ازدواج سنگ بناي تشكيل خانواده است، لذا آن را رابطه اي ديني و قانوني تعريف ميكنند كه مرد و زن را برا
ازدواج سنگ بناي تشكيل خانواده است، لذا آن را رابطه اي ديني و قانوني تعريف ميكنند كه مرد و زن را براي مشاركت هميشگي در زندگي به هم مي پيوندد.
كسي بر گرفت از جهان كام دل كه يكدل ُبوَد با وي آرام دل
در ايران ازدواج كاملاً مذهبي انجام ميگيرد. عاقد خطبه ديني ميخواند و عقد را جاري ميكند و اين امر را در اسناد رسمي ثبت مي نمايند و ضوابط و شرايط را در عقد نامه مينويسند. در امر ازدواج و تشكيل خانواده در جامعههاي گوناگون، اهداف و انگيزه هاي متعددي وجود داشته است. در مكتب اسلام اين اهداف و انگيزه ها بدين قرار ذكر شده است :
كسي بر گرفت از جهان كام دل كه يكدل ُبوَد با وي آرام دل
ازدواج سنگ بناي تشكيل خانواده است، لذا آن را رابطه اي ديني و قانوني تعريف ميكنند كه مرد و زن را براي مشاركت هميشگي در زندگي به هم مي پيوندد.
در ايران ازدواج كاملاً مذهبي انجام ميگيرد. عاقد خطبه ديني ميخواند و عقد را جاري ميكند و اين امر را در اسناد رسمي ثبت مي نمايند و ضوابط و شرايط را در عقد نامه مينويسند. در امر ازدواج و تشكيل خانواده در جامعههاي گوناگون، اهداف و انگيزه هاي متعددي وجود داشته است. در مكتب اسلام اين اهداف و انگيزه ها بدين قرار ذكر شده است :
1- ايجاد كانون آسايش و آرامش براي زن و مرد:
يكي از مهمترين و شايد اولين انگيزه ازدواج براساس اين مكتب، ايجاد كانوني است كه در آن زن و مرد احساس آرامش كنند. زيرا زنان آرامش دهنده رواني مردانند و زن و مرد به دوستي با هم نيازمندند.
در قرآن كريم آيه 21، سوره روم خداوند مي فرمايد:
" از نشانه هاي او (خدا) اين است كه از خود شما برايتان همسراني آفريد تا در كنار آنها آرام گيريد و ميان شما دوستي و صميميت به وجود آورد. به راستي براي مردمي كه بينديشند در اين كارنشانه هايي است. "
2- حفظ عفت و پاكدامني:
پيامبر اكرم (ص) مي فرمايد: " آن كس كه ازدواج كند نيمي از دينش را حفظ كرده است و بر اوست كه نصف ديگر را از خطر دور بدارد ."
3ـ دوستي، محبت و عشق:
از محبت نار نوري مي شود وز محبت ديو حوري مي شود
روان شناسان يكي از نيازهاي اساسي و مهم آدمي را نياز به محبت ذكر كرده اند. آدمي در هر سن و مرحلهاي از حيات خويش به محبت احتياج دارد و علاقهمند است كه ديگران او را دوست بدارند و به او مهر بورزند.
يكي از راه هاي مهم و مؤثر ابراز مهر و محبت و برقراري دوستي بين زن ومرد، ازدواج است. آثار محبت و تبديل آن به عشق و علاقه وافر و همبستگي عميق رواني و عاطفي، پيوند زن و مرد را تحكيم بخشيده، فضاي خانواده را به فضايي صميمي، گرم، پرطراوت، شاداب و بالنده مبدل ميكند.
محبت كردن و محبت ديدن، رضايت خاطر پديد ميآورد و تعادل رواني زن و مرد را ممكن ميسازد. محبت صفا دهنده وجود است و شفابخش دردها.
4ـ برقراري تعادل در وجود آدمي، تأمين سلامت جسم و روان، رهايي از تنهايي
يكي از انگيزههاي مهم ازدواج تأمين سلامت جسم و روان زن و مرد از طريق ارضاي احتياجات جسماني و رواني است . نياز به امنيت خاطر، نياز به معاشرت، نياز به درددل، نياز به تغذيه و ... كه اگر به درستي و به موقع ارضاء نشوند و از جاده اعتدال خارج گردند، نابسامانيها و زيانهاي فراواني را در زندگي فردي و اجتماعي پديد ميآورند. لذا ازدواج از عوامل مهم و مؤثر در ايجاد آرامش و سكون آدمي و سبب اساسي تعادل وجود است.
ازدواج به زندگي زن و مرد جهت مي بخشد و مرد و زنِ نگران، مضطرب و سركش را آرام ساخته، موجبات حفظ سلامت تن و روان آنان را فراهم مي كند.
