بُشر بن عَمرو خَضرَمّی

«بشر» پسر «عمرو» پسر احدوث و از مردم «حضرموت» و از قبیله کنده بوده است. او از نیکان و یاران حضرت امام علی علیه السلام است. دلاوری فرزندان او در نبردها زبانزد است. بُشر در ایامی که هنوز امام حسین علیه‌السلام با یاران یزید در حال گفت و گو بودند، به امام حسین علیه السلام پیوست. (1)

امتحانی دیگر

 

«سید داودی» نقل کرده: روز عاشورا فرا رسید و جنگ آغاز شد. در همان حال به بُشر خبر رسید که پسرت عمر در مرز ری به اسارت گرفته شد. او در پاسخ گفت: به حساب خداوند می‌گذارم. من دوست ندارم که او اسیر شود و من بعد از او زنده باشم. خبر این جریان به امام حسین علیه السلام رسید. حضرت به او فرمودند: «رحمك الله فی حلّ من بیعتی، فاذهَب واعمل فی فكاكِ ابنك؛ خدای تعالی تو را رحمت کند، تو از بیعت با من آزادی، پس برو و در آزادی پسرت کوشش کن.» بُشر عرض کرد: ای اباعبدالله! درندگان مرا زنده زنده بخورند، اگر از شما جدا شوم. پس امام فرمود: «اینها را به پسرت محمد بده (محمد نیز پدر را در کربلا همراهی می‌کرد) این لباس‌های بُردی است که می‌تواند در آزادی برادرش از آن کمک گیرد.» امام به او پنج لباس دادند که قیمت آنها هزار دینار می‌شد.(2)

درسی که می‌توان گرفت: معرفت ویژه بُشر در کربلا به امام و هدف او باعث شد تحت تاثیر عواطف پدری قرار نگیرد.

شهادت بُشر

 

بُشر در کربلا پیش از ظهر عاشورا به مقام رفیع شهادت نائل آمده است.(3) در زیارت ناحیه مقدسه آمده، «السلام علی عمرو الحضرمی؛ درود بر بشر پسر عمرو حضرمی.» سروی نیز شهادت او را در حمله نخستین دانسته است.(4)

پی‌نوشت‌ها:

1- ابصار العین، مقصد 7، ص 173.

2- تنقیح المقال، ج1، ص173.

3- منتهی الامال، ج1، ص 654.

4- مناقب آل ابی طالب، ج4 ، ص 113.

منبع:

یاران شیدای حسین بن علی علیهماالسلام، استاد مرتضی آقا تهرانی .

عبدالله بن بُشر خَثعَمِی

«عبدالله» پسر «بُشر» پسر «ربیعه بن عمرو» از شجاعان نام‌آور عرب بوده است. پدر عبدالله نیز از رزم‌آوران بوده است.عبدالله از جمله کسانی بود که همراه لشکر ابن سعد خارج شد، ولی سرانجام از یاران امام حسین علیه‌السلام گشت.(1)

شهادت عبدالله

 

عبدالله پیش از ظهر عاشورا به فوز شهادت رسید. (2)

پی‌نوشت‌ها:

1- ابصار العین، ص 170.

2- منتهی الآمال، ج1، ص 656.

منبع:

یاران شیدای حسین بن علی علیهماالسلام، استاد مرتضی آقا تهرانی .

اُمیة بن سَعد بن زید طائی

«اُمَیه» پسر «سعد» از قبیله «طِیّ» است.(1) او از بزرگان اصحاب امیرمومنان علیه السلام است. او از زمره رزم‌آوران بود و در کوفه اقامت داشت.(2) او در شب هشتم محرم در کربلا به امام حسین علیه السلام و یارانش پیوست. (3)

شهادت امیه

 

امیه نیز چون بسیاری از یاران امام حسین علیه السلام قبل از ظهر روز عاشورا به فوز شهادت نائل گشت.(4)

پی‌نوشت‌ها:

1- تسمیة من قتل مع الحسین علیه السلام، ش 66.

2- ابصار العین، ص 198، مقصد 13.

