نویسنده : مرتضي زارع
تاریخ : پنج شنبه 14 اسفند 1393 
نظرات 0

زیارتگاه امامزاده سلطان امیراحمد (+عکس)
زیارتگاه امامزاده سلطان امیراحمد کاشان در محله ای به همین نام در خیابان علوی و در مجاورت خانه های تاریخی طباطبایی و بروجردی و عباسیان واقع شده است.
این بنای تاریخی از آثار مربوط به قبل از دوره صفوی به شمار می رود. گنبد آن مخروطی شکل دوازده ترکی باکاشی معرق دوره صفویه که طبق کتیبه کاشی دورگنبد مربوط به سال 941 هجری قمری است. کاشی کاری گلدسته ها و ایوان متعلق به دوره قاجار است.

 

امامزاده سلطان امیراحمد,امامزاده سلطان امیراحمد در کاشان,اماکن دیدنی کاشان

امامزاده سلطان امیراحمد در کاشان


در کتاب آثار تاریخی کاشان درباره کاشی های قبر امامزاده آمده است:
قبر برجسته امامزاده که درون ضریح چوبی مشبکی ساخته شده، از قدیم الایام با کاشی های گرانبها عهد مغول پوشش و تزیین یافته بود، ولی در اوایل قرن حاضر شبانه ربوده شد.روی ازاره های داخل رواقها مقداری از کاشیهای خشتی معمولی زمان صفوی باقی مانده است.


درسال 1382 ضریح چوبی امامزاده باضریح فولادی که با نقره و طلا تزیین شده بود تعویض شده است. بر روی ضریح،دو کتیبه نوشیه شده است.کتیبه ای سرتاسری که بر آن سوره مبارکه ((هل اتی)) کنده کاری شده و کتیبه دیگر که شامل قصیده ای از استاد حسن عاطفی در مدح و ماده تاریخ ساخت ضریح می باشد.

 

 

ادامه مطلب
نویسنده : مرتضي زارع
تاریخ : پنج شنبه 14 اسفند 1393 
نظرات 0
 

روز درختکاری, 15 اسفند روز درختکاری, هفته منابع طبیعی

15 اسفند روز درختکاری

در ایران، روز 15 تا 22 اسفند ماه به عنوان “هفته منابع طبیعی” نامگذاری شده است که نخستین روز این هفته یعنی 15 اسفند “روز ‌درختکاری‌” است.

 

تاریخچه روز درختکاری
روز درختکاری  ابتدا در سال 1872 و در ایالت نبراسکای آمریکا و در تاریخ 10 آوریل (21 فروردین)، توسط فردی به نام J.Sterling Morton برگزار شد و گفته می شود که در آن روز بیش از 1 میلیون درخت کاشته شده است اما بعد از مدتی این تاریخ به آخرین جمعه ماه آوریل انتقال یافت.

امروزه بیشتر کشورهای دنیا روز درختکاری را محترم شمرده و در این روز به کاشتن درخت ها و نهال های متفاوت اقدام می کنند. البته تاریخ این روز با توجه به آب و هوای هر کشور متفاوت است و بیشتر سعی می کنند تا در موقعی از سال این کار را انجام دهند که درخت قابلیت رشد کردن را داشته باشد. برای مثال می توان به کشور هایی مانند آلمان، مصر، پاکستان، مکزیک اشاره کرد که روز درختکاری به ترتیب در روزهای 5 اردیبهشت، 26 بهمن، 27 مرداد و دومین پنجشنبه از ماه جولای است.

 

روز درختکاری در ایران

درختکاری در ایران دارای پشتوانه ‌ای از علایق ملی و سنت تاریخی است، تاریخ نشان می ‌دهد که ایرانیان باستان، جشن های خاصی داشتند و در این جشن ها به درختکاری پرداخته و به خاک و زراعت احترام می‌ گذاشتند.

 

روز درختکاری, 15 اسفند روز درختکاری, هفته منابع طبیعی

 

در کشور ما روز درختکاری در 15 اسفند هر سال برگزار می شود و مردم با حضور در پارک ها، جنگل ها و اقصی نقاط شهر اقدام به کاشت نهال های جوان می کنند. ایرانی ها هر سال با کاشت درخت به استقبال سال نو رفته و در واقع با این کار نمادین در آستانه بهار زندگی را به زمین باز می گردانند. در این روز در مقابل بیشتر پارک ها و فضاهای سبز و دیگر نقاط شهر نهال هایی به صورت رایگان در اختیار مردم قرار می گیرید.

 

اهمیت درختکاری در اسلام

در ادیان و فرهنگ های مختلف جهان، درخت و درختکاری جایگاه خاصی دارد. دین مقدس اسلام نیز بشر را به کاشت درخت تشویق و ترغیب کرده است و بعضی از بزرگان دین به این امر اشتغال داشته اند. حضرت علی علیه السلام در مدینه باغ های خرمای فراوانی به وجود آورد و بیشتر آنها را در راه خدا وقف کرد.

 

روز درختکاری, 15 اسفند روز درختکاری, هفته منابع طبیعی

 

پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم  در این باره می فرماید: «اگر شخصی درختی بکارد یا مزرعه ای را به زیر کشت ببرد و انسان ها، حیوانات یا پرندگان از آن بخورند، این کار صدقه ای از طرف آن شخص شمرده می شود». نیز در روایتی معتبر از یکی معصومین (ع) منقول است که: “حتی اگر دیدید قیامت بر پا شد و شما مشغول کاشتن درختی بودید، ازاین عمل نیک خود دست برندارید”. و این نشانگر تاکید و توصیه اولیای اسلام به حفظ و حراست از درختان و اهمیت درختکاری است.

 

مطالب یاد شده به روشنی، وظیفه تک تک ما را در حفظ و حراست از منابع طبیعی موجود، خصوصاً جنگل ها و مراتع و همچنین توسعه پایدار و گسترش این نعمت الهی، به عنوان یک وظیفه دینی و ملی، مشخص می کند.