خودداري از ازدواج و در نتيجه عدم ارضاي پاره اي از نيازهاي آدمي ممكن است زمينه اختلالات عاطفي و بيماري هاي جسماني و رواني را مساعد سازد و خروج از اعتدالِ وجود را ممكن نمايد.
5ـ كمك به رشد و تكامل يكديگر
يكي ديگر از انگيزههاي ازدواج كمك به رشد و تكامل زن و مرد است. زيرا محيط گرم و صميمي و فضاي پر مودت و محبت خانواده فرصتي براي تبادل انديشه ها، رشد اجتماعي، فرهنگي و اخلاقي زن و شوهر و ديگر اعضاي خانواده است.
در سازمان خانواده، افراد تحت تأثير دانشها، بينشها و ديدگاهها و مهارتهاي يكديگر هستند. در اين فضا پارهاي از استعدادهاي زن و مرد و ديگر اعضاي خانواده شكوفا ميگردد، احساس و قبول مسئوليت و رشد اجتماعي ممكن مي شود و تعامل حاكم بر اين فضا به رشد شخصيت افراد كمك ميكند.
6ـ داشتن فرزند و يا فرزنداني سالم و شايسته:
كسي بر گرفت از جهان كام دل كه يكدل ُبوَد با وي آرام دل
در ايران ازدواج كاملاً مذهبي انجام ميگيرد. عاقد خطبه ديني ميخواند و عقد را جاري ميكند و اين امر را در اسناد رسمي ثبت مي نمايند و ضوابط و شرايط را در عقد نامه مينويسند. در امر ازدواج و تشكيل خانواده در جامعههاي گوناگون، اهداف و انگيزه هاي متعددي وجود داشته است. در مكتب اسلام اين اهداف و انگيزه ها بدين قرار ذكر شده است :
كسي بر گرفت از جهان كام دل كه يكدل ُبوَد با وي آرام دل
ازدواج سنگ بناي تشكيل خانواده است، لذا آن را رابطه اي ديني و قانوني تعريف ميكنند كه مرد و زن را براي مشاركت هميشگي در زندگي به هم مي پيوندد.
در ايران ازدواج كاملاً مذهبي انجام ميگيرد. عاقد خطبه ديني ميخواند و عقد را جاري ميكند و اين امر را در اسناد رسمي ثبت مي نمايند و ضوابط و شرايط را در عقد نامه مينويسند. در امر ازدواج و تشكيل خانواده در جامعههاي گوناگون، اهداف و انگيزه هاي متعددي وجود داشته است. در مكتب اسلام اين اهداف و انگيزه ها بدين قرار ذكر شده است :
1- ايجاد كانون آسايش و آرامش براي زن و مرد:
يكي از مهمترين و شايد اولين انگيزه ازدواج براساس اين مكتب، ايجاد كانوني است كه در آن زن و مرد احساس آرامش كنند. زيرا زنان آرامش دهنده رواني مردانند و زن و مرد به دوستي با هم نيازمندند.
در قرآن كريم آيه 21، سوره روم خداوند مي فرمايد:
" از نشانه هاي او (خدا) اين است كه از خود شما برايتان همسراني آفريد تا در كنار آنها آرام گيريد و ميان شما دوستي و صميميت به وجود آورد. به راستي براي مردمي كه بينديشند در اين كارنشانه هايي است. "
2- حفظ عفت و پاكدامني:
پيامبر اكرم (ص) مي فرمايد: " آن كس كه ازدواج كند نيمي از دينش را حفظ كرده است و بر اوست كه نصف ديگر را از خطر دور بدارد ."
3ـ دوستي، محبت و عشق:
از محبت نار نوري مي شود وز محبت ديو حوري مي شود
روان شناسان يكي از نيازهاي اساسي و مهم آدمي را نياز به محبت ذكر كرده اند. آدمي در هر سن و مرحلهاي از حيات خويش به محبت احتياج دارد و علاقهمند است كه ديگران او را دوست بدارند و به او مهر بورزند.
يكي از راه هاي مهم و مؤثر ابراز مهر و محبت و برقراري دوستي بين زن ومرد، ازدواج است. آثار محبت و تبديل آن به عشق و علاقه وافر و همبستگي عميق رواني و عاطفي، پيوند زن و مرد را تحكيم بخشيده، فضاي خانواده را به فضايي صميمي، گرم، پرطراوت، شاداب و بالنده مبدل ميكند.
محبت كردن و محبت ديدن، رضايت خاطر پديد ميآورد و تعادل رواني زن و مرد را ممكن ميسازد. محبت صفا دهنده وجود است و شفابخش دردها.
