ابزار نظر سنجی

مرور فیلم های تبلیغاتی نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری دهم و نهم برای افراد مختلف می تواند پیام های مختلفی را داشته باشد. شاید حس نوستالژیک برخی از افراد برانگیخته شود، برخی ناراحت شوند و برخی نیز همچون گذشته بی تفاوت باشند و حتما می توان عکس العمل های دیگری را نیز دید. شاید افرادی باشند که با دیدن این فیلم ها، حرف های جدیدی را بشنوند ، با وجود آنکه این فیلم برای آنها تکراری است. چرا؟

آیا فراموشی دامن آنها را گرفته است یا دلایل دیگری دارد؟ اگرچه نمی توان تاثیر گذر زمان را نادیده گرفت اما گاه فضا و جو به گونه ای بوده است که فرد نه توان و یا نه خواست آن را داشته است که مطالب را بشنود. شاید هم وقایع رخ داده در سال های پس از انتخابات برخی از صحبت ها را رنگ و بوی خاصی بخشیده است.

در این مقاله به افرادی اشاره خواهیم کرد که نتوانسته اند و یا نخواسته اند که برخی از آنچه را که می شنیده اند و می دیده اند، بشنوند و ببینند.

به هرحال نامزد های انتخابات مختلف برای جلب توجه مردم، از تبلیغات در انواع مختلف آن استفاده می کنند. در انتخابات ریاست جمهوری، تبلیغات از تنوع و گستردگی بسیار بیشتری برخوردار است و پای صدا و سیمای سراسری نیز به عرصه ی تبیلغات باز می گردد.

با اعلام کاندیداتوری برخی چهره های شاخص در انتخابات ریاست جمهوری و تصمیم طیف های مختلف سیاسی از جمله جریان انحراف و فتنه مبنی بر حضور در انتخابات با یک کاندیدای حداکثری، به نظر می رسد در روزهای منتهی به انتخابات آرایش جدیدی را در صف جریانات مختلف سیاسی شاهد خواهیم بود.

در ابتدا باید گفت امکان رد صلاحیت کاندیدای مورد نظر جریان فتنه یعنی سید محمد خاتمی به قدری محتمل بود که اصلاح طلبان ترجیح دادند بجای حضور وی با تابلوی هاشمی وارد این عرصه شوند. از طرفی حضور هاشمی برای اصلاح طلبان چند فایده می تواند به همراه داشته باشد، اول اینکه هاشمی تابلوی رسمی اصلاح طلبی ندارد و شکست او شکست هاشمی است نه اصلاح طلبان، در صورتی که با حضور خاتمی و رد صلاحیت و یا شکست وی طومار اصلاح طلبی در هم پیچیده می شد. از سوی دیگر اصلاح طلبان با پیروزی هاشمی فرصت حضور در عرصه سیاسی کشور را می یابند که این خود به احیای این جریان در چهار سال پیش رو خواهد انجامید.

اما در این بین حضور افرادی مانند روحانی، عارف و... از سوی جریان اصلاحات در انتخابات در قالب هم افزایی با هاشمی تحلیل می شود چراکه با توجه به عدم توانایی هاشمی به تبلیغات گسترده و شهر به شهر افرادی از این دست می توانند به نوعی نقشی نیابتی در تبلیغات خود برای هاشمی بازی کنند و در نهایت در روزهای منتهی به انتخابات به نفع وی انصراف دهند. در نهایت اجماع دیر یا زود اصلاح طلبان و حتی برخی از اصولگریان بر گزینه هاشمی قابل تصور است، که این مطلب نیز در القای اینکه تمام طیف ها و سلیقه های سیاسی مختلف هاشمی را بعنوان ناجی کشور می دانند، موثر خواهد بود.

از طرف دیگر حضور جریان انحراف نیز با کاندیدای حداکثری خود یعنی مشایی و رد صلاحیت وی با اعتراضات مقطعی این جریان همراه خواهد بود چراکه حضور هاشمی بر مسند ریاست جمهوری ایران برای این جریان ضرری را به همراه نداشته و این جریان نیز در یک فرصت چهار ساله فرصت بازیابی و احیای خود را خواهد داشت. اعتراضات مقطعی جریان انحراف نیز از آن جهت قابل ارزیابی است که هر گونه اغتشاش در آستانه انتخابات نیاز به پشتوانه و سرمایه اجتماعی لازم برای این گونه تحرکات دارد که جریان انحراف از این سرمایه بی بهره می باشد. اما این اعتراضات می تواند از سویی مشروعیت نظام را زیر سوال ببرد و از سوی دیگر با امتیاز گیری از نظام احتمال برخورد قضایی با برخی افراد مسئله دار جریان انحرافی را کاهش دهد.

در این میان به طور قطع اصولگریان برای پیروزی در انتخابات نیازمند ائتلاف بهتری می باشند که نهایتا" با دو کاندیدا وارد عرصه رقابت شوند که در غیر این صورت امکان شکستن آرای اصولگریان وجود دارد.

