حفظ مقدسات اسلامی

در ماجرای عاشورا گرچه تمام رفتارهای امام حسین علیه السلام و یاران غیورش با هدف حفظ اساس دین و احکام الهی تحقق پیدا می کرد، امّا در عین حال تک تک موضع گیری های آن حضرت و همراهانشان بر اهمیّت موضوع یا حکم خاصی را تأکید می کرد که می تواند برای پیروان امام حسین علیه السلام بسیار آموزنده باشد؛ به عنوان مثال از آن جا که در فرهنگ اسلامی مکه و بیت اللّه الحرام از احترام و منزلت بسیار والایی برخوردار است، وقتی امام حسین علیه السلام احساس می کنند که ماموران مخفی یزید ممکن است او را در کنار خانه خدا ترور کنند و بدین وسیله قداست حَرَم الهی شکسته شود، فورا از مکه خارج می شوند و می فرمایند: «به خدا سوگند، اگر در خارج از مکه کشته شوم خیلی بهتر از آن است که در داخل مکه در کنار کعبه کشته شوم». امام خمینی رحمه الله در این باره می فرمایند: «سیدالشهدا در مکه نماند که مبادا به ساحت قدسی مکه جسارت بشود».

درس حفظ عفاف و پاسداری از حجاب

از درس های مهمّ عاشورا پاسداری از حجاب است که برای بانوان جامعه اسلامی بسیار آموزنده و در عین حال هشداردهنده است. وقتی در عصر عاشورا لشکریان بی شرم یزید خیمه ها را آتش زدند و از غارت لباس های خانواده شهدا و حرم اهل بیت علیهم السلام نیز چشم پوشی نکردند، بُعد دیگری از رسالت زنان قهرمان کربلا، یعنی حفظ عفاف و حجاب نمود بیشتری پیدا کرد. بانوان هریک به گونه ای در این باره به انجام وظیفه می پرداختند. نقل می کنند وقتی که مردم گرد آمده بود که اسرای اهل بیت را تماشا کنند، ام کلثوم خطاب به آنها فرمود: «ای مردم! آیا شرم نمی کنید برای تماشای اهل بیت پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم که پوشش مناسبی ندارند جمع شده اید؟» حضرت زینب علیهاالسلام در کاخ یزید خطاب به او می فرمایند: «یَابنَ الطُلَقاءِ، آیا این کار تو که زنان و کنیزانت را در جای امن و دور از چشم مردم قرار داده ای و دختران رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم را با پوشش نامناسب در شهرها می گردانی، که همه به آن ها نگاه کنند عادلانه است؟!»

درس توحید

در یک کلام حادثه کربلا کتابی سرشار از معارف اسلامی، و اصلی ترین درس آن درس توحید است. در رفتار سیدالشهدا و یاران بزرگوارش توحید عملی به زیبایی تمام جلوه گر شده است. آنان اثبات کردند که اگر امر بین رضای خداوند و رضای غیر خدا دایر شود، به آسانی از هرچه غیر خداست چشم می پوشند و در سایه رضای او قرار می گیرند. این است درس جاوید تاریخ عاشورا برای همه موحدان عالم.

منبع: پايگاه اطلاع رساني حوزه نت

موضوع: درس هاي نهضت عاشورا

نهج الشهادة

ترجمه و نگارش از احمد فرزانه و تنقيح و اسناد از مرتضي رضوي، قم، مؤسسه نشر فرهنگ اهل بيت عليهم السلام، چاپ اول، 1403 ق. 504 ص.

اين مجموعه به سبك و سياق نهج البلاغه نوشته شده و شامل خطبه ها، نامه ها، دعاها و كلمات قصار امام حسين عليه السلام است.  

همگامي امام حسين عليه السلام با قرآن  

دهشيري، حسن؛ جعفري، رحمت، اصفهان، مؤلف، چاپ اول، 1377، 188 ص.

اين كتاب، شرح و تفسيري است از عبارت «السلام عليك يا شريك القرآن» كه در زيارت امام حسين عليه السلام آمده است. مؤلف، ابتدا با استناد به روايات و آيات قرآني اطلاعاتي درباره خصوصيات امام حسين عليه السلام و قرآن به دست مي دهد. در پي آن، به هماهنگي و هم سويي ويژگي هاي آن حضرت با قرآن اشاره شده به گونه اي كه به كارگيري و عمل به آن شرايط جسماني و روحاني را براي نيل به سعادت فراهم مي سازد.

شرح دعاي عرفه  

فاضل، محمدعلي؛ مقدمه: جلال الدين آشتياني، مشهد، بنياد پژوهشهاي اسلامي، چاپ اول 1378، 296 ص.

