نوروز شگفت‌انگیز است... آهسته آهسته از راه می‌رسد و بی آن که خبر کند، جادو می‌کند

شاید به همین دلیل است که نوروز مورد استقبال مردم بسیاری از سرزمین‌های دیگر قرار گرفته و هر چه که می‌گذرد بر نفوذ و گستردگی آن افزوده می‌شود، چنانکه امروز از آسیای میانه گرفته تا آسیای مرکزی، از پاکستان گرفته تا تانزانیا با جلال و شکوه تمام گرامی داشته می‌شود. اگرآشنایی با آداب و رسوم مردم این کشورها، برای شما جالب است خط های بعدی را به دقت بخوانید:

نوروز در پاکستان
در پاکستان غالبا صفت "عالم افروز" را در مورد نوروز به کار می‌برند و این حکایت از علاقه‌مندی مردم این کشور به نوروز دارد. بسیاری از خانواده‌های پاکستانی مراسم نوروز را گرامی می‌دارند، به طوری که برای یکدیگر کارت تبریک طلایی و الوان مزین به گل و بلبل که نشان از نو شدن طبیعت دارد، می‌فرستند که معمولا بر آن عبارت عید مبارک نقش بسته است.آنها هم مانند ایرانی ها خانه‌تکانی می‌کنند، لباس نو می‌پوشند، به دید و بازدید می‌روند و سعی می‌کنند کدورت و غم‌ را از دل‌ها بزدایند و زندگی را به شادی بگذرانند.

خانواده‌های پاکستانی به هنگام نوروز سفره نوروزی رنگین می‌گسترانند و انواع شیرینی و میوه‌ها را بر آن می‌چینند و بزرگترها به کوچکترها هدیه می‌دهند.

از آداب و رسوم عید نوروز در میان مردم پاکستان تهیه نمودن انواع شیرینی مثل «لدو»، «گلاب حامن»، «رس ملائی»، «کیک برفی»، «شکرپاره»، «کریم رول»، «سوهن حلوا» و همچنین پختن غذاهای معروف این ایام و عیدی دادن و گرفتن و دید و بازدید اقوام است.

نوروز در تاجیکستان
نوروز در تاجیکستان، به خصوص در "بدخشان" با شکوه بسیار برگزار می‌شود. نوروز برای مردم تاجیک که روزگاری سرزمینشان بخشی از ایران بزرگ محسوب می‌شده عید ملی اجدادی است و آن را غدیر ایام یعنی عید بزرگ می‌خوانند.

نوبهار است در آن کوش که خوشدل باشی
که بسی گل بدمد باز و تو در گل باشی

من نگویم که کنون با که نشین و چه بنوش
که تو خود دانی اگر زیرک و عاقل باشی

چنگ در پرده همین می‌دهدت پند ولی
وعظت آن گاه کند سود که قابل باشی

در چمن هر ورقی دفتر حالی دگر است
حیف باشد که ز کار همه غافل باشی

نقد عمرت ببرد غصه دنیا به گزاف
گر شب و روز در این قصه مشکل باشی

گر چه راهیست پر از بیم ز ما تا بر دوست
رفتن آسان بود ار واقف منزل باشی

حافظا گر مدد از بخت بلندت باشد
صید آن شاهد مطبوع شمایل باشی

حافظ

آداب و رسوم مردم خراسان در عید نوروز

در خراسان همه به آداب و رسوم نوروز پای‌بند و علاقمندند و در اجرای سنن باستانی این عید ملی سخت می‌کوشند.

خراسانی‌ها چند روز متوالی دست از کار می‌کشند و ایام و ساعات خود را صرف جشن و سرگرمی و تفریح و خنده می‌کنند.

گندم و عدس سبز می‌کنند لباس نو می‌پوشند. اسفند می‌سوزانند تخم مرغ رنگ کرده درست می‌کنند و کاکین را با پارچه‌های رنگارنگ و فرش‌های خوش نقش و زیبا می‌آرایند.

پوست پلنگ و کشکول و تبرزین به در و دیوار می‌آویزانند، به دیدار یکدیگر می‌روند، روی یکدیگر را می بوسند و سال نو را به خویشان و دوستان تبریک می‌گویند و به یکدیگر هدیه و عیدی می‌دهند.

