وقف و اثرات فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و مذهبي - تعريف وقف

  • ساعت ارسال پست : 9:16 PM ،


تعريف وقف
 
وقف كه از جمله عبادات و از صدقه ي جاريه است، در لغت به معني ايستادن (منتهي الارب) و در اصطلاح فقهي به معني حبس عين ملكي است بر ملك خداي تعالي كه ملكيت از مالك ملك به خداوند منتقل مي شود. (لغت نامه ي دهخدا ذيل ماده ي وقف). به عبارتي ديگر: ماندن اصل مال وجابجايي منفعت آن، تا مردم از منافعش بهره مند شوند.

(واعظي- 1380).

وقف در لغت نامه، نگهداشتن و حبس كردن چيزي معني شده است و مي توان به بيان ساده چنين تعريف كرد، هنگامي كه موضوعي مادي كه داراي نقش اقتصادي نيز باشد توسط فردي براي مصرف در منظوري خاص در مدت زمان از حال و‌آينده نامحدود در نظر گرفته شود مي توان گفت فعل وقف حادث شده است و چون هر فعلي در هر جامعه اي زماني مقبوليت اجرا مي يابد كه در چارچوب قانون و عرف آن جامعه مجاز تلقي شود و جاي شدن آن فعل اثبات نقص قانون را نگردد و چون در تعريف وقف گفتيم اختصاص موضوعي مادي براي مصرف در زمان حال تا آينده نامحدود در منظور نظر واقف در آن امري محال نيست بنابراين بايد حكم كرد واقف در انجام وقف نيت خود را در چهارچوب قوانين زمان حال جامعه شكل دهد.

(رفرم- 1380).
 

ادامه دارد ...
 
__ همت مضاعف و كار مضاعف در امور خيريه و عام المنفعه (وقف، وظيفه واقفان و ...) __
 
--------
منبع :
 
نشريه قدر شماره 18

  • نوشته شده توسط: میثم طاهری
  • در تاريخ: سه شنبه 28 اردیبهشت 1389 
  • نظرات (0)

    • وقف و اثرات فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و مذهبي - مقدمه

    • ساعت ارسال پست : 9:03 PM ،


    مقدمه
     
    گسترش فرهنگ وقف، يكي از عمده ترين فاكتور، انهدام تراكم ثروت در جامعه و ايجاد بستر مناسب براي رشد ارزشهاي معنوي و الهي، در شكل توزيع عادلانه ي ثروت، محسوب مي شود و با درك از همين نكته، يعني موثريت ژرف وقف در توسعه ي اقتصادي، فكري، فرهنگي ومعنوي است كه اسلام دين مقدس توحيدي، برگسترش فرهنگ وقف بيش از هر چيز ديگر تاكيد نموده است. (جوادي- 1380) سنت حسنه ي وقف يكي ديگر از افتخارات مكتب اسلام و از اهرمهاي موثر اعتقادي و فرهنگي براي جبران نيازهاي مادي و معنوي جامعه است. از صدها سال پيش تاكنون واقفان خيرانديش با اختصاص بخشي از اموال خود براي خدمت مستمر به جامعه در قالب روش پسنديده ي (وقف) كه بارزترين و روشن ترين مصداق احسان، انفاق، صدقه ي جاريه، تعاون و باقيات الصالحات است منشاء خدمات فراوان علمي، فرهنگي، هنري، رفاهي، بهداشتي در جامعه بوده اند كه وجود صدها درمانگاه، بيمارستان، مدرسه، دارالايتام، كتابخانه و هزارها مسجد، قنات، پل، آب انبار وغيره كه بايد بطور دايمي حفظ و مورد بهره برداري قرار گيرد درسراسر كشورهاي جهان و به ويژه ايران بهترين گواه و شاهد آن است. (ويژه نامه ميراث وقف-1386).