در نوشتار حاضر - به زبان عربي - نخست از موضوعاتي چون: ماهيت و حقيقت دعا، انواع و اقسام دعا، و اجابت دعا سخن به ميان آمده، سپس شرحي از دعاي عرفه - منسوب به امام حسين عليه السلام - فراهم آمده است. از جمله نكاتي كه در اين شرح به آنها اشاره شده عبارت اند از: اصول عقايد اسلامي، معني حمد، جبر و تفويض، مشيت و اراده خداوند، رضا به قضاء حق، عصيان در برابر كفر، توحيد و مراحل كمال. مولف در اين شرح از آيات قرآن، احاديث و سخنان انديشمنداني چون غزالي و فخررازي بهره جسته است.

منبع: سايت بوي سيب

موضوع: منبع شناسي قيام حسيني

سوزاندن خولی

مختار به خولی گفت در کربلا چه کردی ؟ گفت : نزد علی بن حسین (ع) آمده پوستین زیر او را برداشتم و مقنعه و گوشواره زینب (ع) را هم برداشتم . مختار گریه کرد و گفت او به تو چه گفت ؟ گفت : او به من گفت : خداوند دست ها و پاهای تو را قطع خواهد کند و خداوند تو را قبل از آتش آخرت به آتش دنیا بسوزاند مختار (ره) گفت : به خدا قسم دعای آن طاهره مظلومه (ع) را مستجاب خواهم کرد.

 

زجر کش کردن حصین و شرحبیل

مختار گفت : حمد خدای را که تو را به دستم رسانید ! بعد گوشتش را با قیچی برید تا مرد .

شرحبیل که در کربلا از پشت بر صورت امام حسین (ع) زد ، مختار دستور داد تا او را با آتش بسوزانیدند.

در دنیا و آخرت سیراب نشوی!

اما دونفر را دیدم که همیشه به دنیال سقاها بودند . آب آنها را تا آخر می نوشیدند اما سیر نمی شدند ؛ زیرا او امام را دیده بود که آبی را به دهانش نزدیک کرده و از آن می نوشیدند ، او به آن حضرت تیری انداختند ، امام فرمودند : ( خداوند در دنیا و آخرت تو را از آب سیراب نکند ) . پس مرد تشنه ، خود را در داخل فرات انداخت و آن قدر آب نوشید که به هلاکت رسید.

منبع: تالارگفتمان مهرميهن

موضوع: سرانجام يزيديان

زندگينامه قمر بني هاشم عليه السلام

فاضل، جواد، تهيه و تنظيم: علي اصغر عبدالهي، تهران، افسون، چاپ اوّل 1380، 164 ص.

در اين كتاب گوشه هايي از زندگي حضرت ابوالفضل عليه السلام بازگو مي شود. نگارنده پس از مروري كوتاه بر تولد و دوران كودكي آن حضرت، بيشترين حجم مطالب را به واقعه كربلا و نهضت عاشوراي حسيني عليه السلام، همچنين فداكاري هاي حضرت ابوالفضل عليه السلام اختصاص مي دهد. كتاب با ذكر برخي سخنان، فضايل و مكارم آن حضرت به پايان مي رسد.

سردار كربلا حضرت ابوالفضل العباس

موسوي مقرّم، سيد عبدالرزاق، ترجمه: گروه مترجمان، تهران، انتشارات الغدير، 1369، 440 ص.

اين كتاب نوشته سيد عبدالرزاق موسوي المقرّم با ترجمه ناصر پاك پرور مي باشد. ويراستار كتاب در ابتداي اين نوشته 20 منبع و مأخذ در زندگي و حالات حضرت عباس را معرفي كرده است. اين كتاب داراي 13 فصل است. در چند فصل اوّل اجداد، عموها، برادران، خواهران و مادر آنحضرت را معرفي نموده سپس به زندگينامه و مناقب آن سردار باوفا پرداخته، سخنان ائمه عليهما السلام را در فضايل ايشان آورده است. ابا الفضل العباس علاوه بر دلاوري و وفاداري، شخصيتي، عالم و با فضيلت بود بطوريكه در وصف او گفته اند: «انّ العباس بن علي زُق العلم زقا» از اين رو معاونت لشكر امام را بعهده داشت و همه مورخان او را شخصيت دوّم كربلا معرفي كرده اند. بخش هاي پاياني كتاب به فضيلت زيارت آن حضرت اختصاص يافته، از بازماندگان او ياد شده و سرانجام با نقل اشعاري از شعراي معاصر در وصف ابا الفضل العباس كتاب پايان مي يابد. اين كتاب گرچه داراي اضافاتي است كه غالباً در گفتار معمول است تا نوشتار، ولي در نوع خود كم نظير است. زيرا تاكنون كتابي مدون و مضبوطتر از اين نوشته در زندگي حضرت اباالفضل عليه السلام سراغ نداريم. از آنجا كه بسياري از شنوندگان و مخاطبين، آن حضرت را تنها در يكي دو روز پايان عمر در كربلا مي شناسند، پرداختن به آن جالب خواهد بود.

