پیام الهی ۲
احسان به والدین
در باب احسان به والدین، در بیش از 8 سورۀ قرآن کریم، خداوند به انسان دستور میدهد و سفارش میکند که در حق والدین احسان کنید بنحوی که در چهار سورۀ بعد از آنکه فرموده کسی را مثل و مانند من قرار ندهید و نپرستید بلافاصله میفرماید: به والدین نیکی کنید که این نشان دهندۀ اوج توجه خداوند به موضوع نیکی به پدر و مادر است پس فرد مسلمان که ادعای تسلیم بودن در برابر خداوند قادر دانا میکند باید بداند که این خواستۀ بحق خداوند بوده و باید بنحو احسن به مرحلۀ عمل برسد و اگر از حکم او سرپیچد بداند که خداوند به عمل و نیت او آگاه است و روز قیامت بر آنچه میاندیشد و میکند آگاه است.
خداوند به انسان سفارش کرده که زحمات والدین بخصوص مادر را نادیده نگیرید چرا که او 9 ماه تو را در رحم حمل میکند و درد زایمان را تحمل میکند و شیرۀ جانش را که شیر است بمدت 2 سال به تو هدیه میدهد و از کلسیمی که مایۀ استحکام استخوانهایش است دریغ نمیکند و روز به روز به ضعفش افزوده میشود تا آنجایی که هر فردی 33 ماه از شیره جان مادرش میکشد تا انسانی 2 ساله میشود. پس جا دارد که شکر من که خدای اویم و شکر پدر و مادرش هم بجا آورد و بدانید که بازگشت شما به سوی من است.
چقدر جالب است که شکر پدر و مادر درست در کنار و بعد از شکر خداوند قرار گرفته است که این نشان دهندۀ اینست که والدین خیر و صلاح شما را میخواهند پس عزت آنها را بعد از عزت خداوند نگهدارید و اگر خلاف آن کردید شک نکنید که بزودی بسوی من باز میگردید و به آنچه کردید از خدمات شما و زحمات آنها رسیدگی و مؤاخذه خواهید شد و هر کس عملش طوق گردنش خواهد شد پس هرگز خلاف آنچه حکم کردیم عمل نکنید.
جالب است که خداوند قادر مطلق در قرآن کریم کراراً به فرزندان حکم میکند که به والدین احسان کنند در حالیکه فقط در دو مورد پدر و مادر را سفارش میکند که فرزندانتان را از ترس فقر و نداری و امنیت نکشید که ما روزی شما و آنها را میرسانیم. نکته در اینجاست که والدین در دوره جاهلیت هم بواسطۀ دلسوزی برای فرزندان مجبور به کشتن آنها میشدند و فکر میکردند با کشتن نوزاد خود لطفی به او کردهاند که در بزرگسالی شاهد فقر پسران و اسارت دختران به دست دشمنان نباشند و این بدلیل تسلط شیطان بر آنها بود که عملشان را در نزدشان زیبا جلوه داده بود. پدر و مادر بواسطه لطف و عاطفهای که دارند فرزندانشان را فراموش نمیکنند در حالیکه بارها دیده شده که فرزندان والدین را خصوصاً در دوران بیماری و پیری فراموش کرده که این دردناکترین حالت برای والدین و بدترین ناشکری برای فرزندان است. خداوند میفرماید: آنچه از خیر و نیکی انفاق میکنید اول برای پدر و مادر باشد سپس به سراغ خویشان و فقیران و مسکینان و در راهماندگان بشتابید که این به معنای لزوم توجه فرزندان به وضعیت معیشتی والدین است خصوصاً در دوران کهولت که توان کار و حرکت و درآمد به حداقل میرسد. خداوند در سورۀ اسراء حکم نیکی به والدین را سختتر کرده است و پا از کلمه سفارش فراتر نهاده و دستوری جدی و حکمی قانونی و تعهدی استوار از انسانها گرفته که جز او را نپرستید و به والدین نیکی کنید؛ پس اگر مسلمان واقعی هستید به تمامی احکام خداوند عمل کنید در غیر اینصورت حق او را ادا نکردهاید و باز خداوند میفرماید: وقتی والدین پیر و ناتوان شدند بنحوی که مایۀ زحمت تو شدند هرگز کمترین بیاحترامی که اُف یا اُه باشد بر زبان نیاور و با آنها تحت هیچ شرایط با صدای بلند سخن نگو بلکه با نهایت ادب و تواضع و احترام پر و بال محبت و بزرگواری برایشان بگشا. آن موقع که تو کودکی ناتوان بودی و خود را آلوده میکردی آنها وظیفهشان را بخوبی انجام دادند حالا که نوبت توست چه خواهی کرد و این امتحانی است که خدایت تو را به آن میآزماید تا ببیند تو که ادعای مسلمانی میکنی چقدر به احکام خداوند پایبندی و حتی فکر تو را میخواند که آیا آنها را مایۀ امتحان و رحمت میدانی و بواسطۀ آنها خودت را به خدا نزدیک میکنی یا آنها را مایۀ بلا و زحمت و مصیبت و عذاب میدانی پس یقین بدان هر چه کنی خداوند به آن آگاه است.
بر محمد و آل محمد صلوات
منابع: (قرآن)
- سورۀ بقره آیات 83، 180، 215
- سورۀ نساء آیه 36
- سورۀ اسراء آیات 13، 23، 25
- سورۀ انعام آیه151
- سورۀ لقمان آیات 14 و 15
- سورۀ احقاف آیه 15
- سورۀ عنکبوت آیه 8
- سورۀ ابراهیم آیه 41