بودن پیامبر (ص) برای ما آشکار خواهد شد.

بنابراین وجود مقدس پیامبر اعظم اسلام (ص) به عنوان انسان کامل و الگوی بشریت، نقطه اتصال امت اسلامی «وَ اعتَصِمُوا بِحَبلِ اللهِ جَمِیعًا وَ لـا تَفَرَّقُوا...» (9) است و با تمسک به سیره و الگو قرار دادن شخصیت ایشان می توان بر دشمنان اسلام  فائق آمد و نقشه آنها را در ایجاد اختلاف و تنازع خنثی نمود همانگونه که قرآن کریم ما را به این اصل، بعنوان رمز پیروزی و اقتدار، دعوت نموده است: « لاَ تَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِیحُکُمْ» (10)
مراجع:
[1]. احزاب/29
[2]. حجرات/10
[3]. قلم/4
[4]. ر.ک: طباطبایی، المیزان فی تفسیرالقرآن،  ج2، ص50
[5]. آل عمران/159
[6]. توبه/128.
[7]. انبیاء/107
[8].نساء/59
[9]. آل عمران/103
[10]. انفال/46