3- تنقیح المقال، ج2، ص148.

4- منتهی الآمال، ج1، ص 656 .

منبع:

یاران شیدای حسین بن علی علیهماالسلام، استاد مرتضی آقا تهرانی .

 

جُوَین بن مالکِ من قِیس بن ثَعلَبَه

«جوین» پسر «مالک» از قبیله «قیس بن ثعلبة» بود.(1) او که از شیعیان بود با قبیله خود برای جنگ با امام حسین علیه السلام خارج شده بود؛ ولی وقتی ابن سعد شروط امام را نپذیرفت، با عده‌ای شبانه به اردوگاه حسینی ملحق شد.(2)

شهادت جوین

 

ابن شهر آشوب شهادت جوین را در حمله نخستین دانسته است.(3) بنابراین او پیش از ظهر عاشورا به مقام شهادت رسیده است.(4)

درسی که می‌توان گرفت: بی شک عده‌ای بر مبنای جهالت وارد معرکه‌ای می‌شوند؛ اما شهامت در انتخاب راه صحیح پس از شناخت آن کاری بس دشوار و شیوه رادمردان است جوین یکی از آن رادمردان بود.

پی‌نوشت‌ها:

1- تسمیة من قتل مع الحسین علیه السلام، ش 41.

2- ابصار العین، ص 194، حدود سی نفر از سپاه عمر سعد شب عاشورا به امام حسین علیه السلام پیوسته‌اند که جوین یکی از آنها بوده است.

3- مناقب آل ابی طالب، ج4، ص 113 .

4- منتهی الآمال، ج1، ص 654 .

منبع:

یاران شیدای حسین بن علی علیهماالسلام، استاد مرتضی آقا تهرانی .

 

 

قاسم بن بشر ازدی

«قاسم» پسر «بشر الازدی» است.(1) او مردی شجاع و از شیعیان کوفه بوده است. او همراه لشکر «ابن سعد» از کوفه به کربلا حرکت کرد. قاسم بن حبیب هنگامی که ظلم امویان و مظلومیت حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام را مشاهده کرد به امام و یاران آن حضرت پیوست.

شهادت قاسم

 

قاسم پس از جنگ با دشمن پیش از ظهر روز عاشورا به مقام شهادت نائل آمد.(2) برخی گفته‌اند او در حمله نخستین در پیش روی امام به شهادت رسیده است.(3) شیخ طوسی او را از اصحاب امام حسین علیه السلام دانسته است.(4)

پی‌نوشت‌ها:

1- تسمیة من قتل مع الحسین علیه السلام، ش 90، سماوی نام پدر وی را «حبیب بن ابی بشر» دانسته است. (ابصارالعین، ص 186)

2- منتهی الآمال، ج1، ص 654 .

3- بحارالانوار، ج 45، ص72.

4- رجال شیخ طوسی، ص 79. 

منبع:

یاران شیدای حسین بن علی علیهماالسلام، استاد مرتضی آقا تهرانی .

جُنادة بن کَعبِ بن الحَرثِ انصاری خَزرَجی

«جُناده» فرزند «کعب انصاری» است. او با اهل و عیال خود و فرزندش «عمرو» در مکه معظمه به خدمت امام حسین علیه السلام رسید و تا روز عاشورا در رکاب آن حضرت باقی ماند.(1) در زیارت «ناحیه مقدسه» آمده است: «السلام علی جنادة بن کعب الانصاری الخزرجی» .

شهادت جُنادة بن کَعب

 

«جناده» از جمله شهدایی است که پیش از ظهر روز عاشورا به درجه رفیع شهادت نائل آمده است.(2) او هنگام تاختن به سوی دشمن این رجز را ترنم می‌کرد:

انا جنادة و انا بن الحارث                         لستُ بخوار و لا بناكث

عن بیعتی حتی یرثنی وارثی                الیوم ثاری فی الصعید ماكث(3) 

من جناده پسر حارثم، نه ضعیفم و نه پیمان شکن، بر بیعت خود ثابت رای هستم تا به وارث خود این عهد را ارث نهم، در حالی که امروز اعضای بدنم در این زمین شکسته خواهد شد.