 

فواید درختان در زندگی انسانها

امروزه با صنعتي شدن جوامع بشري درختان نقش مهم تري در زندگي بشر ايفا مي كنند، از سويي مقدمات پيشرفت بيشتر صنعت و فناوري را موجب مي شوند و منابع تامين كننده محصولاتي نظير وسايل چوبي، مبلمان، لوازم التحرير (كاغذ، انواع مدادهاي مختلف) ‌الوار و هزاران محصول ديگر محسوب مي شوند و از سو ي ديگر به منزله ريه هاي يك شهر تلقي شده و نقش مهمي در تامين سلامت اعضاي جامعه را ايفامي كنند. اين مورد اخير از مورد قبل مهم تر مينمايد.

 

روز درختکاری, 15 اسفند روز درختکاری, هفته منابع طبیعی

 

چرا كه به دليل فعاليت كارخانجات صنعتي و نيز ازدياد وسايل نقليه عمومي و فعاليت روزانه آنها در سطح شهرهاي بزرگ  آلاينده ها و گازهاي مهلك و خطرناكي نظير دي اكسيد كربن در هواي شهرها فزوني يافته و سلامت افراد را تهديد مي كند. و افزايش هر چه بيشتر اين مواد آلاينده كاهش ميزان اكسيژن در هوا را سبب مي شود و اين وضع نامساعد گروههاي آسيب پذير نظير بيماران ريوي و قلبي، سالخوردگان و كودكان را بيشتر تهديد مي كند. در چنين شرايطي مساله درخت و درختكاري راه حلي مناسب براي مبارزه با آلودگيهاي مذكور به شمار مي آيد. ايجاد جنگلهاي مصنوعي و فضاي سبز در اطراف شهرهاي بزرگ به تاسيس كارخانجات توليد اكسيژن مي ماند.

 

به طور خلاصه روز درختکاری بهانه ‌ای است برای این که ما به محیط زیست احترام گذشته و آن را احیاء کنیم و یا حداقل آن را با دقت بیشتری نگه داری کنیم. امید است که با تلاش در این جهت، حتی با کاشتن یک نهال کوچک، کشوری زیبا و آباد را برای خویش مهیا کنیم که یقیناً کاری پسندیده است.

 

گردآوری: بخش فرهنگ و هنر بیتوته

 


نویسنده : مرتضي زارع
تاریخ : پنج شنبه 14 اسفند 1393 
نظرات 0
 

جشن نیکوکاری نیکوکاری,هفته نیکوکاری,14 اسفند روز نیکوکاری

14 اسفند روز احسان و نیکوکاری
دل ها به هم نزديک مي شوند و شکوفه هاي مهرباني در قلب ها جوانه مي زند.
امروز لب ها براي لبخند پر از بهانه اند و بازار محبت گرم است.
شايد بتوان با سرمايه احسان و نیکوکاري، در اين روز، دلي به دست آورد و با دوستي و مهرورزي، بوستان وجود را زينت داد و نهال عشق و خوبي را بار ديگر آبياري کرد.

 

-----------------------------------

انسان دوستی یا نیکوکاری (به انگلیسی: philanthropy) به اعمال یا اوقافی گویند که در راه اهداف بشردوستانه و برای مقاصد نیکوکاری انجام شده باشد.


از سال 1369 هر سال در اسفند ماه و در آستانه عید نوروز و بهار طبیعت ، مردم مهربان و نیکوکار کشور ما همزمان با هفته احسان و نیکوکاری در 14 اسفند در همایشی عظیم که تبلور نوع دوستی، نیکوکاری و مهرورزی آنان است دست های پر محبت و عاطفه خویش را بر سر خانواده های نیازمند و کودکانشان می کشند.

 

هفته نیکوکاری (از چهاردهم تا بیست و یكم اسفندماه) به منظور جذب كمكها و هدایای مردم به خانواده های محروم و نیازمند برگزار می شود كه جمع آوری و توزیع آن توسط كمیته امداد صورت می گیرد.

 

جشن نیکوکاری صرف نظر از هدایایی که طی آن جمع آوری می شود به لحاظ معنوی ، اجتماعی و فرهنگی دارای کارکرد های ویژه ای است که از جمله آنها می توان به گسترش و تقویت هرچه بیشتر فرهنگ احسان و انفاق، کمک به همنوع و انسجام اجتماعی اشاره کرد. نوع دوستی و کمک به همنوع از دیدگاه آیین الهی و جهانی اسلام امری ذاتی و فطری است. در واقع خداوند متعال تمایل به کمک کردن به همنوعان را به صورت یک شناخت در قلب هر بشری الهام کرده است . بدین مفهوم که عمل نیکوکاری به صورت نور الهی در قلب و سرشت انسان وجود دارد.

  

نگرش دین 
در فرهنگ شکوهمند اسلام، انفاق در راه خدا، از مصاديق احسان شمرده شده و روايات و آيات بسياري در تأکيد آن آمده است که در این مطلب به برخی از آنها اشاره می کنیم :

 

اجر و مزد انفاق
قرآن مجید اجر و مزد انفاق در راه خدا را هفتصد برابر بیشتر می داند. و نیز می فرماید: «اگر چیزی را در راه او انفاق کنید، خداوند عوض آن را می دهد و جای آن را پر می کند و او بهترین روزی دهندگان است.»

 
ادامه مطلب
نویسنده : مرتضي زارع
تاریخ : دوشنبه 11 اسفند 1393 
نظرات 0
 

 اولین سفری که به شهری می روید مثل آغاز یک مکالمه است. جاهای دیدنی به همان دقتی که شما آنها را مورد سوال قرار می دهید از شما سوال می پرسند! ذهن باز همان طور که در یک گوش دادن به یک گفتگو می تواند مفید باشد، در یک سفر هم شما را به جایی که انتظارش را ندارید هدایت می کند.من به این نتیجه رسیده ام که هر چه بیشتر بتوانید پیش فرض های خود را در خانه بگذارید و به سفر بروید آنچه که مقصدتان سعی می کند به شما بگوید را بهتر می شنوید.