اخبار دریافتی از اجلاس جی 8 حکایت از آن دارد که وزرای خارجه این کشورها تصمیمی مبنی بر توقف مذاکرات با کشورمان تا بعد از انتخابات ریاست جمهوری ایران دارند.

بر این اساس باید گفت با بررسی سناریوی غربی ها در بحث مذاکرات در ماه های گذشته که هدف اصلی آن تاثیر بر جامعه ایران بوده است، به نظر می رسد طرف های مذاکره کننده انتظار داشتند اعمال فشارهای بیشتر بر ایران، جامعه را به سمت واگرایی با سیاست های نظام بکشاند و در نهایت این واگرایی منجر به ورود طرف غربی با موضعی برتر در مذاکرت و همچنین عقب نشینی جمهوری اسلامی در موضوع پرونده هسته ای شود. آنها امیدوار بودند با ادعای امتیازدهی و پیشنهادات سازنده به همراه فضاسازی رسانه ای، ایران را متمایل به عقب نشینی از حقوق خود کنند. اما با توجه به مذاکرات آلماتی 2 باید گفت این فضا برای طرف غربی ایجاد نگشت و آنها شرایط را برای پیروزی مطلوب نمی بینند.

لذا با توجه به نزدیکی انتخابات ریاست جمهوری در ایران، غربی ها با طراحی سناریوهای مختلف در قبل، حین و بعد از انتخابات از قبیل تلاش برای چالش ضدامنیتی و احیای فتنه، تلاش برای ایجاد گسست در حاکمیت و... به دنبال گره زدن مذاکرات هسته ای با موضوع انتخابات ریاست جمهوری ایران اند. بطوری که امیدوارند هم افزایی این دو موضوع اثرگذاری مطلوبی بر جمهوری اسلامی داشته باشد.

به نظر می رسد غربی ها با افزایش فشار بر جمهوری اسلامی و القای بی نتیجه بودن مذاکرات به دنبال تغییر نگرش و ذائقه انتخاباتی جامعه ایرانی هستند تا در محصول این فرایند، بر سرکار آمدن چهره‌های متمایل به غرب در ایران، برداشت شود. به عبارت دیگر افزایش فشار و انتظار مذاکره برای دولت بعدی به گزینه مطلوب غرب که خواستار مذاکره با آمریکا و گفتمان سازش می باشد، منتهی خواهد شد.

از طرف دیگر برنامه ریزی دشمن برای اقدامات ضد امنیتی و استفاده از فضای هیجانی انتخابات مانند آنچه در فتنه 88 شاهد آن بودیم به نوعی در مذاکرات نتیجه گذار خواهد بود و موضع ایران را تضعیف می نماید چراکه در سال 88 نیز تا مدت ها دیپلماسی جمهوری اسلامی در موضع ضعف قرار داشت.

بنابراین اثرگذاری بر نتیجه انتخابات برای رای آوردن گزینه مطلوب غرب و همچنین استفاده از اقدامات ضد امنیتی در بستر انتخابات برای تضعیف موضع ایران در روند مذاکرات، از مهمترین دلایل تعویق مذاکرات تا بعد از انتخابات ریاست جمهوری ارزیابی می شود.

نویسنده:  گروه فرامنطقه‌ای اندیشکده تبیین

فتنه‌ی 88 را می‌توان یکی از پیچیده‌ترین چالش‌هایی دانست که نظام جمهوری اسلامی ایران، در طول سه‌دهه حیات سیاسی خود با آن رو‌به‌رو شده است. این فتنه که با هدف تغییر رفتار و ساختار نظام جمهوری اسلامی ایران بر‌پا گردید، با تولید گسل‌های فرهنگی و کینه‌تراشی‌های اجتماعی و تشدید شکاف‌های موجود، به دنبال مشروعیت‌زدایی و بی­ثبات­سازی نظام بود تا نهایتاً آرزوی سی‌ساله نظام سلطه، محقق شود.

در این میان، عناصر فریب‌خورده داخلی که از آن‌ها با عنوان؛ «اصحاب فتنه» یاد می‌شود، با فضاسازی و دنباله‌روی از مدل‌های شبیه‌سازی شده براندازی نرم، عملاً کوشیدند شرایط را برای تحقق خواسته‌های غرب فراهم کنند و اگر بصیرت‌افزایی و راهنمایی‌های رهبری نظام – این حبل‌المتین نظام اسلامی- و پیروی آحاد امت از امام جامعه نبود، می‌رفت تا این سناریوی پیچیده، چالشی جدی را در درون نظام اسلامی به‌وجود بیاورد.

مروری بر تحولات پیش از انتخابات دهم ریاست جمهوری که از آن می‌توان به «تمهیدات فتنه» تعبیر نمود و نیز اوج فتنه‌انگیزی در روزهای پس از 22 خرداد 1388 می‌تواند سناریوی فتنه را رمز‌گشایی کند.