او سرانجام در روز عاشورا و در حمله نخستین به شهادت رسید. (3)

پی‌نوشت‌ها:

1- منتهی الآمال، ج1، ص 654/ ابصار العین، ص 158.

2- منتهی الآمال، ج1، ص 654 .

3- مناقب آل ابی طالب، ج 4، ص 104 .

4- ابصار العین، ص 158 .

منبع:

یاران شیدای حسین بن علی علیهماالسلام، استاد مرتضی آقا تهرانی .

 

جُندُب بن حُجر (حجیر) کِندی خُولانی

«جندب» پسر «حُجر بن عدی کندی خولانی» است.(1) شیخ طوسی وی را از اصحاب امام حسین علیه‌السلام دانسته است.(2) «حُجر» پدر «جُندب» از یاران و اصحاب امام علی علیه السلام بود که معاویه او را به سبب حمایت بی دریغش از مولا علی علیه السلام کشت و در محلی به نام «مرج عذرا» در شام مدفون است.(3) جناب «جندب» خود از بزرگان شیعه بوده است.(4) به نقل از «ابن عساکر» او نیز امیر دو قبیله بزرگ «بین کنده» و «ازد» بوده است. (5)

جندب قبل از این که حرّ به سپاه امام حسین علیه السلام برخورد کند به سپاه حضرت ملحق شده بود و تا کربلا امام را همراهی کرد و سرانجام در روز عاشورا به شهادت رسید. (6)

پی‌نوشت‌ها:

1- منتهی الآمال، ج1، ص 654 .

2- رجال شیخ طوسی، ص 72.

3- منتهی الآمال، ج1، ص 654 .

4- ابصار العین، ص 174.

5- منتهی الآمال، ج1، ص 654 .

6- ابصار العین، ص 147/ تنفیح المقال، ج1، ص236.

منبع:

یاران شیدای حسین بن علی علیهماالسلام، استاد مرتضی آقا تهرانی .

 

 

رافع بن عبدالله مولی مُسلم اَزدی

رافع بن عبدالله مولی مسلم ازدی(1) 

 

رافع فرزند «عبدالله» و «غلام مسلم ازدی» است. او همراه مولای خود مسلم به امام حسین علیه السلام پیوست و بعد از او به مقام شهادت نائل آمد. «مامقانی» گفته شهادت ایشان پس از مسلم در حال مبارزه، بعد از نماز ظهر اتفاق افتاده است.(2) 

پی‌نوشت‌ها:

1- گفتنی است فضیل بن زبیر وی را غلام اهل شنوئة (شنوئة شاخه‌ای از قبیله ازد می‌باشد. معجم قبائل العرب، ج1، ص15 و ج2، ص614) دانسته است. تسمیة من قتل مع الحسین علیه السلام، ش 92 .

2- تنقیح المقال، ج1، ص236.

منبع:

یاران شیدای حسین بن علی علیهماالسلام، استاد مرتضی آقا تهرانی .

زُهَیر بن سَلیم اَزدی

«زهیر» از قبیله «ازد» فرزند «سلیم»(1) از سعادتمندانی است که در شب عاشورا به خیمه‌گاه حسینی علیه‌السلام چهره سایید و به یاران امام پیوست. این بزرگ‌مرد هنگامی که همه بر جنگ با اباعبدالله هم قسم شده‌ بودند، خود را به اصحاب امام رسانید و به آنها ملحق شد. او در روز عاشورا و در اولین حمله به شهادت رسید و او با ریختن خون خود دین محمدی را زنده کرد.(2)

پی‌نوشت‌ها:

1- تسمیة من قتل مع الحسین علیه السلام، ش 91.

2- منتهی الآمال، ج1، ص 654/ بحارالانوار، ج 45، ص 64.

منبع:

یاران شیدای حسین بن علی علیهماالسلام، استاد مرتضی آقا تهرانی .