مسافرت خوب,مسافرت,سفر رفتن

 چند ماه پیش که در ونیز بودم ، از خودم ( و از شهر) پرسیدم که آیا ممکن است آثار هنری این شهر راه چیزهای دیگر مثل مدرنیته و رفاه را بسته باشد. و با هر نگاهی که به اطراف می انداختم ونیز این سوال را از من می پرسید که چرا زیبایی اش را همان طور که هست نپذیرفته ام ؟ یا چند سال پیش که به تبت برگشته بودم با خودم می گفتم که آیا این افسونگری ها واقعیست یا فقط در ذهنم نقش بسته ! تقریبا هنوز هم نتوانسته ام این مسائل را در ذهنم حل کنم، اما پرسیدن این سوال باعث می شود در طول مدتی که آنجا هستم حواسم را بیشتر جمع کنم و هر بار که به خانه بر می گردم مرا سمت سوال های عمیق تری سوق دهد.

با در نظر داشتن این صحبت ها، می خواهم به نکاتی اشاره کنم که هر بار که به مکان جدیدی می روم با استفاده از آنها گفتگوی پویایی با آن شهر برقرار می کنم !

1. از دقیقه به دقیقه ساعات اول اقامتتان لذت ببرید
برخوردهای اول بسیار ارزشمند تر از آنچه در ادامه می بینید است. من وقتی برای اولین بار از جایی دیدن می کنم با شتاب و خط ناخوانا صدها صفحه یاددااشت می نویسم. ولی بعد که به خانه بر می گردم می بینم که فقط در یکی دو صفحه اول – زمانی که سوار تاکسی فرودگاه می شوم و برای اولین بار به همه آنچه در خیابان هست با لذت نگاه می کنم- قبل از اینکه عقاید و تعصبات من پا پیش بگذارند – چیزی اساسی و واضح دستگیر آدم می شود. پس از ایمیل و اینترنت و… هر چیزی که شما را به یاد خانه تان می اندازد دوری کنید و فقط خودتان را در آن مکان غرق کنید.

2. از توریست بودن استقبال کنید
بعضی از آدم های پر افاده می گویند که مسافر هستند نه توریست . اما اگر توریست بودن به این معناست که می خواهید همه جذابیت هایی که یک مکان را منحصر به فرد می کند ببینید چه چیز بدی در این مورد وجود دارد ؟ در اولین روزی که در شهر آتلانتا هستید به یک تور سه ساعته درون شهری بروید تا دستتان بیاید که چی کجاست و دوست دارید دوباره به کجا برگردید. وقتی به سفرهای خارجی می روید اگر فقط می خواهید ببینید چه چیزی در اختیار مردم انگلیسی زبان است از مغازه هایی که راهنمای تور توصیه می کند دیدن کنید.از پرسیدن آدرس موزه ملی از یک غریبه بومی خجالت نکشید . شاید او شما را به توری که در همین مسیر است معرفی کند.

 مسافرت خوب,مسافرت,سفر رفتن

3. کاتالوگ های راهنما  را از دست ندهید
به مجله های پر زرق و برقی که روی میزتان است یا بروشورهای مخصوص مهمانان که برای معرفی مکان های دیدنیست بی اعتنا نباشید.اگر این کار را نمی کردم چه طور می فهمیدم موزه هنرهای تجسمی بی نظیر شکارچیان آمریکایی در بالتیمور است؟یا اینکه در جزیره مورى تیوس می توانم با شیرها قدم بزنم؟ کجا می توانستم بفهمم که شش نوع تماس تلفنی که با اپراتور اداره می شود در بوتان وجود دارد : اضطراری ، مبرم، فوری، اجباری، مهم، نزدیکان، خویشاوندان نزدیک (خواهر برادر ) – که به همه آنها تقریبا به یک شکل پرداخته می شود.

4. از ماجراجویی استقبال کنید
آیا کسی از شما خواسته که ذرت بو داده ماکادامیا را برایش بیاورید یا آن راهب خردمندی را که یک بار در شهر پنوم پن (پایتخت کشور کامبوج) ملاقات کرده بود را پیدا کنید ؟ به دنبال این چیزهایی که دیگران می خواهند و برایش ارزش قائل می شوند بودن ( هر چه که می خواهد باشد) شما را به جاهایی که به هیچ وجه امکان نداشت ببینید هدایت می کند.

5. در یک مسابقه  ورزشی ،کنسرت یا تئاتر شرکت کنید
رقص باله و موسیقی چیزهایی ست که بدون اینکه لازم باشد به زبان خاصی صحبت کنید معنی را می رسانند. و همچنین به تماشای اپرایی در پکن یا مسابقه فوتبالی در برزیل رفتن با آنچه در شهر خودتان می توانید ببینید یکی نیست. برای رفتن به دریاچه قو سانتا باربارا تلاش زیادی لازم است ، اما با رفتن به بیروت هم می شود یک شب به یادماندنی خلق کرد.

6. به کتاب فروشی ها سر بزنید
برای اینکه بفهمید بومی ها به چه چیزهایی علاقه مند هستند این یک راه فوق العاده ست. به عنوان مثال، تقریبا سر همه خیابان های دهلی نو یک کتاب فروشی پر از کتاب هایی در مورد کاخ ها،نساجی ها، عالم روحانی و کاما سوترا وجود دارد. در Salt Lake City کتاب های دیگری پیشنهاد می شود. و در یک کتاب فروشی مستقل مثل "خانه کتاب الیوت بی” که یک نهاد محلی در بندرسیاتل است، جهانی چنان موجز پیدا خواهید کرد که شما را شگفت زده می کند . کنجکاوی در حتی کوچکترین کتابخانه ها نه تنها در تازه ای از یک شهر را برایتان باز می کند بلکه همچنین کتابی خوب برای خواندن در ساعات شب را به شما هدیه می کند.