4ـ برقراري تعادل در وجود آدمي، تأمين سلامت جسم و روان، رهايي از تنهايي
يكي از انگيزههاي مهم ازدواج تأمين سلامت جسم و روان زن و مرد از طريق ارضاي احتياجات جسماني و رواني است . نياز به امنيت خاطر، نياز به معاشرت، نياز به درددل، نياز به تغذيه و ... كه اگر به درستي و به موقع ارضاء نشوند و از جاده اعتدال خارج گردند، نابسامانيها و زيانهاي فراواني را در زندگي فردي و اجتماعي پديد ميآورند. لذا ازدواج از عوامل مهم و مؤثر در ايجاد آرامش و سكون آدمي و سبب اساسي تعادل وجود است.
ازدواج به زندگي زن و مرد جهت مي بخشد و مرد و زنِ نگران، مضطرب و سركش را آرام ساخته، موجبات حفظ سلامت تن و روان آنان را فراهم مي كند.
خودداري از ازدواج و در نتيجه عدم ارضاي پاره اي از نيازهاي آدمي ممكن است زمينه اختلالات عاطفي و بيماري هاي جسماني و رواني را مساعد سازد و خروج از اعتدالِ وجود را ممكن نمايد.
5ـ كمك به رشد و تكامل يكديگر
يكي ديگر از انگيزههاي ازدواج كمك به رشد و تكامل زن و مرد است. زيرا محيط گرم و صميمي و فضاي پر مودت و محبت خانواده فرصتي براي تبادل انديشه ها، رشد اجتماعي، فرهنگي و اخلاقي زن و شوهر و ديگر اعضاي خانواده است.
در سازمان خانواده، افراد تحت تأثير دانشها، بينشها و ديدگاهها و مهارتهاي يكديگر هستند. در اين فضا پارهاي از استعدادهاي زن و مرد و ديگر اعضاي خانواده شكوفا ميگردد، احساس و قبول مسئوليت و رشد اجتماعي ممكن مي شود و تعامل حاكم بر اين فضا به رشد شخصيت افراد كمك ميكند.
6ـ داشتن فرزند و يا فرزنداني سالم و شايسته:
ميل به داشتن فرزند و تداوم نسل، از انگيزه ها و اهداف مهمي است كه همواره در دوره هاي مختلف تاريخي موجب ازدواج و تشكيل خانواده شده است.
در قرآن كريم آمده است كه:
" پديد آورنده آسمانها و زمين، براي شما از جنس خودتان همسراني آفريد و از چارپايان جفتها، تا بر شمار شما بيفزايد. هيچ چيز مانند او نيست و اوست شنوايي بينا. "
وظايف و كاركردهاي اساسي خانواده
با توجه به اينكه خانواده يكي از تأسيسات اجتماعي است كه در دوره هاي مختلف تاريخي و در جوامع گوناگون وجود داشته و هم اكنون نيز به صورت هستهاي گسترش يافته، داراي كاركردهاي مختلفي است. در جامعه هاي گوناگون، اين كاركردها و وظايف به دلايل فرهنگي، مذهبي، اجتماعي و اقتصادي يكسان نيست.
اهم اين كاركردها عبارت است از:
1ـ همكاري در امور توليدي و اقتصادي خانواده
2ـ همفكري و همكاري در امور مربوط به تغذيه و بهداشت و ديگر كارهاي خانه
3ـ تكميل و تكامل زن و شوهر و ديگر اعضاي خانواده و كمك به رشد اخلاقي، اجتماعي و عقلاني يكديگر
4ـ توليد مثل و داشتن فرزند
5ـ ارضاي تمايلات عاطفي
6ـ تأمين امنيت روحي اعضاي خانواده
7ـ پرورش و آموزش كودكان و نوجوانان
در قرآن كريم آمده است كه:
" پديد آورنده آسمانها و زمين، براي شما از جنس خودتان همسراني آفريد و از چارپايان جفتها، تا بر شمار شما بيفزايد. هيچ چيز مانند او نيست و اوست شنوايي بينا. "
وظايف و كاركردهاي اساسي خانواده
با توجه به اينكه خانواده يكي از تأسيسات اجتماعي است كه در دوره هاي مختلف تاريخي و در جوامع گوناگون وجود داشته و هم اكنون نيز به صورت هستهاي گسترش يافته، داراي كاركردهاي مختلفي است. در جامعه هاي گوناگون، اين كاركردها و وظايف به دلايل فرهنگي، مذهبي، اجتماعي و اقتصادي يكسان نيست.
اهم اين كاركردها عبارت است از:
1ـ همكاري در امور توليدي و اقتصادي خانواده
2ـ همفكري و همكاري در امور مربوط به تغذيه و بهداشت و ديگر كارهاي خانه
3ـ تكميل و تكامل زن و شوهر و ديگر اعضاي خانواده و كمك به رشد اخلاقي، اجتماعي و عقلاني يكديگر
4ـ توليد مثل و داشتن فرزند
5ـ ارضاي تمايلات عاطفي
6ـ تأمين امنيت روحي اعضاي خانواده
7ـ پرورش و آموزش كودكان و نوجوانان