عباس بن علي عليه السلام

محدثي، جواد، قم، حوزه علميه قم، دفتر تبليغات اسلامي، مركزانتشارات، چاپ اوّل 1379، 88 ص.

«عباس بن علي عليه السلام» نهمين كتاب از مجموعه «آشنائي با اسوه ها»ست كه به شرح زندگي حضرت ابوالفضل العباس عليه السلام (26 - 61 ه. ق) اختصاص دارد. در اين كتاب همچنين از سيره عملي، القاب، شجاعت و نحوه شهادت آن حضرت سخن به ميان آمده است.

منبع: سايت بوي سيب

موضوع: منبع شناسي قيام حسيني

بانوي كربلا حضرت زينب عليها السلام

بنت الشاطي، عايشه، ترجمه: سيد رضا صدر؛ به اهتمام سيد باقر خسروشاهي، قم، دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم، چاپ سوم، 1378، 176 ص.

اين كتاب كه با نثري شيوا به فارسي ترجمه شده است، با سبكي جالب زندگاني حضرت زينب عليها السلام را در 15 عنوان بدين شرح بازگو مي كند: پدران و نياكان، سايه هايي بر گهواره، كودكي اندوهناك، خردمند بانوي بني هاشم، پيش درآمدهاي شوم طوفان، هجرت، دليل راه، تقاضا و اصرار، به سوي دره مرگ، بانوي كربلا، كاروان اسير، بازگشت كاروان، آخرين سفر، در پي خونخواهي، نداي جاويد. در پايان كتاب مصادر آن كه بالغ بر 23 كتاب است، ذكر شده است. مترجم دانشمند كتاب در مقدمه مي گويد. «ستاره درخشاني در آسمان تقوا طلوع كرد؛ گوهر گران بهايي در معدن فضيلت و انسانيت تكون يافت و در اصلاب شامخه وارحام مطهره نگهداري شد؛ نوگلي پويا در گلستان شرافت و بزرگواري نمو يافت؛ نوزادي از مقدس ترين پستان ها شير خورد و در آغوش پاكيزه ترين مادران چشم گشود. كودكي در دامان با فضيلت ترين بانوي عالم پرورش يافت. دختري كه دانشمندترين اساتيد به تربيتش همت گمارد. دوشيزه اي كه در ساده ترين و بي آلايش ترين زندگي ها رشد كرد و در تمام شؤون زندگي، پيوسته با واقعيت و حقيقت سروكار داشت و هرگز با زندگي خيالي و پنداري ارتباطي حاصل نكرده در مكتب مقدسي كه در جهان بشري نظير نداشت، عالي ترين تعليمات را فرا گرفت و مورد عنايت مخصوص موجد مكتب و استادان بزرگ آن كه بزرگترين مربيان بشر بوده اند قرار داشت و هر روز درس جديدي از دانش و بينش و تقوا و فضيلت مي آموخت و با هوش سرشار و استعداد فوق العاده، همه آن تعليمات مقدس را در خزينه دل مي اندوخت و پياپي، خود را براي گرفتن درس هاي بالا ر آماده مي نمود، شاگردي كه در محيط تحصيلي خود هيچ گونه رادع و مانعي نداشت و هر روز بهتر از دي، بر نردبان ترقي و تعالي صعودي كرد، خردمند بانويي كه از آغاز عمر در مركز حوادث بزرگ و پيش آمدهايي كه در تحولات زندگي بشر، داراي بزرگ ترين تأثير بوده، جاي داشت و از نزديك، با هوشي سرشار و نظري دقيق به حقيقت آن حوادث پي مي برد و موقعيت شخصيتهاي رحماني و شيطاني را كه در برابر يكديگر قرار گرفته بود، تشخيص مي داد و تأثير هر كدام را به خوبي درك مي كرد و از راز پيروزي اين و رمز شكست آن آگاه بود و موفقيت هاي ابدي را كه در آغاز با شكست صوري جلوه گر مي شد، از شكست قطعي، كه در ابتدا با موفقيت پنداري همراه بود، تميز مي داد. يكتا زني كه نه تنها در زنان، بلكه در مردان عالم، كمتر نظيرش را مي  توان ديد توانا بانويي كه عالي ترين نمونه اي از شجاعت و دليري، دانش و بينش، كفايت و خردمندي، قدرت روحي و تشخيص موقعيت بوده و هر وظيفه اي از وظايف گوناگون اجتماعي را كه به عهده گرفت، به خوبي انجام داد. دانشمند بانويي كه بايد مردان جهان از خوان تعليماتش بهره برگيرند و از خرمن كمالاتش خوشه ها بچينند. او بانوي بانوان زينب، دختر