7. تا ایستگاه آخر در اتوبوس بمانید
انجام این کار در هر جایی عاقلانه نیست اما رفتن تا شش ایستگاه بعدی اتوبوس هم می تواند سودمند باشد.کمترین اتفاق این است که شما می توانید بخش هایی از شهر را ببینید، از منظره پنجره ردیف اول کارهایی که مردم  انجام می دهند را ببینید و در نهایت به یک مقصد شگفت انگیز برسید. من این کار را یکبار در شهر میامی انجام دادم و سرآخر دیدم در یک جای جالب از هاوانا هستم .

8. هر روز روزنامه بخوانید
تقریبا همه شهرهای بزرگ دنیا یک روزنامه نگلیسی زبان دارند و حتی اگر شما نمی توانید بخوانید عکس ها و تفاوت حروف چاپی کوچک شما را شگفت زده می کند.چه به صفحه تبلیغات مربوط به عروسی روزنامه تایمز نگاه می کنید چه به تیترهای روزنامه های دیگر ،روزنامه ها خیلی بیشتر از آنچه فکر می کنید در مورد یک شهر به شما اطلاعات می دهند.

9. به رستوران های محلی بروید
خوردن غذاها در رستوران های ملی یکی از بهترین راه های آشنایی با مردم و فرهنگ جاییست که به آن سفر می کنید.

10. خودتان را در بهترین حس ممکن غرق کنید …

 

منبع:touristha.ir

 


نویسنده : مرتضي زارع
تاریخ : دوشنبه 11 اسفند 1393 
نظرات 0
 

آموزش نقاشی پشت شیشه, هنرهای دستی ایران

نقاشی پشت شیشه ی هنری است وارداتی كه در دوره صفویه از اروپای شرقی و هند و چین وارد ایران شده است. این نوع نقاشی برخلاف دیگر هنرهای وارداتی، بلافاصله بعد از ورود به كشور رنگ و بویی بومی به خود گرفت. در آثاری كه با این تكنیك خلق شده‌اند، كمتر با نمونه‌های تقلیدی از كارهای مشابه غربی برخورد می‌كنیم.


وضعیت کنونی:
در حال حاضر این هنر از رشته های منسوخ شده نقاشی می باشد.

 

آموزش نقاشی پشت شیشه, هنرهای دستی ایران

روش کار:
ذکر این نکته ضروری است روش كار در نقاشی پشت شیشه با نقاشی روی بوم نقاشی روی شیشه ( ویترای) فرق دارد. نقاشی پشت شیشه بر خلاف نقاشی معمولی کار آسانی نیست.  زمانی که نقاش روی کاغذ و یا بوم نقاشی می کند به آنچه که انجام می دهد مسلط است و در پایان نیز به سادگی به قلم گیری می پردازد ولی در نقاشی پشت شیشه این روش به گونه ای دیگری انجام می پذیرد ، بدین معنی که قسمت‌های حساس پایانی در آغاز كار انجام می‌شود، ابتدا جزئیات و ظرایف كار انجام می شود و سپس به رنگ‌های اصلی و رنگ‌آمیزی زمینه پرداخته می‌شود.

 

مثلا  اگر خالی بر روی گونه زنی وجود داشته باشد ، باید آن خال را قبل از رنگ کردن صورت و یا گلوبند زرینی که به گردن اوست با تمام مظاهرش نقاشی شود،سپس گردن او رنگ آمیزی گردد و تکامل یابد.


دومین تفاوت نقاشی پشت شیشه با نقاشی روی بوم یا هر زمینه دیگر این است كه در نقاشی روی بوم اشتباهات را می‌توان با رنگ‌ها رفع كرد اما در نقاشی پشت شیشه رنگ اشتباه را با رنگ دیگر نمی‌توان درست كرد، بلكه باید رنگ‌های زده‌شده را پاك و از نو شروع كرد.

 

نقاش پشت، شیشه باید با مبانی طراحی آشنایی داشته و بتواند انواع طرحهای منظره (طبیعت بیجان) و حیوانات و پرندگان ، ابینه تاریخی و مینیاتور را روی شیشه ساده و مات شده و پلکسی گلس منتقل کرده و از عهده نقاشی انواع طرحها پشت شیشه برآید.

 

آموزش نقاشی پشت شیشه, هنرهای دستی ایران

مواد اولیه:
در نقاشی پشت شیشه علاوه بر رنگ  از مواد تركیبی استفاده می شده است در گذشته  برای اینکه کار جلوه ی خاصی پیدا کند آز ورقه های طلا استفاده می کردند از جمله افرادی که از طلا  برای ارائه آثارش استفاده می کرده است" استاد غضنفر کرد" بوده است
از مواد ترکیبی دیگر كاغذهای رنگی، شبرنگ، نخ، الیاف ابریشم، چرم و... به‌عنوان پر‌كننده زمینه و گاهی طرح اصلی در میان هنرمندان

 

رنگ:
عمدتا از رنگهای سبز ، زرد  ، قرمز ، قهوه ای ، سیاه، آبی و سفید استفاده می شده است.

 

موضوعات و طرح‌های مورد‌ استفاده نقاشی پشت شیشه عبارتند از:
حاشیه‌های رنگی، گل، گل و مرغ، صورت‌كشی یا شبیه‌كشی، وقایع مذهبی و داستانهای رزمی نقوش انسانی، حیوانی، هندسی، تصاویر منظره‌ها و نوشته‌ها و خطوط قرآنی .
منبع:bzn110.blogfa.com



 


نویسنده : مرتضي زارع
تاریخ : دوشنبه 11 اسفند 1393 
نظرات 0
 

هنرهای دستی, نقوش فرش دستباف, هنر اسلیمی

در زبان فارسی، واژه هنر معادل ”‌ فن ”‌ و گاه ”‌ صنعت ”‌ به کار رفته است .به غیر از آن این واژه به معانی مختلف نظیر : علم ، کمال ، فضل ، زیرکی ، شجاعت ، عدالت ، شهامت و تقوی نیز یاد شده است .هنر فرش دستباف ، کاشیکاری ،خوشنویسی و معماری ایرانی بیش از همه چشم گیر است و در دنیا شهره آفاق است .

