ذن
ذن شکلی از آیین بودایی مهایانه است که تاکید فراوانی بر تفکر لحظه به لحظه و ژرف نگری به ماهیت اشیا به وسیله تجربه مستقیم دارد. این مکتب معمولاً تعالیم خود را به صورتهایی تناقضآمیز و فرامنطقی بیان میدارد. ذن را میتوان تمرکزی ناظر بر چهار لایه شرح داد: لایه نخست شاهد بودن بر محیط اطراف شامل صداها، بوها، نورها واحساس سرما وگرما است لایه دوم ناظر بودن بر ذهن است. به این معنی که افکار واندیشهها ستیز نکنیم، از آنها نگریزیم، آنهارا نام گذاری نکنیم (زشت/زیبا) و به خاطر خجالت یا احساس گناه از افکار، آنها را انکار نکنیم. لایه سوم جسم است که بر تک تک نقاط بدن و وانهادگی و آرامش آنها ناظر باشیم لایه چهارم تنفس است که طی آن ریتم وآهنگ طبیعی تنفس را شاهد خواهیم بود
ذن از لغت “چان” که یک واژه چینی است سر چشمه گرفته و وارد زبان انگلیسی شده و در فرم اصلی دهیانا می با شد امروزه ” ذن ” به عنوان یک لغت ژاپنی شناخته می شود و معنی آن در انواع تلفظ های ژاپنی و چینی و انگلیسی ، در بحر تفکر غوطه ور شدن و اندیشیدن است . ” ذن ” بر اثر برخورد جهان بینی ” تائوئیستها ” و ” کنفومیونسیتها ” با اصول ” ماهایانا ” پدید آمده و بنابر این ظهور و بروز تمایلات خیلی نزدیک به ” ذن ” را می توان پس از فراهم آمدن ” (سوتراهای :سوره )بزرگ ماهایانا ” در چین دید که این کار توست راهب و مدرس هند ” کومباراجیوا ” صورت گرفت . ذن تعریفی خاص و قالبی ندارد و نه مذهب است و نه ریاضت و نه فلسفه و نه روانشناسی ولی با این وصف ، تعاریف چند نفر از متفکرین معاصر ادبیات ذن را نقل می کنیم : پروفسور دی _تی _سوزوکی ( استاد فلسفه بودائی در دانشگاه اوتانی توکیو ) این استاد که ۲۵ جلد کتاب درباره ی ذن نوشته و به زبان انگلیسی هم منتشر کرده است متجاوز از ۹۰ درصد ادبیات ذن را به تحریر کشیده و به دنیا معرفی نموده است . پروفسور ژاپنی ” ذن ” را بدینسان توصیف می کند : (ذن عبارت است از رهائی _ ذن یعنی پرورش خود آگاه و ناخود آگاه انسان که ماوراء هر گونه دور اندیشی است ذن یعنی “ماوراء” منطقی زیستن و منطقی اندیشیدن). آلن واتس (محقق و فیلسوف و استاد دانشکده های آمریکا) وی که چندین کتاب درباره ” ذن ” نوشته ، رئیس آکادمی آسیائی در آمریکاست و چنین می گوید : ( ذن شیوه و روشی است در راه رستگاری و رهائی . یعنی مجموعه اصولی که انسان با رعایت آنها می تواند با اشتیاق زندگی نماید ” ذن ” نه مذهب است و فلسفه است و نه علم و روانشناسی ) . دکتر کرسیمی همفریز (نویسنده شاعر و قاضی انگلیسی) وی که در لندن زندگی می کند ، تالیفات معتبری در زمینه ذن دارد او می گوید : ( ذن یعنی نگریستن به هر شیئی و جسم و انسان بدون کاستن از ارزش واقعی آن و بدون افزودن بر ارج واقعی آن … و بعد می افزاید : برای انتقال مفهوم ذن واژه و نثر و نظم نقش خامی را ایفا می کنند . یعنی ذن را با ابزار کلمه و لفظ و واژه و نظم نمی توان به درستی تعریف و بازگو کرد . ) ذن تجربه ای است طولانی که فرد باید خود آن را حس نماید . و همچنانکه نمی توان با توضیح درباره راه رفتن و نفس کشیدن عین نفس کشیدن و راه رفتن را تجربه نمود ذن را نیز با توضیح و توصیف و تعریف نمی توان درک کرد . درباره ذن تعاریف زیادی وجود دارد . ما دو تعریف دیگر هم درباره ی ذن نقل می کنیم : ذن یعنی مبدل گشتن روباه به شیر و هزارپا به اژدها . ذن یعنی مهاجرت از قطب اضطراب به قطب آرامش . نادیده گرفتن ذن مایه تاسف است؛ زیرا هنرهای رزمی در ظریف ترین شکل خود چیزی بیش از رقابت جسمی بین دو حریف، یعنی وسیله ای برای تحمیل اراده فرد بر حریف یا وارد آوردن ضربه فیزیکی بر او است. در واقع برای استاد واقعی کاراته ، کونگ فو ، آی کی دو ، وینگ چون ، جودو و دیگر هنرهای رزمی اساسا راهی برای دستیابی به آرامش روحی و روانی ، استراحت مغزی و فکری و عمیق ترین نوع اعتماد بنفس به شمار می رود. بنابراین به پیروی از آن هنر جنگیدن به وسیله شمشیر ، کنجوتسو «روش شمشیر زنی» به کندو تبدیل گشت. به زودی دیگر هنرهای رزمی پسوند “دو” به خود گرفتند که به مفهوم “راه” است و یا کاملتر بگویم: «راه روشن بینی، خودسازی و فهم.» عنصر اساسی ذن به درجات مختلف در هنرهای رزمی آی کی دو ، جودو ، کاراته دو ، کوان دو ، هاپ کی دو ، جیت کان دو و وو وی تائو (تائو:دائو:دو:روش :راه ) و در بین دیگر هنرهای رزمی معکوس است. نقش ذن در هنرهای رزمی تعریف ساده از آن را غیر ممکن می سازد زیرا ذن فاقد هر گونه نظریه است از این رو ذن دانشی است درونی و از درون شخص سرچشمه می گیرد که برای آن هیچ توضیح خاص و صریح و قطعی داده نشده است. ذن در هنرهای رزمی بر قدرت فکر و ارتقاء سطح هوش فرد تاکید ندارد و تاکید آن بر عمل شهودی است.
ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ دوشنبه 11 آبان 1388 ساعت 4:36 PM | نظرات (0)
RSS