    نمونه ي ديگري از مصارف كه در بين موقوفات سالهاي اخير مشاهده مي شود براي مساجد، بيمارستانها، ايجاد حمام، تعمير حمام، احسان، تهيه پوشاك،‌ ايجاد دارالايتام، كمك به ايتام، پرورشگاه، كمك به دانشجويان، اطفال بي بضاعت، معلمين و مستخدمين مدرسه، كمك نقدي به افراد، لوازم تحصيل دانش آموزان بي بضاعت،‌ اعطاي جوايز و وام و كمك، ورزش در مدارس، هزينه ي نفت و تعمير حمام، احداث ساختمان براي افراد بي بضاعت، جهيزيه ي عروس، ازدواج، بيماران سرطاني، احداث منازل خانواده ي شهدا، احداث نانوايي، مستمندان وجيهه جنگ، احداث كتابخانه، خريد كتاب، امور خانواده ي شهيد و اسير و مفقودالاثر، مركز توانبخشي، تعمير پل و دبستان، تامين آب شرب قريه و غيره مي باشند (مداح-1380).

    با اين اوصاف بديهي است که «توصيه فرهنگ وقف» وتلاش براي دست يابي موفقيت وآن درابعاد مختلف اقصادي ، اجتماعي وفرهنگي ، به عنوان مهمترين مسئله ودل مشغولي مسئولان وصاحب نظران در کشورهاي اسلامي وغير اسلامي مي باشد.(ارجمند نيا- 1380)

    براي رهايي از عقامت انديشه ،براي بيرون رفت از ركود ناانساني، براي نجات از اسارت جهالت، براي ذوب نمودند يخهاي منجمد انديشه و براي رشد شعوري جامعه توسعه ي فرهنگ وقف و انفاق ضرورت است، چرا كه توسعه ي فرهنگ وقف و انفاق موجب ايجاد تعادل اقتصادي و مادي در جامعه مي گردد و با تعادل مادي واقتصادي زمينه ي فعليت پيدا كردن توانمنديها وپتانسيلهاي بالقوه به وجود مي آيد. و بدين ترتيب حركت رو به رشد جامعه در مسير تكامل مادي و معنوي آغاز مي شود. وزان پس سرنوشت جامعه، بادستان توانمند خود جامعه تغيير مي كند. دقيقا به همين لحاظ است كه ايجاد نهادهاي خيريه بر مبناي«(اوقاف وانفاق» در جوامع كه عده اي بسيار اندك آن از بهترين امكانات مادي، رفاهي واقتصادي برخوردارند واكثريت مطلق آنها در چنگال فقر مادي و معنوي اسيرند بين توسعه و گسترش فرهنگ وقف و انفاق در جامعه ي اسلامي ما بيش از جوامع ديگر از ضرورت برخوردار است. (جوادي- 1380).
     

    ادامه دارد ...
     
    __ همت مضاعف و كار مضاعف در امور خيريه و عام المنفعه (وقف، وظيفه واقفان و ...) __
     
    --------
    منبع :
     
    نشريه قدر شماره 18
     
    --------
    لینک مطلب :
     

  • نوشته شده توسط: میثم طاهری
  • در تاريخ: سه شنبه 28 اردیبهشت 1389 
  • نظرات (0)

    • آستان قدس رضوی بودجه قابل توجهی را به پژوهش‌‌هاي بنيادي و توليد علم...

    • ساعت ارسال پست : 1:24 AM ،


     
    قائم مقام آستان قدس رضوي در افتتاحیه سه سیستم جدید داروسازی ثامن:
     
    آستان قدس رضوی بودجه قابل توجهی را به پژوهش‌‌هاي بنيادي و توليد علم اختصاص داده است
     
    قائم مقام تولیت آستان قدس رضوی در مراسم افتتاح سيستم اتوماسيون ،كنترل و مانيتورينگ شركت داروسازي ثامن گفت: آستان قدس رضوی سرمایه گذاری قابل توجهی جهت تولید داروهای کمیاب نموده است.