 

عمر فرش ایرانی به تاریخ کهن هنر و فرهنگ ایرانی بر می گردد. تحسین جهانیان از هنر ایران به خصوص قالی ایران ناشی از تلاش ، عشق و ذوق هنری مردم ایران همراه با فرهنگ ملی و پر رمز و راز ایرانیان می باشد .

 

حدیث فرش ایران ، حدیث عاشقان ناشناخته ایست که هنر خود را که تنها خودشان به مفهوم آن آشنا هستند ، با پیچیدگی نقش و نگاری که با رنگ به آن معنی داده اند فروتنی و اخلاص هنرمندان فرش ایران ستودنی است طوری که آنان حتی از به جا گذاشتن نام و نشان و زمان خویش بر روی آفریده خود پرهیز داشته اند. تاریخ پر فراز و نشیب ایران ، بخشی از سرگذشت ما ایرانیان ، در اساطیر ، افسانه ها و داستانهای تاریخی سیر می کند .حماسه پرداز بزرگ ایران ، حکیم ابوالقاسم فردوسی طوسی در ابتدای اثر ماندگار و بی مانند خود ،« شاهنامه» درباره تاریخچه گستردنی و رشتن در ایران اشاره دارد و علاوه بر آن بافتن فرش را نیز به طهمورث نسبت می دهد.

 

نقوش فرش دستباف گاهی پیام دار نوع فرهنگ جاری ،تاریخ،معماری،اقلیم و زمان بافت آن می باشد . طرح و نقشه در فرش نشانگر نوع نگاه هنرمندان به محیط و اقلیم و طبیعت پیرامون است ، نقوش فرش دستباف ایرانی مملو از جهان بینی فلسفی و معنویت صاحب اثر در نهایت سادگی جلوه می نماید.

 

هنرمندان علاوه بر بکارگیری عناصر طبیعی و یا خیالی ، عوامل و پدیده های موثر در زندگی بشری را اعم از وقایع تاریخی ، حوادث طبیعی ، معماری و غیره را به زبان نقش و نگار با مهارت و چیره دستی خاصی به تصویر می کشد .نقوش و طرح های فرش هر کدام نماد و پیام دار معنویت و عرفان می باشند . از انواع طرح های موجود در فرش دستباف می توان طرح اسلیمی ، افشان ، بته ، درختی ، شکارگاه و غیره را نام برد که هر کدام پیامی را می رسانند .

 

هنر اسلیمی الهام گرفته از پیچ و خم گیاهان و جانوران و درختان و نقشو نگار طبیعی است . از انواع طرح های اسلیمی می توان دهان اژدری و ماری را ذکر کرد . چون آرایش و شکل ظاهری خطوط این نقوش همچون اندام اژدهای افسانه ای و مار است ، به همین نام نیز معروفند .

 

طرح افشان ، برگرفته از گلها و گیاهان و شاخ و برگ درختان و حیوانات می باشد . نقش بته ، نشانه درخت سرو است . سرو مظهر و نماد سبزی و شادابی بوده که این طرح در خاتم ها ، شال ها ، قالی ، گلیم و حتی در کاشیکاری بناها دیده می شود .در طرح درختی ، بیشتر از درختان سرو ، بید مجنون که نماد حزن و اندوه را تداعی می کند استفاده می شود .

 

هنرهای دستی, نقوش فرش دستباف, هنر اسلیمی

 

نقوش فرش دستباف
نقش درخت در زندگی آدمی همیشه دارای اهمیت بوده زیرا از درخت سرو می توانستند نیازهای خود را تامین کنند . در جاهایی که درخت نبوده مانند اقلیم کویری و خشک ، افراد آن مرز و بوم تصویر آن را بر روی صنایع دستی و دست بافته ها می آفریدند .نقشه شکارگاه متشکل از انواع حیوانات از جمله غزال ، گرگ ، شیر ، آهو ، پلنگ و انواع پرندگان است همچنین از شاخه های درخت و گل نیز بهره جسته که به نقش شکارگاهی حالتی زیبا و دلنشین می دهد .

 

در بخش های زمینه و حاشیه فرش تصاویر انسانها در حال صید و شکار حیوانات وحشی دیده می شود .گاهی در بعضی از نقوش فرش نقش سیمرغ دیده می شود که سیمرغ پرنده ای افسانه ایست که مظهر ذوب و حل شدگی است ; مظهر پرداخت تمام عیار و وابستگی مطلق است که به کبوتر صلح نیز معروف است . وجود سیمرغ در ادبیات فارسی و عرفانی و تاملات متفکران ما و نیز /یش از اسلام سابقه دارد . در شاهنامه بنا بر قراین نقش مربی و راهنما یا حضرت جبرییل (ع) را بازی می کند ، زال را بزرگ کرده و تربیت می کند و در هنگام نیاز به کمک قهرمانان می شتاید .

 

در ادبیات فارسی ، ماه مظهری از روی زیبا ، نرگس نماینده چشم ،بنفشه مظهر زلف ، باران نشانی از اشک ، گیسو حکایتی از آبشار ، شب نشانی از گرفتگی ، بهر تاکیدی بر باروری و شادابی و نمادهای دیگر است که هر یک دلالت بر امری دارد. باغ با اوصاف خاص ظاهری ، نماد بارزی از بهشت موعود است به نحوی که تفسیر لفظی و کلامی آن در قرآن کریم و نهج البلاغه و بعد از آن در حدیث ها و روایت های اسلامی و سپس در دیوانهای شعرای معروف معاصر و متاخر ایران است .نقوش هندسی موجود در فرش ایرانی در عین سادگی شاید بیان کننده یک بیت شعر، آیه یا سوره ای از قرآن کریم ، داستانی افسانه ای ، تاریخی و یا حدیثی از انبیا باشد. هنر ایرانی سخن و حدیث عشق و معرفت و روحانیت است و ایران را می توان مهد تمدن و فرهنگ و هنر به شمار آورد .
منبع:irandeserts.com

 


نویسنده : مرتضي زارع
تاریخ : دوشنبه 11 اسفند 1393 
نظرات 0

 

نگاهی به آئین‌های نوروزی در گذر تاریخ

 

