.: جهاد اقتصادی :.

جهاد در قرآن

در قرآن با واژه های متعدّدی به مسأله « جنگ و درگیری های خشونت آمیز » اشاره شده است : « حرب » (Krieg) ، « قتال » (Kampf « سَفکُ الدّم » (Blutvergißen) و بالاخره « جهاد » ( Anstrengung ) ، مهمترین این واژگان می باشند . امّا همه این واژه ها دقیقاً بر یک مفهوم دلالت ندارند . یعنی همهء آنها را نمی توان دقیقاً به معنای « جنگ » ، یا « خشونت » و یا هر مفهوم دیگر دانست بلکه هر کدام آنها به مفهوم و معنایی خاصّ اشاره دارند .

از میان این چهار واژه ، تنها واژه ای که صریحاً می تواند معادل معنای « جنگ » ( Krieg ) قرار گیرد ، واژه « حَرب » ( Al-harb ) است . و واژه « قتال » ) به معنای « درگیری های خشونت آمیز » ( Gewalttat ) می باشد که این درگیری ها هم شامل اقدامات جنگ طلبانه و ستیزه جویانه می شود و هم شامل اقدامات دفاعی و تلافی جویانه ! بنابراین هم عمل گروهی که به قصد کشور گشایی و برتری جوئی ، به دیگران تجاوز می کنند ، را می توان « قتال » ( Kampf ) نامید و هم عمل آنان که در برابر تجاوزگر ، مقاومت کرده و از خود دفاع می کنند ، « قتال » ( Kampf ) نامیده می شود . از این رو در قرآن ، « قتال » مفهومی عامّ و کلّی دارد .

امّا « سفک الدم » به معنای « خونریزی » است و موارد کاربرد آنرا در قرآن ، بیان خواهیم کرد .

از میان این چهار واژه ، واژهء « جهاد » اهمیّت فوق العاده ای دارد چرا که از نظر قرآن دارای مفهومی کاملاً مثبت و ارزشمند می باشد که به طور خاصّ بر « عمل مؤمنان » اطلاق می شود . امّا اینکه مفهوم دقیق واژهء « جهاد » از نظر قرآن چیست ؟ نیازمند بررسی بیشتری است که در ادامه بحث به آن خواهیم پرداخت .

برخی از دانشمندان مغرب زمین که پیرامون قرآن و اسلام تحقیق می کنند ، « جهاد » را به معنای « جنگ مقدّس » ( Heiligekrieg ) دانسته اند . در این ترجمه و نامگذاری که آشکارا متأثر از نظریهء « جنگ عادلانه » ( gerechten Krieges ) سن آگوستین ، متکلّم بزرگ مسیحی در قرون وسطی می باشد ، یک قضاوت مشخص نهفته است و آن اینکه « جنگ » به خودی خود ناپسند نیست بلکه در شرایطی می تواند به بالاترین درجهء نیکی و خوبی برسد که از قداست و تقدّس برخوردار گردد و « مقدّس » نامیده شود .

اگر به این نکته توجه کنیم که اساس ِ هر« دین » ، باور به « مفاهیم مقدس » است می توان خیلی سریع و صریح نتیجه گرفت که این نامگذاران ، با نامیدن « جهاد » به « جنگ مقدس» در صدد بیان این نکته بوده اند که « جنگ » یکی از عناصر اصلی « ایمان اسلامی » است . یعنی مسلمان همانگونه که به خدا ، پیامبر او ( محمد (ص)) ، قرآن ، شریعت ، رستاخیز و ...... ایمان دارد و آنها را مقدّس می داند ، « جنگ » نیز در نگاه او مقدّس و وظیفه ای دینی بشمار می آید .

این قضاوتی است که بسیاری از نویسندگان و اسلام پژوهان ِ غربی در طول چندین قرن ، آن را رواج داده اند و آشکارا جنگ و خشونت را یک « اصل ِ اساسی » در اسلام دانسته اند تا آنجا که برخی از آنان اسلام را « دین شمشیر » معرفی نموده اند .

اگر ما چنین نظریه ای را بپذیریم ، در اینصورت پذیرفته ایم که « جنگ » در اسلام ، یک اصل ِ استراتژیک و همیشگی است که از آن برای پیشبُرد و توسعهء اسلام و به انقیاد و اطاعت در آوردن ِ غیر مسلمانان بهره گرفته می شود . پس « جنگ » برای اهداف ِ دینی ، یک قاعدهء کلّی است ، و تنها زمانی این قاعده کلّی ، استثناء زده می شود که « قدرت و امکان ِ جنگ » وجود نداشته باشد .