    به گزارش پايگاه اطلاع رساني آستان قدس رضوي، وي با بيان اينكه این نهاد مقدس با ايجاد شركت «سامان داروي هشتم» در بحث داروهاي كمياب كمك شاياني به توسعه بخش پژوهش و تحقيق كشور در اين حوزه كرده است افزود: شركت داروسازي ثامن در همين راستا بودجه قابل توجهی را صرف نموده است که طبعا منشأ خدمات فراوانی به نيازمندان اين‌گونه توليدات ارزشمند خواهد بود.

    قائم مقام آستان قدس رضوي متذكر شد: شركت داروسازي ثامن در خصوص توليد سرم و داروهاي مورد نياز كشور تلاش فراواني انجام داده و نياز مراكز و جامعه علمي كشور را در امر پژوهش و تحقيق در حوزه داروسازي تا حد زيادي برطرف ساخته است.

    وي افزود: اين شركت به همين جهت بخش زيادي از بودجه خود را صرف تحقيقات فني و پژوهش‌هاي كاربردي در حوزه دارويي مي‌كند كه اين امر عوايد زيادي براي شناسايي داروي مورد نياز بيماران دارد.

    علوي امر پژوهش را از اولویت های آستان قدس رضوي بيان كرد و افزود: آستان قدس رضوي در حوزه هاي مختلف امر پژوهش از جمله علوم اسلامي، مطالعات ديني، نشر معارف اسلامي و توسعه موسسات تحقيقاتي توفيقات زيادي كسب نموده و نقش قابل توجهي در امور بنيادي و توليد علم در سطوح كشوري و دنياي اسلام دارد.

    در این مراسم قائم مقام تولیت آستان قدس رضوی ضمن افتتاح پروژه اتوماسیون، کنترل و مانیتورینگ شرکت داروسازی ثامن در بازديد از بخش های مختلف این شرکت بزرگ داروسازی گفت: با افتتاح اين سيستم مجهز الكترونیکی، كنترل كيفيت در زمینه سخت افزاري و نرم افزاري بهبود یافته و اين امر موجب توليد محصول با كيفيت برتر و قابليت حساس‌تري خواهد شد.

    وي تصريح كرد: در اين سيستم دما و فشار به صورت الكترونيكي و همزمان به صورت دستي كنترل مي شود.

    وي اختصاص بودجه مناسب، بهره گیری از توان علمی و فکری اندیشمندان داخلی و تلاش و پیگیری جدی در بخش پژوهش به خصوص در امر داروسازي را از ملزوماتی دانست که برای رسيدن به سطح استاندارهاي جهاني باید کسب كرد.

    دكتر علوي گفت: اميدواريم در سالی كه بنا به فرموده مقام معظم رهبري به عنوان سال همت مضاعف و كار مضاعف مزين شده است، در حوزه تحقيقات علمي، فعاليت‌هاي كشاورزي، توليدات صنعتي و نشر محصولات فرهنگي به ويژه در حوزه نيازهاي جامعه اسلامي را برطرف سازيم.
     

    __ همت مضاعف و كار مضاعف در علم و تحقيق __
     
    ---------
    منبع :
     
         www.aqrazavi.org

  • نوشته شده توسط: میثم طاهری
  • در تاريخ: سه شنبه 28 اردیبهشت 1389 
  • نظرات (0)

    • پايان وقف (فصل دوازدهم : غصب موقوفه) - 4 "پایان"