زن‌ شرقی، زن‌ ایرانی‌ ام، هویت‌ فرهنگی‌ بالنده‌ دارم. قرنهاست‌ مشتاقانه‌ راهی‌ دراز، پرنشیب ‌و فراز، پیموده‌ام. كوله ‌باری‌ سرشار از گوهرهای‌ فرهنگیِ دلپذیر و خواستنی‌ دارم. باز هم‌ در نوروز كوله‌ بار خویش‌ می‌گشایم. پر توانم، پر تلاش؛ همه‌ ذرات‌ وجودم‌ شوق‌ است. باز هم‌ برآنم‌ تا آیینی‌ كهن‌ از نو برپا كنم. چون‌ طبیعت‌ حیاتی‌ دوباره، تولدی‌ دیگر دارم. خستگی‌ ره، غبار از تن‌ می‌زدایم؛ شادمانم. روی‌ به‌ گلاب؛ و خانه‌ و هر آنچه‌ باشد به‌ آب‌ زلال‌ می‌شویم. چشم‌ دل‌ بر نعمت‌های‌ الهی‌ می‌گشایم. چون‌ گیاه‌ سر از خاك‌ بر می‌دارم. نماز می‌‌گزارم. سالهاست‌ در نوروز هر آنچه‌ هست‌ می‌‌شویم. جامه ‌ای‌ ساده‌ می‌دوزم. خوراكی‌ مطبوع‌ می‌پزم. غبار می‌‌زدایم، خانه‌ می‌آرایم. سفره‌ می‌چینم، سبزه‌ می‌‌رویانم. دستانم‌ از زر خالی‌ است‌ اما از مهر و صفا سرشار است‌ و سالهاست‌ با همین‌ دست‌ها، آیین‌ دوره‌ باستان‌ نگه‌ داشته‌ام.
سفره‌ هفت‌ سین‌ را می‌‌گسترانم. ماهی‌ سرخ‌ كوچكی‌ در تنگ‌ آب‌ رها می‌كنم. نارنجی‌ خوش ‌رنگ‌ و بو در كاسه‌ آب‌ می‌اندازم‌ تا در لحظه‌ تحویل‌ سال‌ به‌ چرخش‌ آن‌ بنگرم‌ و زیر لب‌ زمزمه‌ كنم: دور گردون‌ گر دو روزی بر مراد ما نگشت دائماً یكسان‌ نباشد حال دوران غم‌ مخور... سیب‌ سرخی‌ كه‌ نشان‌ از مهر و محبت‌ دارد در برابر آیینه‌ می‌نهم‌ تا مهرمان‌ افزونتر شود؛ و هفت‌ گونه‌ گیاه‌ و خوردنی‌ دستچین‌ شده‌ در سفره‌ می‌‌چینم‌ تا رونق‌ و بركت‌ سفره‌مان‌ افزون‌ شود.

با سبزه‌ نورسته، سنبل‌ سپید، گل‌ سرخ، شكوفایی‌ بهاران‌ را بر سفره‌ میهمان‌ می‌كنم. نقل‌ و نبات‌ می‌‌گذارم. شمع‌ و چراغ‌ می‌‌افروزم‌ تا كامی‌ شیرین‌ و دیده‌ای‌ روشن‌ شود. در برابر آیینه، رو به‌ قبله‌ آمال، كتاب‌ آسمانی‌ می‌گشایم‌ و با رویی‌ خوش‌ و دلی‌ پر مهر، عزیزان‌ را پذیرا می‌‌شوم. تنهایان‌ و بی‌ كسان‌ را میهمان‌ می‌كنم. و در آغاز سال‌ نو با درود به‌ روان‌ پاكان‌ و نیكان، با سلامی ‌به‌ زحمتكشان‌ و پرهیزكاران، همدل‌ و همنوا با همگان، آفریدگار بخشنده‌ را سپاس‌ می‌‌گویم‌ و طلب‌ خیر و بركت، رونق‌ و بهبودی‌ بیشتر برای‌ نیك‌اندیشان‌ می‌‌كنم.
زن‌ ایرانی‌ام. قرنهاست‌ هویت‌ بالنده‌ فرهنگی‌‌ام‌ را پاس‌ می‌‌دارم؛ و امسال‌ نیز، دیگر بار نوروز - این‌ خجسته‌ آیین‌ ملی‌ و مذهبی‌ خویش‌ - را شادمانه‌ برگزار می‌كنم‌ و با تمامی‌زنانِ زن‌ و مردانِ مرد در لحظه‌ پرشكوه‌ تحویل‌ سال‌ نو، خدای‌ را سپاس‌ می‌‌گویم.

پایان‌ انتظار نزدیك‌ است. آخرین‌ لحظه‌ها را مشتاقانه‌ می‌‌گذرانیم. دلهامان‌ پرشور و گاه‌ درگیر تشویشی‌ گنگ‌ است. همه‌ ذرات‌ وجود سرشار از انتظار است. سالی‌ می‌گذرد و سالی‌ نو پیش‌ روست. چشم‌ به‌ راه‌ میهمانی‌ عزیز و كهنسالیم‌ تا از ره‌ برسد. لحظه‌ شورانگیز تحولی‌ تازه‌ و لحظه‌ تكرار آفرینش‌ است. طبیعت‌ و انسان‌ را حیات‌ و تولدی‌ دیگر است.
قلب‌ها پرشور می‌‌تپند. نفس‌ها در فضای‌ بهاری، عطرآگین‌ می‌‌شوند؛ و چشم‌ها مشتاقانه‌ به‌ آب‌ و آیینه، شمع‌ و چراغ، خیره‌ می‌گردند. دست‌ها پرامید كتاب‌ آسمانی‌ می‌‌گشایند و لب‌ها آرام‌ زمزمه‌ می‌كنند: .یا مقلب القلوب....