آداب و رسوم مردم خراسان قبل از نوروز
از چند هفته به نوروز مانده جنب و جوشی در مردم پدید می‌آید. همه در فکر تهیه لباس نو هستند و لباس‌های کهنه خود را تمیز می‌کنند.
همه خانه تکانی می‌کنند، ظروف مسی را به رویگر داده و سفید می‌کنند. فرش‌ها را می‌تکانند، اثاث خانه را و زوایا اتاق‌ها را گردگیری کرده و می‌روبند و گندم یا عدس در دیس و دوری و بشقاب خیس می‌کنند و خاکشیر و ترتیزک و اسفزه پشت کوزه و روی پارچه می‌چسبانند تا برای شب عید سبز شود و در ایام عید خانه به سبزه آراسته باشد.

آداب و رسوم مردم خراسان برای سفره هفت‌سین

25 اسفند روز بزرگداشت پروین اعتصامی

آری سخن از پروین است ، شخصیتی بس سترگ، صاحب روحی توانا و فرازمند، شجاعی از زنان ایران زمین در تواتر تاریخ، گوهر چرخ ادب.
او که شعرش :
نبرد افرازی است سر آمد.
کوبنده ای است بس چیره دست و میدان دار.

 --------------------------------

رخشندهٔ اعتصامی معروف به پروین اعتصامی (۱۲۸۵ -۱۳۲۰) شاعر ایرانی است که از او با عنوان «مشهورترین شاعر زن ایران» یاد می‌شود. به پاس زحمات فراوان پروین اعتصامی در زمینه شعر معاصر ایران و سبک شعر مناظره‌ای، روز بیست و پنجم اسفندماه (۱۶ مارس)، روز بزرگداشت این شاعر نامگذاری شده است.

کودکی و خانواده
پروین اعتصامی با نام اصلی رخشنده در ۲۵ اسفند ۱۲۸۵ هجری شمسی در تبریز زاده شد. او فرزند یوسف اعتصامی، نویسنده و مترجم معاصر ایرانی و اختر اعتصامی ، از شاعران دوره قاجاریه بود. او در سال ۱۲۹۱ هنگامی که ۶ سال داشت به همراه خانواده‌اش از تبریز به تهران مهاجرت کرد؛ به همین خاطر پروین از کودکی با مشروطه‌خواهان و چهره‌های فرهنگی آشنا شد و ادبیات را در کنار پدر و از استادانی چون دهخدا و ملک الشعرای بهار آموخت.

در دوران کودکی، زبان‌های فارسی و عربی و انگلیسی را زیر نظر پدرش در منزل آموخت و به مدرسه آمریکایی ایران کلیسا رفت و در سال ۱۳۰۳ تحصیلاتش را در آنجا به اتمام رسانید. او در تمام سال‌های تحصیلش از دانش‌آموزان ممتاز بود و حتی مدتی در همان مدرسه به تدریس زبان و ادبیات انگلیسی پرداخت. او هم‌زمان با تحصیل، شعر نیز می‌سرود.

 پروین اعتصامی یکی از شاعران بزرگ ایران

نوزاد و مادر را پس از مراسم استحمام به خانه می آورند . دوستان و همسایگان را دعوت می کنند. بساط شیرینی ، فندق ، گردو ، و دیگر میوه های تروتازه فصل را می گسترانند .

قابله محلی (ماما) حاضر می شود و گهواره کودک را مرتب و آماده می کند وسه بار نوزاد را از زیر دسته به بیرون گهواره می برد و از روی دسته گهواره داخل می کند و بعد برای اولین بار ،نوزاد را در گهواره می پیچد مهمانان حاضر در اتاق میوه وشیرینی می خورند .

هرکس به اندازه استطاعت مالی خود ، مبلغی پول به ماما هدیه می دهد ،سپس روپوش پارچه ای گهواره را پهن می کنند و روی آن نخود و کشمش و فندق میریزند . از بین حاضران در این جشن ، یکی از افراد را که خوش سیما و خنده رو است جلوی گهواره می آورند تا نوزاد گشاده رو و خندان شود .

20 اسفند مصادف با جشن گلدان یا اینجه

امروز دانه ای کاشته می شود
و فردا غنچه ای سر باز می کند
و آینده سر زمین من سبز خواهد شد
زمین در انتظار گلدان های کوچک ماست ...

----------------------------

در گاهشمار ایران جشن های بسیاری وجود دارند که متاسفانه اکثر آنها در حال فراموشی هستند، از جمله جشن های اصیل ایرانی بر طبق تقویم جلالی جشن «گلدان» است. جشن «گلدان» یا «اینجه»، روز آماده‌سازی و کاشت گل‌ها و گیاهان در گلدان‌ها و نیز جشن درختکاری محسوب می شود.

