حجاب و عفاف

پرسش : آیا در بهشت نیز حجاب باید رعایت شود؟

پاسخ : در بهشت و آخرت چیزی به عنوان تکلیف و وظیفه شرعی وجود ندارد، چرا که دنیا خانه عمل و آخرت خانه حساب است و در آنجا دیگر عملی در کار نیست.

از ظواهر آیات و روایات استفاده می شود که در آخرت نیز در مسائل جنسی و اموری که بدان مربوط است محدودیتهایی وجود دارد. در وصف زنان بهشتی می فرماید:

الف:کَأَمْثالِ اللُّؤْلُؤِ الْمَکْنُونِ؛همچون مروارید درصدفپنهان![i]

ب:عُرُبًا أَتْرابًا؛زنانی که تنها به همسرشان عشق می‏ورزند و خوش زبان و فصیح و هم سن و سالند![ii]

ج:حُورٌ مَقْصُوراتٌ فِی الْخِیامِ؛حوریانی که در خیمه‏های بهشتی مستورند![iii]

د:لَمْ یَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لا جَانٌّ؛هیچ انس و جنّ پیش از ایشان با آنها تماس نگرفته (و دوشیزه‏اند(![iv]

ه‍:فیهِنَّ قاصِراتُ الطَّرْفِ لَمْ یَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لا جَانٌّ؛در آن باغهای بهشتی زنانی هستند که جز به همسران خود عشق نمی‏ورزند؛ و هیچ انس و جنّ پیش از اینها با آنان تماس نگرفته است.[v]

به نظر می رسد که در بهشت حجاب باشد اما نه بعنوان یک تکلیف بلکه به عنوان یک کرامت و یک مقام معنوی و یا اموری که برای ما بدرستی معلوم نیست.

پرسش : در آیات قرآن نشانی از تعیین مجازات برای بی حجاب دیده نمی شود و علاوه در تاریخ اسلام هم اثری از مجازات افراد بیحجاب و یا بدحجاب توسط پیامبر گرامی اسلام (ص) و ائمه معصومین (ع) یافت نشده است. پس چرا عدم رعایت حجاب در ایران موجب مجازات می شود؟

پاسخ : 1- نیافتن حکم مجازات بی حجابی در قرآن دلیل بر نبودن حکم شرعی در رابطه با بی حجابی یا بدحجابی نیست؛ زیرا اینگونه نیست که همه احکام شرعی و نیز مجازات هایی که از ناحیه شرع برای متخلفین در نظر گرفته می شود در قرآن آمده باشد. بلکه عمده احکام مستفاد از سیره و سنّت پیامبر ـ صلی الله علیه و آله ـ و اهل بیت ـ علیهم السلام ـ است که خود تفسیر واقعی آیاتند و سنت هم به عنوان یک منبع شرعی بالاتفاق از حجیت برخوردار است.

2- بی­حجابی از محرمات الهی محسوب می­گردد و طبق قاعده هر فعل حرامی قابل تعزیر است و البته لزوم تعزیر و نوع و مقدار تعزیر نیز با تشخیص حاکم صورت می­گیرد، یعنی از دیدگاه فقهی حاکم شرع می­تواند برای جلوگیری از گسترش محرمات الهی مانند بی­حجابی، مجازات وضع کند و لو اینکه این مجازات در زمان پیامبر(ص) اعمال نگشته باشد. البته اینکه چرا پیامبر (ص) در مورد بی­حجابی مجازات تعزیر را اعمال نکرده است، میتواند خود موضوع تحقیق جداگانه­ای گردد که آیا زمینه برای اجرای این کار وجود نداشته است؟ یا جامعه آن روز بگونه­ای بوده که نیازی به اعمال مجازات نبوده است و در واقع جرمی از این دست در آن دوران انجام نمی­شده است و بعبارت دیگر به جهت شرائط فرهنگی حاکم بر آن روزگار زنان خود را موظف می­دیدند که حجاب را رعایت کنند.

بهر حال نمی­توان به جهت فقدان نص شرعی دال بر مجازات مشخص در مسئله عدم رعایت حجاب مثل آنچه که در قصاص آمده است، شرعی نبودن مجازات بر ترک حجاب را استنباط کرد، زیرا همانطور که بیان شد بسیاری از مجازاتها در اسلام از قبیل حدود شرعی نمی­باشند بلکه از قبیل تعزیر شرعی هستند که طبق مصلحت تشخیص داده شده توسط حاکم، تعیین و اجرا می­شوند.