ولی به راستی چنین قضاوتی نسبت به اسلام تا چه حدّ با حقیقت انطباق دارد ؟ و آیا اسلام ، جنگ را « تقدیس » می کند ؟

و آیا « جنگ مقدس » ، ترجمه و تفسیر درستی از « جهاد » است ؟

برای آنکه ما نیز در قضاوت خود ، اشتباه دیگران را تکرار نکنیم ، برای پاسخیابی این پرسش ها راهی جز مراجعه به متن قرآن و شنیدن و فهم ِ سخن آن ، بدون هر گونه پیش داوری وجود ندارد . و برای آنکه در این مراجعهء به قرآن ، به فهم درستی از آیاتِ آن دست یابیم باید هشداری که قرآن ، با صراحت به همهء مخاطبان ِ خود داده است را جدّی بگیریم . قرآن تصریح می کند که در مراجعهء به آن نباید ، بعضی از آیات را مورد توجه قرار داد و بعضی دیگر را نادیده گرفت بلکه باید قرآن را به صورت یک « کلّ » ( مجموعه ) ، که همهء آیات ، أجزای به هم پیوستهء این « کلّ » ( مجموعه ) را تشکیل می دهند در نظر گرفت و تنها در اینصورت است که می توان به فهم درستی از آیات قرآن نایل گردید .

همچنین قرآن با شفافیّت ِ بی نظیری ، یادآور می شود که برخی از آیات آن ، به دلیل ویژه گی خاصّی دارند . امکان ِ ارایهء مفاهیم نادرست و غیر واقعی از آنها وجود دارد و در اینصورت این آیات برخلاف هدف ِ اصلی خداوند ، می توانند دستاویز و بهانه ای برای فتنه و انحراف گردند.

آنگاه قرآن برای جلوگیری از چنین اتّفاقی ، یادآور می شود که باید این آیات با در نظر گرفتن آیات دیگر قرآن که از مفاهیمی روشن و قطعی برخوردارند تفسیر شوند و در نتیجه ، برای فهم دقیق چنین آیاتی ، باید همهء « قرآن » و نه فقط بخشی از آن ، مورد بررسی قرار گیرد .

با در نظر گرفتن این معیار، می توان حدس زد که برخی از استنادات و نسبتها به قرآن ، تا چه حدّ از حقیقت به دورند چرا که هرگز چنین فرایندی ( Prozes ) را طیّ نکرده اند .

موضوع جنگ و صلح در قرآن ، از موضوعاتی است که بیش از هر موضوع دیگری ، دچار چنین سرنوشتی شده است و بدون در نظر گرفتن هشدار یاد شده وبدون طیّ « فرایند تفسیر » که قرآن بر آن تصریح نموده ، مورد بررسی و قضاوت قرار گرفته است . از این رو برای دستیابی به نظر حقیقی ِ قرآن در این مورد ، نیازمند بررسی های دوباره می باشیم .

بررسی همه قرآن ، و در کنار هم گذاردن ِ آیات ِ مرتبط به مسألهء جنگ و جهاد کمترین تردیدی باقی نمی گذارد نه تنها در قرآن چیزی به نام « جنگ مقدس » وجود ندارد بلکه هرگونه « جنگ » و « ستیزه جویی » ، با هر هدف و انگیزه ای که صورت پذیرد در نظر قرآن ، از زشت ترین و منفورترین پدیده هاست و آنگاه که جنگ طلبی به انگیزه های اعتقادی و دینی انجام گیرد ، زشتی و پلشتی آن ، چند چندان می شود .

از نظر قرآن ، « جنگ » نه تنها یک « اصل » و « قاعده » نیست ، بلکه حتّا استثناء نیز نمی باشد . یعنی حتّا در شرایط استثنایی و برحسب ضرورت و اضطرار نیز نمی توان ، « جنگ » را جایز شمرد .

جهاد اقتصادي در سال جديد موفق خواهد بود اگر[...]

●به اشتراک گذاشتن اين مطلب در سايتهاي توييتر،فيس بوک،بالاترین،خوشمزه،ياهو،ديگ،گوگل،کلوب !!!

دوشنبه 15 فروردین 1390 | نویسنده : مدير وبلاگ - ساعت 12:16 PM -

نظرات (0)

document.write("") //end hiding script from old browsers -->