همواره و به خصوص در سال های اخیر این پرسش مطرح بوده است که آیا اسلام با شادی میانه ای دارد یا خیر؟
عملکرد غلط برخی متدینان و نیز تبلیغات ناصواب اسلام ستیزان، باعث شده است که برخی از مردم گمان کنند اسلام نه تنها به شادی و نشاط توصیه ای نکرده است، بلکه آن را حرام قطعی!! می داند و کسی که به این کار بپردازد را فاسق می خواند!!!
از آن جایی که اسلام یعنی قرآن و سنت ( شامل سخن و سیره معصومان ) برای یافتن پاسخ طبیعتا باید به این دو منبع معرفتی الاهی مراجعه کرد و جواب را از آنان خواست. واضح است که هر پژوهشی که مطلبی را به اسلام نسبت دهد ولی ریشه قرآنی و روایی اش را نگوید، قطعا قابل اعتناء نخواهد بود.
بررسی اجمالی متون اسلامی نشان می دهد که اسلام دو دسته توصیه درباره شادی و نشاط دارد: سلبی و ایجابی. بخش اول، مواردی است که باید از آن پرهیز گردد و دسته دوم، مواردی است که بهتر است در شادی ما وجود داشته باشد که ان شاء الله به ترتیب در دو مقاله به آن می پردازیم.

شاخصه های سلبی: 

1: عدم شادی در گناه و لغزش دیگران
امام علی علیه السلام می فرماید: « لا تَفْرَحْ بِسَقْطَةِ غَیرِک فَانَّک لا تَدْری ما یحْدُثُ بِک الزَّمانُ. » از لغرش دیگران شاد نشو. زیرا تو نمی دانی زمانه با تو چه خواهد کرد؟ ( ممکن است در آینده، خودت هم گرفتار شوی) «ميزان الحكمه، ج 7، ص 149»
2: خنده بی دلیل
خنده بی دلیل جدا از آن که جزء لهو به شمار می آید که در اسلام، به شدت مذموم است، ممکن است تبعات بدی هم به همراه داشته باشد. در همین راستا، روزی عربی بادیه نشین خدمت پیامبر رسید و چون شتر چموشی سوار بود، بلافاصله پس از سلام و علیک، شترش او را از پیامبر دور کرد. این ماجرا چند بار تکرار شد و اصحاب پیامبر به آن مرد خندیدند. عرب هم عصبانی شد و شترش را کشت. اصحاب به پیامبر گفتند: آن مرد شترش را هلاک کرد. پیامبر فرمود: دست شما به خون آن شتر، آلوده است. چون به خاطر خنده شما آن مرد عصبانی شد و شترش را کشت. « محجة البيضاء، ج 5، 233 »
3: خنده های تمسخرآمیز
مسخره کردن دیگران، در اسلام امری حرام شمرده شده است. قرآن کریم می فرماید: « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسى‌ أَنْ يَكُونُوا خَيْراً مِنْهُمْ، سوره حجرات، آیه 11»  ای کسانی که ایمان آورده اید! نباید گروهی ( از شما ) گروه دیگر را مسخره کند. چه بسا که گروه مسخره شونده از مسخره کنندگان بهتر باشند. )
4: خنده در مجلس عزا
این نوع از شادی و خنده، حتی در فرهنگ های غیر اسلامی هم ناروا شمرده می شود. امام حسن عسگری علیه السلام در این باره می فرماید: « لَیسَ مِنَ الْأَدَبِ إِظْهَارُ الْفَرَحِ عِنْدَ الْمَحْزُونِ، بحارالانوار، ج 78، 374 » 
5: شوخی با نامحرم
شوخی با نامحرم هم در جزء خطوط قرمز شوخی شمرده شده است. ابو بصیر می گوید: « کُنتُ اُقرِئُ امرَاَهً، کُنتُ اُعَلِّمُهَا القُرآنَ فَمازَحتُها بِشَیءٍ، فَقَدِمتُ عَلی اَبی جَعفَرٍ علیه السلام فَقالَ لی: اَیَّ شَیءٍ قُلتَ لِلمَراهِ؟ فَغَطَّیتُ وَجهی. فَقالَ علیه السلام لا تَعُودَنَّ اِلَیها، وسائل الشیعه، ج14، باب 106 »
به زنی قرآن یاد می دادم. روزی با او یک شوخی کردم. امام باقر را که دیدم، ایشان گفتند: به آن زن چه گفتی؟ من از خجالت رویم را پوشاندم. سپس حضرت گفتند: دیگر پیش آن زن برنگرد.
در حدیث دیگری پیامبر اکرم (ص) می فرماید: « هرکس با غیر همسر خویش شوخی و مزاح کند، به اندازه هر کلمه ای که در دنیا سخن گفته باشد، خداوند هزار سال او را در زندان دوزخ نگاه خواهد داشت. ثواب الاعمال ص 283»