ادامه مطلب
نویسنده : مرتضي زارع
تاریخ : دوشنبه 11 اسفند 1393 
نظرات 0
 

آیین های استقبال از نوروز, عید نوروز

آیین کوسه گردی
یکی از ایل های کرد در کشورمان «کوسه» نام دارد، که در مناطق مختلف کردستان کوسه یا «کوسه وه وی» (Kosewewi) (کوسه گردی، کوسه برنشین) در دو زمان از سال برگزار می شود. کوسه فردی از اهالی روستاست(معمولا شبان روستا) که در هنگام نوروز با قیافه و هیبتی غیرعادی و مضحک در حالی که لباس های زیادی را روی هم پوشیده و پالتوی بلندی به تن کرده است با گذاشتن شاخ هایی از چوب یا داس و ریشی از پنبه یا پشم و سبیل درازی از موی بز به میان مردم می آید.

 

برای اجرای این مراسم، نقش زن کوسه را نیز یکی دیگر از جوانان روستا برعهده گرفته که او نیز لباس زنانه کردی پوشیده و سرخاب سفیداب می مالد. کوسه و زنش همراه جمع جوانان در داخل روستا شروع به گشتزنی می کنند و به شوخی و گاه جدی با هم به مناظره می پردازند و با نکته پردازی مضحک و حرکات خنده دار موجب شادی و خنده مردم می شوند. کوسه به هر خانه ای که وارد می شود، اهالی آن خانه به استقبالش می روند و به مناسبت نوروز خشکبار و گاهی روغن و کره و تخم مرغ به او هدیه می دهند.

 

آیین های استقبال از نوروز, عید نوروز

عروس گوله
نمایش عروس گوله یکی از آیین های استقبال از نوروز است. آروس یا اوروس به معنای الهه زیبایی است که به عربی رفته و الف به عین تبدیل شده و دوباره با شکل جدید به زبان فارسی بازگشته است. زمان اجرای این نمایش آیینی از نیمه دوم اسفند آغاز می شود و تا فرارسیدن نوروز ادامه دارد. عروس گوله معمولا در تمام نقاط گیلان و برخی مناطق مازندران با تفاوت هایی اندک اجرا می شود.

 

این آیین بازمانده ای از اعمال نیایش کشاورزی است. در نمایش آیینی عروس گوله تعدادی از آدم ها در نقش های مختلف از جمله سرخون(خواننده) کاس خانم، ناز خانم، پیر بابا، غول، دایره زن و ساززن.. خانه به خانه آبادی می روند و در حالی که گروهی از مردم آنها را همراهی می کنند شعر عروس گوله را در استقبال از نوروز می خوانند و مردم را شاد می کنند، نمایش عروس گوله با شیرین کاری های کاس خانم و ناز خانم آغاز می شود و برای تصاحب این دو عروس نبردی بین پیرمرد و غول آغاز می شود. سرنانواز نیز با یک خواننده افراد را همراهی می کنند.

 

آیین «آیینه تاودانی»
این آیین یکی از مراسم پیشواز نوروز در غرب گیلان و شهرستان رشت است. شکل آن به این صورت است که با آغاز نوروز چند نفر از نوجوانان در پی تهیه آیینه، گل بنفشه، پامچال و شاخه های کوتاه و شمشاد برآمده و آیینه ای را که دورو و مستطیل شکل است با این گل ها به گونه ای مزین می سازند، سپس آن را به ریسمان بلند وصل کرده و شب بعد از خوردن شام به خانه هم محلی ها می روند.

 

خانه های روستایی معمولا با پایه های چوبی محصور است، از این نظر رفت و آمد در آنجا به سهولت امکان پذیر می شود. از آنجا که وسایل گرمازا هیزم بوده، صاحبان خانه ها برای بیرون رفتن دود، در اتاق را نیم باز می گذاشتند. این امر برای نوجوانان و پیام آوران نوروز خوشحال کننده بود، چون براحتی می توانستند آیینه و دسته گل را به داخل اتاق بیندازند، اما اگر در اتاق خانه ای بسته می شد ، خیلی آرام در را باز می کردند تا کسی از اعضای خانه متوجه حضور آنان نشود. معمولا سعی می شده دسته گل، سبزه و آیینه را به وسط اتاق بیندازند و در پشت در مخفی شوند. زن خانه نیز که در حال پختن حلوا و شیرینی نوروزی بود، آیینه را برداشته و بعد از نگاه به آن به صاحب آیینه سکه یا تخم اردک یا مقداری حلوا هدیه می داد.

 

آیین های استقبال از نوروز, عید نوروز

نوروز و بخت گشایی
یکی از باورها و مراسم در ایام نوروز، آیین بخت گشایی است که معمولا از چهارشنبه آخر سال تا سیزده اجرا می شود. بخت گشایی تقریبا سراسر ایران و تمامی اقوام ایرانی رایج است. دخترانی که باور دارند بخت آنها بسته شده است، در شب چهارشنبه سوری رسم گره گشایی را برپا می کنند.مراسم به این شکل است که بعد از پایان مراسم چهارشنبه سوری به گوشه ای از دستمال و چارقد خود گره ای می زنند، سپس در کنار کوچه یا سر چهارراه می ایستند و از نخستین رهگذر می خواهند که گره دستمال یا چارقدشان را باز کند، به امید آن که گره از زندگی شان باز شود و در سال نو به خانه بخت بروند.

 

گردو شکستن: در برخی مناطق ایران، مردم گردو شکستن را در گشودن بخت موثر می دانند. دختر های دم بخت هفت عدد گردو و مقداری نبات را برمی دارند و به کارگاه کوزه گری می روند. کوزه گر آنها را پشت چرخ کوزه گری می نشاند و هفت بار چرخ را می گرداند و در هر بار یک گردو می شکند و براساس پر یا خالی بودن گردوها و نیز شکستن آنها بخت دختر را پیشگویی می کند.

 

سبزه گره زدن: رسم باز شدن بخت با گره زدن سبزه در روز سیزده بدر هم که بیشتر مردم با آن آشنا هستند، رواج دارد و دختران دم بخت در این روز با گره زدن سبزه، نیت می کنند تا بختشان در سال جدید باز شود و مردم در این روز به مزاح می خوانند: سیزده به در، سال دگر، خانه شوهر!