اميرالمؤمنين، بود. «بانوي بانوان در دوره زندگي، وظايف گوناگوني بر عهده گرفته است. هنگام كودكي، اداره خانه پدر را به عهده داشته و از برادران ارجمندش پرستاري مي كرده و بار فراق مادر را برابر دوش آن ها سبكي كرده است. آن دم كه به خانه شوهر رفته، همسري گرانبها براي شوهر و مادري بي نظير براي فرزندانش بوده است. زماني به تعليم و تربيت بانوان مسلمان مي پرداخته است. در كربلا نيز، وظايف بزرگ و گوناگوني را انجام داده است، از برادر نگه داري مي كرده، بيوه زنان و داغ ديدگان را غمگسار بوده، آن دم كه وظيفه ايجاب كرد كه از خيمه بيرون آيد و سپاه و پيروزمند كوفه را سرزنش كند و سپس كاروان دل شكسته و مصيبت كشيده را قافله سالار باشد. اين وظيفه را نيز به خوبي انجام داد. دختر زهرا - عليهاالسلام - معناي زير بار ظلم نرفتن و در برابر ظالم استقامت ورزيدن را نشان داد و با قدرت روحي خود، كاخ ستمگران را ويران ساخت و به جهانيان اعلام كرد كه با از خود گذشتن مي توان قدرتمندترين ستمكاران را كوبيد. خواهر حسين - عليهاالسلام - در اين جهاد مقدس، ترس و بيمي به خود راه نداد و با نهايت دليري ابن زياد شوم و سركش بي رحم و يز د پليد مقتدر بي عرضه را مفتضح ساخت، آري، يزيد مقتدري بود؛ زيرا او وارث قدرتي بود كه دگران ايجاد كرده بودند، بي عرضه بود؛ زيرا خود لياقت ايجاد قدرتي نداشت، و بر سر خوان قدرتي گسترده نشسته بود. بانوي خردمند بني هاشم، كوفيان را كه دوستان دغل باز بودند، رسوا كرد، دوستاني كه هنگام خوشي و سيادت يارند، و موقع سختي خار، و با دشمن هم گام. روز به روز بدنامي كوفيان و رسوايي آنها افزوده مي شود و تا دنيا باقي است، جهان خرد و انسانيت، بر آنها لعنت مي فرستد.» «... در سال 31 شمسي به كشورهاي عربي مسافرت كردم و در روز يازدهم محرم سال 71 يكي از دوستان لبناني اين كتاب را به من عنايت كرد، پس از مطالعه، آن را بسيار شايسته و شيوا يافتم و به مضمون: «خوش تر آن باشد كه ذكر دلبران / گفته آيد در حديث ديگران» تصميم به ترجمه آن گرفتم و در همان لبنان ترجمه اش را پايان دادم و از بركات وجود مقدس زينب در آن ديار، از خطراتي بزرگ مصون ماندم. پس از مراجعت به ايران، يكي دو بار در آن تجديد نظر كرده، اينك تقديم خوانندگان عزيز مي شود. نويسنده كتاب، بانو دكتر عايشه بنت الشاطي، از نويسندگان درجه اوّل عرب و فرزند يكي از روحانيون مصر است. نويسنده هر چند اطلاعات بسيار عميقي نداشته و اشتباهات تاريخي نيز دارد، كه بعضي از آنها در پاورقي اشاره شد ولي حقايق تاريخي را با قلم بسيار شيرين و سبكي دلپذير بيان مي كند. آثار ديگر نويسنده كه پس از نوشتن اين كتاب تأليف كرده است: آمنه دخت وهب، مادر رسول خداصلي الله عليه وآله وسلم، زنان پيامبرصلي الله عليه وآله وسلم و ديگر دختران پيغمبرصلي الله عليه وآله وسلم است، كه در هر يك، ناحيه اي از زندگي رسول صلي الله عليه وآله وسلم را بيان مي كند، به نظر اين جانب، هيچ يك از آنها، در شيريني عبادت و زيبايي سبك، مانند كتاب ما نيست».

بانوي عاشورا حضرت زينب عليها السلام

سيف، رسول، تهران، سازمان نهضت سواد آموزي، سازمان پژوهش و برنامه ريزي - آموزشي،...، چاپ اوّل 1377، 44 ص.

كتاب حاضر، شرح حال حضرت زينب كبري عليها السلام است. در اين كتاب، زندگي و مبارزات بانوي عاشورا براي كودكان و نوجوانان، خاصه دانش آموزان نهضت سواد آموزي همراه با تصاوير رنگي تدوين شده است.

منبع: سايت بوي سيب

موضوع: منبع شناسي قيام حسيني