پرسش : سلام، خانواده من خانواده مذهبی هست. چند وقت پیش خواهرم که هم سن هستیم تقریبا از من سوالی کرد که من نتونستم خوب جوابش رو بدم،تا این که امروز بخش پرسش و پاسخ سایت شما رو دیدم و می خوام سوال خواهرم که سوال خودم هم شده از شما بپرسم: << من دختریم که خدا رو قبول دارم به حیا و عفت هم اعتقاد دارم.و می دونم که خودم رو باید از نا محرم بپوشونم و این کار رو هم می کنم. اما برام سوال شده که چرا باید جلو پسر خالم یا پسر داییم که با هم بزرگ شدیم تازه اونا از من کوچک تر هم هستن یا هم سنیم و من به اونها خیلی مطمئنم چرا باید جلو اونا روسری یا چادر سر کنم؟ >> االبته باید بگم که خواهر من این مسائل رو رعایت می کنه اما دلیلش رونمی دونه،مثلا میگه من الان 19 سالمه یکی از پسر داییام 15 ساله شه می گه سختمه که بخوام جلویه اون که با هم بزرگ شدیم همش بخوام روسریم رو مرتب کنم که مبادا موهام پیدا بشه. امیدوارم که سوالم رو واضح گفته باشم،فقط اگر ممکن شما هم پاسخ این سوال رو به صورت اشاره ای نگید،خیلی واضح و با دلایل منطقی بگید که بتونم خوب خواهرم رو راضی کنم.

پرسش : چرا موقع نماز باید حجاب داشته باشیم؟می خوام از دید عرفانی بگویید

پاسخ : داشتن حجاب نشانه و از آثار ادب در نزد خالق یکتاست،ما در زندگی این دنیایی و روزمره خود و نزد انسان های دیگر خیلی از آداب را رعایت می کنیم، لباس ما در منزل با مهمانی با سر کار فرق می کند چرا که لازمه ادب می باشد، شما فرض کنید که امام زمان(عج) ظهور نموده اند و شما قرار دیداری با حضرت دارید آیا شما با هر لباسی و یا هر ظاهری به خدمت ایشان شرفیاب می شوید یا رعایت بسیاری از آداب را می نمایید؟جواب روشن است، در نماز ما به دیدار خداوند بلند مرتبه و متعال می رویم و ادب حضور در برابر چنین خالقی این را اقتضا می کند که به بهترین شکل نزد او حاضر شویم و علاوه بر حجاب از بهترین لباس های خود استفاده کنیم و بوی خوش استعمال کنیم مسواک بزنیم و ظاهری آراسته داشته باشیم.

پرسش : اگر ممکن است گواهمندانه و با استناد به کتب تاریخی و سنت و سیره ی پیامبر بفرمایید که میزان حجاب زنان قبل از ظهور اسلام به چه میزان بود و زنان قبل از اسلام در جزیره العرب چگونه در اجتماعات ظاهر می شدند؟ پس از اسلام و با توجه به اینکه حجاب از همان ابتدا برای زنان مسلمان واجب نشد چگونه بر زنان واجب شد؟ و نیز با توجه به اینکه در قرآن به طور صریح به این نکته دستور داده نشده است مراحل تکمیل آن و یعنی مراحلی که بر اساس آن میزان پوشش زنان به گونه ی کنونی در آمد را با ذکر احادیث و سنت و سیره بیان کنید.

پرسش : آیا بین حجاب در قرن 21 و حجاب در صدر اسلام تفاوتی است؟ آیا خوش لباس بودن و مطابق با مد روز پیش رفتن گناه دارد؟

پاسخ : در مورد پوشش چنانچه قرآن می فرماید:                 

{... وَ لْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلی‏ جُیُوبِهِنَّ وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلاَّ لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبائِهِنَّ أَوْ آباءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنائِهِنَّ أَوْ أَبْناءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنِی إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنِی أَخَواتِهِنَّ أَوْ نِسائِهِنَّ أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِینَ غَیْرِ أُولِی الْإِرْبَةِ مِنَ الرِّجالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِینَ لَمْ یَظْهَرُوا عَلی‏ عَوْراتِ النِّساءِ وَ لا یَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ ما یُخْفِینَ مِنْ زِینَتِهِنَّ وَ تُوبُوا إِلَی اللَّهِ جَمِیعاً أَیُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ[1] _ }[2]

{" آنها باید خمارهای خود را بر سینه‏های خود بیفکنند" (وَ لْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلی‏ جُیُوبِهِنَّ).