مُسلِم بن کثیر اَعرَج اَزدی کوُفی

«مسلم» فرزند «کثیر» از قبیله «ازد»(1) و از مردان کوفه است. گفته‌اند او از یاران (تابعین) امام علی علیه‌السلام بود و در رکاب آن حضرت، در یکی از جنگ‌ها زخمی به پای او رسیده و آسیب دیده بود. (2)

شهادت مسلم

 

تاریخ نویسان گفته‌اند: «مسلم بن کثیر» برای یاری اباعبدالله الحسین علیه السلام خود را از کوفه به کربلا رسانید؛ اما در ورودی کربلا دستگیر شد و به شهادت رسید.(3) ابن شهر آشوب بر این باور است که مسلم در حمله نخستین به شهادت رسیده است.(4)

در زیارت ناحیه آمده است: «السلام علی مسلم بن کثیر الازدی؛ سلام بر مسلم بن کثیر ازدی» شیخ طوسی، مسلم بن کثیر را از یاران حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام به شمار آورده است. (5)

پی‌نوشت‌ها:

1- تسمیة من قتل مع الحسین علیه السلام، ش 89.

2- ابصار العین، ص 165 مقصد 10.

3- همان .

4- مناقب آل ابی طالب، ج 4، ص 113/ منتهی الآمال، ج1، ص 654.

5- رجال شیخ طوسی، ص 80 .

منبع:

یاران شیدای حسین بن علی علیهماالسلام، استاد مرتضی آقا تهرانی .

 

 

عُمَر بن ضَبیعَة بن قَیس بن ثَعلَبَة ضَبُعی تَیمی

«عمر» را نیز «عمرو» نامیده‌اند.(1) او مردی شجاع و رزم‌آور بود. او با ابن سعد از کوفه خارج شد و سپس با عده‌ای به سپاه امام حسین علیه السلام ملحق شد.(2)

شهادت عمر

 

سماوی به نقل از سروی گوید: عمرو در حمله نخستین در كربلا به فوز شهادت نائل شد. (3)

پی‌نوشت‌ها:

1- تسمیة من قتل مع الحسین(ع)، ش 42.

2- ابصار العین، ص 194.

3- همان.

منبع:

یاران شیدای حسین بن علی علیهماالسلام، استاد مرتضی آقا تهرانی .

 

 

عمار بن حسّان بن شریح طائی

«عمار» فرزند «حسان بن شریح» از قبیله «طّی» و از شیعیان پاکباخته و عاشق ولایت و شجاع است.(1) او برای درک امام، ایشان را از مکه تا کربلا همراهی کرده است. پدر عمار، «حسان» از یاران امام علی علیه‌السلام بوده است که در رکاب آن عدل گستر نام‌آور در جنگ جمل شرکت کرده و در جنگ صفین شهید شده است.(2)

فرزندان عمار بن حسّان بن شریح طائی

 

فرزندان و نوادگان این بزرگ‌مرد، همه از شیعیان و دوستداران اهل‌بیت علیهم السلام شناخته شده‌اند. از جمله آنها «عبدالله بن عامر بن سلیمان بن صالح بن وهب بن عمار» است که از علما و راویان حدیث امامیه است. او دارای آثار و نوشته‌هایی چند، همچون کتاب «قضایا امیرالمومنین علیه السلام» بوده پدر بزرگوارش از امام هشتم حضرت علی بن موسی الرضا علیه السلام حدیث نقل نموده است.(3) در این کتاب او از پدرش «ابوالجعد احمد بن عامر» و «شیخ نجاشی» رجالی بزرگ شیعه، روایت نقل کرده است. از «عبدالله بن احمد» نقل شده است که گفت:

"پدرم «احمد» در سال 157 ولادت یافته و او حضرت علی بن موسی الرضا علیه السلام را در سال 194 هجری ملاقات کرده است؛ در حالی که شهادت آن حضرت روز سه‌شنبه، 18 جمادی الاول، سال 202 در طوس رخ داده است، بنده، حضرت ابوالحسن ابومحمد علی بن موسی علیه السلام را خود نیز ملاقات کرده‌ام. پدرم موذّن دو امام بزرگوار حضرت جوادالائمه و امام هشتم علیهماالسلام نیز بوده است. (4)

شهادت عمار بن حسان بن شریح طائی

 

سروی گفته است «عمار» فرزند «حسان بن شریح الطائی» در حمله نخستین، جان خود را در راه حمایت از دین در كربلا فدا کرد.(5)

پی‌نوشت‌ها:

 1- ابصار العین، مقصد 13، ص 197.