    • ساعت ارسال پست : 1:18 AM ،


    مصنف مي‌افزايد كه ايضاً صاحب دروس گفته است در متعلقات جايي كه شخص به خود اختصاص مي‌دهد ضماني نمي‌باشد و اين قول در صورتي درست است كه موضوع ان مانند مسجد، عنوان مال نداشته باشد، اما اگر موضوع آن ملك جميع مسلمين باشد مانند راه‌ها و امثال آن اشكالي ندارد كه بگوييم غاصب، ضامن عين و منفعت است بلكه مي‌توان گفت مسجدي كه وقف شده باشد، نه اينكه مردم آن را محل تجمع قرار داده باشند، اگر بگوييم ملك مسلمين است عين و منفعت آن مضمون است هر چند امكان نظر خلاف هم هست چون احتمال دارد حكم برده‌اي داشته باشد كه با آزاد شدن از ملكيت خارج شده است. مصنف جواهر اضافه مي‌نمايد كه قبلاً گفتيم كه آنچه در كتاب مسالك در تعريف غصب مقيد به مال غير شده است قابل نقض است مانند موردي كه مالك بر مال خودش كه در رهن ديگري است عدواناً استيلا پيدا نمايد كه در چنين موردي اگر مال تلف شود مالك ضامن مثل يا قيمت است و بدل مذكور رهن خواهد بود در حالي كه حق مرتهن عرفاً «مال» ناميده نمي‌شود هر چد به منزله مال است. مصنف مي‌گويد همچنين تعريف صاحب مسالك در موردي كه گفته است شخص استقلال يد بر حق غير پيدا نمايد. قابل نقض و ايراد است و ايراد در جايي است مانند مدرسه و كاروانسرا و مسجد و تحجير كه در تمام اين موارد شخص، غاصب محسوب مي‌شود با اينكه بر مال غير استيلا پيدا نكرده است.

    اين تعريف همچنين محل اشكال است در موردي كه شخص وقف عام را غصب نمايد در حالي كه ملك كسي نيست و يا وقف خاص را غصب كند بنابر قولي كه ملك به خداوند منتقل مي‌شود مگر اينكه بگوييم منظور از مال غير شامل ملك خداوند نيز مي‌شود كه چنين قولي بعيد است. مصنف ادامه مي‌دهد در تعريفي كه در كتاب دروس از غصب شده واژه «مال» به واژه «غير» اضافه شده است تا استيلا بر مال خود شخص از تعريف خارج گردد. پس اگر شخصي اثبات يد بر مال خودش به نحو عدوان نمايد مانند استيلا بر مال مرهوني كه در يد مرتهن است، چنين شخصي عنوان غاصب ندارد مگر اينكه بگوييم استحقاق مرتهن بر استيلا بر مال مرهونه مانند آن است كه مال متعلق به خودش مي‌باشد با اينكه مرتهن در صورت تعدي و تفريط در مال مرتهن، ضامن قيمت يا مثل آن خواهد بود كه اين بدل خود عنوان مال مرهونه پيدا خواهد كرد.

    مصنف اضافه مي‌كند كه به عقيده وي اشكالي كه بر عنوان غصب در رهن كه به معني تصرف عدواني بر حق غير است، وارد مي‌شود اين است، كه اين موارد هم نوعي از ظلم است اما ضمان فقط در مال تحقق پيدا مي‌كند و وجوب دفع مثل يا قيمت در صورت تلف عين مرهونه، براي اين است كه اين بدل خود مورد رهن باشد نه اينكه ضمان بر حق ارتهان تلقي گردد بلكه اين مسأله به دلائل ديگر يك نوع حكم شرعي است (والله العالم).

    7ـ كتابهاي ديگر فقهي كه در اين خصوص مورد مطالعه قرار گرفت با اختلافاتي همان مواردي را مطرح كرده اند كه قبلاً ذكر گرديد، خلاصه اينكه در موقوفات عام كه مستولي دوم خود نيز حق انتفاع دارد، هر چند در مواردي كه حق تقدم در انتفاع با ديگري بوده است، استيلا كننده عنوان غاصب دارد ليكن او را ضمن ندانسته‌اند در حالي كه در ابتداي بحث گفته شد كه مي‌توان غاصب را ضامن تلف حق تقدم مستولي اول دانست. والله اعلم.
     

    پایان وقف از نگاه حقوقي - فصل دوازدهم ( غصب موقوفه )
     
    __ همت مضاعف و كار مضاعف در امور خيريه و عام المنفعه (وقف، وظيفه واقفان و ...) __
     
    ---------
    منبع :
     
         www.aqrazavi.org

  • نوشته شده توسط: میثم طاهری
  • در تاريخ: سه شنبه 28 اردیبهشت 1389 
  • نظرات (0)