" خمر" جمع" خمار" (بر وزن حجاب) در اصل به معنی پوشش است، ولی معمولا به چیزی گفته می‏شود که زنان با آن سر خود را می‏پوشانند (روسری).

پرسش : فلسفه حجاب چیست؟ در اسلام می گویند که زن و مرد یکسان آفریده شده اند پس چرا اسلام فقط زنان را محدود می کند؟ اگر بین زن و مرد تفاوتی نباشد پس مردها هم باید حجاب داشته باشند.

پاسخ : جواب اجمالی:

زن و مرد از جهاتی مانند؛ خلقت از یک ذات و گوهر و بهره مندی از حقوق اجتماعی همانند تحصیل علم، آزادی قلم و بیان و...، مساوی هستند.

ولی از لحاظ فیزیکی و روحی تفاوتهای فراوانی با هم دارند، که همین اختلافات باعث می شود تا احکامی همچون حفظ و رعایت حجاب در جامعه، قانونی مخصوص به خود را داشته باشند. زن مظهر جمال و مرد مظهر شیفتگی است، قهرا به زن باید بگویند خود را در معرض نمایش قرار نده نه به‏ مرد.

البته این گونه هم نیست که پوشش مخصوص خانم باشد و بر مردان اصلا حجابی لازم نباشد.

پرسش : دقیقا در قران چند آیه در مورد حجاب و پوشش آمده؟ لطفا آدرس آیه ها را هم بدهید با تشکر

پاسخ : باسلام آیه اول :وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ یَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا یُبْدینَ زینَتَهُنَّ إِلاَّ ما ظَهَرَ مِنْها وَ لْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلی‏ جُیُوبِهِنَّ وَ لا یُبْدینَ زینَتَهُنَّ إِلاَّ لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبائِهِنَّ أَوْ آباءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنائِهِنَّ أَوْ أَبْناءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنی‏ إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنی‏ أَخَواتِهِنَّ أَوْ نِسائِهِنَّ أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ أَوِ التَّابِعینَ غَیْرِ أُولِی الْإِرْبَةِ مِنَ الرِّجالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذینَ لَمْ یَظْهَرُوا عَلی‏ عَوْراتِ النِّساءِ وَ لا یَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ ما یُخْفینَ مِنْ زینَتِهِنَّ وَ تُوبُوا إِلَی اللَّهِ جَمیعاً أَیُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ [1]و به آنان با ایمان بگو چشمهای خود را (از نگاه هوس‏آلود) فروگیرند، و دامان خویش را حفظ کنند و زینت خود را- جز آن مقدار که نمایان است- آشکار ننمایند و (اطراف) روسری‏های خود را بر سینه خود افکنند (تا گردن و سینه با آن پوشانده شود)، و زینت خود را آشکار نسازند مگر برای شوهرانشان، یا پدرانشان، یا پدر شوهرانشان، یا پسرانشان، یا پسران همسرانشان، یا برادرانشان، یا پسران برادرانشان، یا پسران خواهرانشان، یا زنان هم‏کیششان، یا بردگانشان [کنیزانشان‏]، یا افراد سفیه که تمایلی به زن ندارند، یا کودکانی که از امور جنسی مربوط به زنان آگاه نیستند و هنگام راه رفتن پاهای خود را به زمین نزنند تا زینت پنهانیشان دانسته شود (و صدای خلخال که برپا دارند به گوش رسد). و همگی بسوی خدا بازگردید ای مؤمنان، تا رستگار شوید!

آیه دوم :یا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُلْ لِأَزْواجِکَ وَ بَناتِکَ وَ نِساءِ الْمُؤْمِنینَ یُدْنینَ عَلَیْهِنَّ مِنْ جَلاَبِیبِهِنَّ ذلِکَ أَدْنی‏ أَنْ یُعْرَفْنَ فَلا یُؤْذَیْنَ وَ کانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحیماً[2]ای پیامبر! به همسران و دخترانت و زنان مؤمنان بگو: «جلبابها [روسری‏های بلند] خود را بر خویش فروافکنند، این کار برای اینکه شناخته شوند و مورد آزار قرار نگیرند بهتر است (و اگر تا کنون خطا و کوتاهی از آنها سر زده توبه کنند) خداوند همواره آمرزنده رحیم است.