 

سر زدن به قبور مردگان
یکی از آیین هایی که همواره در بین اقوام ایرانی رایج بوده، رفتن به قبور مردگان در آخرین جمعه سال و دادن هدایایی به صورت خیرات به روح درگذشتگان بوده است. این مراسم ریشه در آیین های باستانی دارد که مردم بر این باورند که در این روز، روح مردگان در روزهای پایانی سال وارد خانه ها می شود.

 

عید غریبان: در کرمانشاه مرسوم است که آخرین جمعه دو هفته قبل از عید نوروز که به آن عید غریبان گفته می شود، مردم سر قبر مردگانی که غریب هستند و قوم و خویشی ندارند، حاضر می شوند و در این روز شیربرنج، شیرینی، شربت، خرما و حلوا خیرات می کنند.

 

عید مردیل meradiyal یا عید مردگان: در این روز که آخرین جمعه سال است، مردم همانند عید غریبان برای مردگان خودشان خیرات داده و بعد از فاتحه خوانی به خانه برمی گردند و معتقدند که مردگان هم احساس دارند و چشم انتظارند که عیدی بگیرند. مردم کرمانشاه علاوه بر جمعه آخر سال، یک روز قبل از عید که سال کهنه گفته می شود، خیرات می دهند و در شب عید که به آن شب برات beratمی گویند، سر قبور مردگان حاضر و فاتحه می خوانند.
منبع:jamejamonline.ir

 


نویسنده : مرتضي زارع
تاریخ : دوشنبه 11 اسفند 1393 
نظرات 0
 

 

ويژگيهاي فني و آسيب شناسي گليم

 

اشكالات در حين بافت و نحوه جلوگيري از آن

الف: سره شدن
اگر دقت در بافت گليم نشود و پودها شل يا سفت باشند اين اشكال پیش مي آيد كه براي رفع آن بايد هر 10 سانتي متر بافت ، گليم را به دو طرف راست رو ها گليم ، با نخ چله ، محكم گره زد و با خط كش اندازة پهناي گليم را كنترل كرد.


ب: ريش شدن چله
عوامل زيادي باعث ريش شدن چله مي شود كه بايد به آنها دقت كرد:
1- ناصافي و خميدگي لبه ها و نوك تيغه هاي دفتين.
2- نا صافي سطح نخ به دليل تاب بيش از حد.
3- تماس تيغه هاي دفتين و چله ها ( نا هماهنگي دفتين و نمرة نخ چله مصرفي ).
4- استفاده از چله هاي تهيه شده با الياف كوتاه.
5- عدم دقت در دفتين زدن و برخورد بي دليل تيغه هاي دفتين با چله ها.


ج: نخ نما شدن گليم
در هر مرحله از پودگذاري گليم ، بايد دقت به عمل آيد تا پود جديد كاملاً در پشت پود قبلي قرار گيرد. در صورت عدم توجه به اين امر ، در سطح گليم نقطه هاي سفيدي كه ناشي از نمايان شدن نخ هاي تار است به وجود مي آيد و باعث نخ نما شدن گليم مي شود و از كيفيت هنري گليم و قهراً قيمت آن مي كاهد.

 

ادامه مطلب
نویسنده : مرتضي زارع
تاریخ : دوشنبه 11 اسفند 1393 
نظرات 0
 

دار قالی, فرش و گلیم

دستگاه هاي قالي بافي كه اصطلاحاً به آن ها دار نيز گفته مي شود عبارتند از چهار چوبه هايي به شكل مستطيل از جنس چوب و يا فلز و ساير متعلقات آن از قبيل پايه، نيمكت و چرخ دندانه هاي مربوطه. از نظر شكل دستگاه و مكانيسم بافت آن ها را به دو نوع تقسيم مي كنند.

دستگاه هاي قالي بافي كه اصطلاحاً به آن ها دار نيز گفته مي شود عبارتند از چهار چوبه هايي به شكل مستطيل از جنس چوب و يا فلز و ساير متعلقات آن از قبيل پايه – نيمكت و چرخ دندانه هاي مربوطه. از نظر شكل دستگاه و مكانيسم بافت آن ها را به دو نوع تقسيم مي كنند.

 

الف) دستگاه هاي افقي
ب) دستگاه هاي عمودي

 

دارهاي افقي
دستگاه هاي افقي بيشتر در ميان عشاير رواج دارد. مشخصات اين نوع دارها چنين است كه دو تيره چوبي محكم و راست را در فاصله معيني نسبت به يكديگر با چهار ميخ چوبي و يا فلزي در زمين محكم مي كنند و سپس تارهاي فرش را متناسب با عرض و ظرافت فرش مورد نظر به صورت عمود در امداد تيرها به دور تيرهاي افقي مي پيچند.

 

رواج اين نوع دارهاي در ميان عشاير بيشتر به علت سهولت جابجا شدن آن ها به هنگام كوچ است. با اين دستگاه ها فرش هايي با اندازه هاي بزرگ نمي توان بافت و همچنين فرش هايي كه با اين نوع دستگاه ها بافته مي شوند. گاهي در بالا و پائين اختلاف عرض پيدا مي كنند. يكي ديگر از عيوب اين دستگاه ها اين است كه كارگر بافنده بعد از مدتي كار به علت خم شدن مداوم روي دستگاه گوژپشت و نحيف اندام مي شود.


دارهاي عمودي
اين نوع دار قالي مخصوص روستاها و مراكز قالي بافي شهري مي باشد و ساختمان آن تا حدودي پيچيده تر از دستگاه هاي افقي مي باشد. فرش هايي كه با اين دستگاه ها بافته مي شوند از نظر ابعاد و نقشه از فرش هايي كه با دارهاي افقي بافته مي شوند دقيق تر هستند.

 

 

ادامه مطلب

 
 
سلام تلاش می کنم با نشان دادن گوشه ای از زیبایی های ایران عزیز سهمی در ترویج فرهنگ ایرانی واسلامی داشته باشم. پاینده باد ایران عزیز

مرتضي زارع