2- همان .

3- رجال النجاشی، ج2، ص250.

4- منتهی الآمال، ج1،ص 653 و 654/ رجال النجاشی، ج1، ص251.

5- مناقب آل ابی طالب، ج4، ص 113.

منبع:

یاران شیدای حسین بن علی علیهماالسلام، استاد مرتضی آقا تهرانی .

اَدهَم بن امیه

اَدهَم بن اُمَیّه (1)

 

«ادهم» پسر «امیه» از شیعیان بصره بوده است. در «وسیلة الدارین»، او از اصحاب رسول خدا صلی الله علیه و آله که از آن بزرگوار نقل حدیث کرده؛ دانسته شده است.(2) او در اجتماع شیعیان منزل «ماریه» حضور داشته است. او به دعوت و همراهی «یزید بن ثُبیط» خود را از بصره در ابطح به سالار شهیدان رسانید و تا کربلا همراه امام بود. (3) 

شهادت اَدهَم

 

صاحب حدائق گفته است که او در كربلا در كنار امام حسین علیه السلام کشته شد.(4) اما دیگران نقل کرده‌اند که در حمله نخستین با عده‌ای از یاران امام به شهادت نائل آمده است.(5)

پی‌نوشت‌ها:

1- تسمیة من قتل مع الحسین علیه السلام، ش 49.

2- وسیلة الدارین، ص99.

3- ابصار العین، ص 192.

4- الحدائق الوردیة، ج 1، ص 210.

5- ابصار العین، ص 192.

 

منبع:

یاران شیدای حسین بن علی علیهماالسلام، استاد مرتضی آقا تهرانی .

 

زُهَیر بن بُشرِ خَثعَمِی

زهیر پسر بشر است که در کربلا حضور یافت و در حمله نخستین به فوز شهادت نائل آمده است. در زیارت رجبیه این گونه آمده است:(1) «السلامُ علی زُهیر بن البُشر؛ سلام بر زهیر پسر بشر (بشیر). (2)

پی‌نوشت‌ها:

1- مناقب آل ابی طالب، ج 4، ص 113/ وسیلة الدارین، ص 94/ الامام الحسین فی کربلا، ج 4، ص 268، ش 25/ ابصار العین، ص 170.

2- اقبال الاعمال، ج 3، ص 78/ بحارالانوار، ج 45، ص 72. 

منبع:

یاران شیدای حسین بن علی علیهماالسلام، استاد مرتضی آقا تهرانی .

 

عبیدالله بن یزید ثُبیط

عُبَیدُالله بن یَزید ثُبیط (1)

«عبیدالله» فرزند «یزید بن ثیبط» اهل بصره و از شیعیان است. عبیدالله با برادرانش مجموعاً ده برادر بوده‌اند که از این تعداد فقط عبدالله و عبیدالله همراه پدرشان از بصره به ابطح و سپس از ابطح تا کربلا آمده‌اند. (3) 

شهادت عبیدالله

 

بر مبنای گزارش صاحب مناقب و طبری عبیدالله در حمله نخستین شهید شده است.(3)

پی‌نوشت‌ها:

1- تسمیه من قتل مع الحسین علیه السلام، ش 45 .

2- تاریخ الامم و الملوک، ج 5، ص 353.

3- تاریخ الامم و الملوک، ج 5، ص 353/ مناقب آل ابی طالب، ج 4، ص 113.

منبع:

یاران شیدای حسین بن علی علیهماالسلام، استاد مرتضی آقا تهرانی .