جشن های ایرانی

جشن‌های ایرانی به جشن‌هایی ملی و مردمی گفته می‌شود که دارای ریشه تاریخی ایرانی هستند و از دوران باستان تا به امروز رسیده‌اند. برخی از این جشن‌ها کم‌ و بیش زنده هستند. جشن‌های زنده به جشن‌هایی اطلاق می‌شود که بنا به سنت تاریخی در میان مردم رایج است (مانند جشن نوروز). جشن‌های فراموش‌شده به جشن‌هایی اطلاق می‌شود که بنا به سنت تاریخی برگزار نمی‌شوند (مانند جشن بهاربد).

20 اسفند مصادف با جشن گلدان یا اینجه

فُرت بافی بافت و تهیهٔ منسوجات مختلف از قبیل انواع حوله، چادرشب، سفره، بقچه و لباس زیر، به وسیلهٔ نخ‌های پنبه‌ای تابیده یا ابریشم، در استان خراسان، «فرت بافی» یا «تُن بافی» نامیده می‌شود.

دستگاه بافت فرت، چهاروَردی است ولی به علت تراکم و تعداد زیاد تارها، وردها، دو به دو، به یکدیگر بسته می‌شوند و دارای شانهٔ مخصوصی (معمولاً نئی) می‌باشد. این دست‌بافته، مانند جاجیم، دورو است. عرض این دست‌بافته ۵۰ الی ۷۰ سانتی‌متر است و طول آن تا ۷۰ متر نیز می‌رسد. نخ مصرفی آن، نخ پنبه‌ای ۱۶ دولا و گاه برای پود، از نخ‌های ابریشم مصنوعی نیز استفاده می‌شود، نقوش رایج در این جودانه، پیچازی و چهارخانه می‌باشد.

برای تهیه پارچه از دستگاهی بنام «فرد» استفاده می‌شد. دستگاه فرد شامل اجزای ساده است که در اتاقی به همین منظور برپا می‌شود. پس از انتخاب رنگ‌ها نخ‌ها را به محل کارگاه می‌آوردند. در کارگاه قسمتی برای نشستن بافنده در نظر می‌گرفتند. دو پدال زیر پای بافنده ویک شانه جلو رویش، چند عده ماکو که نخ‌های رنگارنگ در داخل آن قرار داشت.

یک دستگیره برای پیچاندن پارچه‌ها به دور توپ و نخ‌ها که در طول کارگاه امتداد داشت و در انتها به وزنه‌ی سنگین بسته می‌شد. بافنده یکی از پدال‌ها را فشار می‌داد. دهانه‌ی نخ‌ها باز می‌شد سپس ماکو را از بین نخ‌ها عبور می‌داد و سپس پدال دیگر و بهمین ترتیب برای محکم شدن نخها به هم شانه را با دست به عقب می‌کشید.

منبع:negahmedia.ir

بامبو يا ني هندي نوعي خيزران است و اولين بار همراه با تخم چاي توسط کاشف السلطنه به ايران آورده شد . به اعتقاد عده اي صنعت بامبو بافي با آمدن استاد ولتري از چين به لاهيجان ، شروع گشته و با کمک استاد کاران ايراني که شاگردان وي بوده اند رشد و تکامل يافت .

بامبوبافي يكي از صنايع دستي در استان گيلان است كه مواد اوليه از ني خيزران بدست مي آيد. شروع کار بامبو بافي از حدود يكصدسال پيش با کشت چاي در گيلان رواج يافت و مهمترين مرکز توليد آن لاهيجان به ويژه منطقه ليالستان است. بامبو در مرداب ها و اطراف رودخانه هاي لاهيجان و رشت كه بسيار مرطوب است، مي رويد و محصولات آن هم جنبه تزييني و هم كاربردي دارد.

بامبو كه در زبان فارسی به نی خیزران شهرت دارد، گیاهی است كه در دامنه كوه ها و تپه هایی كه دارای رطوبت ۶۵ تا ۹۰ درصد باشد روئیده با كشت می شود. میزان رطوبت، حرارت موجود در منطقه و نوع خاك تعیین كننده كیفیت و مرغوبیت بامبو بوده و هر چه میزان رطوبت و حرارت بیشتر باشد، كیفیت محصول نیز بهتر خواهد بود.