نکته دیگر اینکه منابع ما برای احکام فقط قرآن نیست علاوه بر آن منبع دوم ما سنت پیامبر اکرم (ص) است که آن را اهل بیت(ع) در احادیث خود بیان کرده اند، شما برای اطلاع بیشتر می توانید به کتب فقهی رجوع نمایید.با تشکر.

پرسش : آیا پوشش برای زنان فقط در نماز واجب است یا در هر زمان و در معرض دید نامحرم ؟ در صورت امکان مستنداتی را نیز عنوان نمائید ؟

پاسخ : حجاب برای زنان مسلمان مطلقا امری است واجب و بر فرد، فرد زنان مسلمان لازم است که خود را از نامحرمان بپوشانند و به زمان خاصی اختصاص ندارد، لذا وجوب حجاب در نماز یکی از مصادیق است.

"قل للمؤمنین یغضوا من ابصارهم و یحفظوا فروجهم ذلک ازکی لهم ان الله خیر بما یصنعون-30- و قل للمؤمنان یغضضن من ابصارهن و یحفظن فروجهن و لا یبدین زینتهن الا ما ظهر منها ولیضربن بخمرهن علی جیوبهن و لا یبدین زینتهن -31-."

"به مومنان بگو چشم های خود را "از نگاه به نامحرمان" فرو گیرند، و عفاف خود را حفظ کنند؛ این برای آنان پاکیزه تر است؛ خداوند از آنچه انجام می دهید آگاه است!

و به زنان با ایمان بگو چشمهای خود را "از نگاه های هوس آلود" فرو گیرند و دامان خویش را حفظ کنند، و زینت خود را –جز آن مقدار که نمایان است- آشکار ننمایانند و "اطراف" روسری های خود را بر سینه خود افکنند "تا گردن و سینه با آن پوشانده شود" و زینت خود را آشکار نسازند.)[1]

آثار بی عفتی و بی حجابی:

از آنجهت که امر و نهی اسلامی در جای خود.[2] ثابت شده است که بر مبنای مصلحت و مفسده تشریع شده است، و رعایت حجاب و عفاف  هم یکی از دستورات مسلم قرآنی است لذا ترک آن موجب مفسده و رعایت آن موجب پاکدامنی)[3] جامعه می گردد و ترک آن موجب مفسده است. زیرا اگر مثلا یک خانم زیبائی هایی را که باید بپوشاند از نامحرمان نپوشاند، مردان هوسباز را تحریک نموده و باعث ایجاد فساد می گردد. لذا در احادیث از نگاه های هوس آلود به تیر مسموم تعبیر شده است:

"قال النبی (ص) النظر سهم مسموم من سهام ابلیس فمن ترکها خوفا من الله اعطاه ایمانا یجد حلاوته فی قلبه."

"رسولخدا (ص) فرموده است: نگاه به نامحرمان تیری از تیرهای مسموم شیطان است، هر کس آنرا به خاطر خدا ترک کند خدا ایمانی عطا نماید که شیرینی آنرا در جان خود احساس نماید.)[4]

تذکر:

بی حجابی از جهت آنکه عامل تحریک افراد هوسباز می گردد، و هوسبازی موجب اخلال در سلامت اخلاقی جامعه است، بر حکومت است که جهت حفظ نظام اجتماعی از بی حجابی یا بد حجابی جلوگیری نماید زیرا حفظ سلامت اخلاقی اجتماع بر عهده دولت است که برخاسته از آیات و روایات منجمله آیات امر به معروف و نهی از منکر.[5] در نتیجه دستورات همان دستور اسلام است.

[5] آل عمران، آیات 104، 110، 114.

پرسش : لطفا با استفاده از تاریخ بفرمایید حجاب اسلامی در زمان پیامبر (ص) چگونه بوجود آمد؟

پاسخ : پاسخ اجمالی:

حجاب در لغت به معنای پرده، حاجب و چیزی است که میان دو چیز حایل و فاصله می شود. البته همان گونه که مفسران و محققان گفته اند؛ واژه ی حجاب به معنای پوشش زنان، اصطلاحی است که بیشتر در عصر ما پیدا شده و اصطلاح جدیدی است. آنچه در گذشته ها به ویژه در اصطلاح فقها به کار رفته واژه ی "ستر" است که به معنای پوشش است. چیزی که از تاریخ در این مسئله استفاده می شود، این است که حجاب به معنای پوشش زنان، قبل از اسلام در جهان و در ادیان مختلف با شکل های مختلف وجود داشته و اسلام دایره ی آن را اندکی محدودتر کرد.