مبانی حقوق تصویبی مجلس

ـ مسوولیت‌تهیه و پیشنهاد بودجه با دولت است.

ـ تکالیف یا ماموریت‌های اصلی دولت با توجه به اصول قانون اساسی، قوانین تاسیس یا اساسنامه وزارتخانه‌ها و سازمان‌های دولتی و جز آن، تعیین می‌شود.

ـ این ماموریت‌های اصلی با کمک چشم‌انداز و برنامه‌های توسعه و ماموریت‌های دولت، تعابیر عملیاتی به خود می‌گیرند.

ـ دولت ماموریت‌های اصلی مصوب خود را با توجه به ماهیت حقوقی منابع و سازمان اجرایی متناسب، از طریق یکی از حوزه های فعالیت‌های بخش عمومی طرح و تعقیب می‌کند.

ـ اجرای هر ماموریت بخش عمومی مستلزم انتخاب و تعریف راهبردی معین (سیاست اجرایی ) از سوی دولت ( یا وزیر مربوط ) است.

ـ حقوق تصویبی قوه مقننه در قالب « پیام بودجه » و « راهبردهای بودجه‌ای» تامین می‌شود.

نگاه کنید به نمودار۲ و جدول ۱ در پیوست.

▪

راهبردهای بودجه‌ای

اجرای هر ماموریت بخش عمومی مستلزم انتخاب و تعریف ( یا تصحیح ) راهبردی معین از سوی دولت ( یا وزیر مربوط ) است. از دیدگاه بودجه‌ای، ویژگی‌های هر دولت ناشی از راهبردهای انتخاب شده و تاثیر آنها در هزینه‌ها، زمان و کارایی اجرایی است.

- تعریف راهبرد:

برنامه‌ریزی و سیاستی که برای رسیدن به هدفی برگزیده می‌شود یا عمل تجهیز و به کارگیری نیروها و توانایی‌ها در جهت رسیدن به هدفی معین.

- انواع راهبردها:

۱) عملیاتی: تعهدات دولت نسبت به راهبردهای عملیاتی، معطوف به نتیجه ( محصول ) است.

۲) غیر عملیاتی ( تحقیقاتی، ستادی، مدیریتی): تعهدات دولت نسبت به راهبردهای غیر عملیاتی معطوف به وسیله است.

برآورد اعتبار هر راهبرد ( منابع یا مصارف ) بر عهده وزیر مربوطه و تلفیق نهایی آن با دولت است. هیات دولت به مثابه هیات امنا منتخب قانون‌گذار در وصول و مصرف اعتبارات و پاسخگویی فردی یا جمعی نسبت به هر یک از اقلام مورد نظر است.

- اطلاعات وشرایط لازم برای هر راهبرد:

الف) تعریف برنامه اجرایی و میزان اعتبار ( دوره زمانی)

ب) تعریف دقیق محصول یا نتیجه ( نوع تعهد دولت )

ج) پاسخگویی مالی و محاسباتی

- وظیفه قوه مقننه در برابر راهبردها :

قانون‌گذار راهبرد انتخاب شده را ارزیابی و نسبت به پیش‌بینی‌های اعتباری و میزان محصول یا نتیجه اعلام نظر ( قبول، اصلاح، رد ) می‌کند.

اعلام نظر مجلس نسبت به مجموعه راهبردهای پیشنهادهای مستلزم اطلاعاتی از این‌گونه است:

الف) مرور خلاصه‌ای از سابقه، اهمیت و وضع فعلی .

ب) توجیه راهبرد انتخاب شده و ارتباط با قوانین مربوط .

ج) سازمان اجرایی ( متمرکز ، غیر متمرکز ، کارگزاری).

▪

پیام بودجه

پیام بودجه علاوه بر راهبردهای بودجه‌ای اطلاعات زیر را نیز در بر دارد:

الف) مقدمه:

شرح خلاصه‌ای از اوضاع و احوال کشور، شرایط بین‌المللی، منطقه‌ای و ملی وسیاست‌های اتخاذ شده تحت شرایط و اوضاع

ب) پیش‌بینی‌های مالی:

تحلیل سیاست‌های مالی و آماری آن در مقدار و ترکیب منابع و مصارف حوزه‌های عملیاتی، حدود کسری یا مازاد بودجه، میزان بدهی‌های بلندمدت و کوتاه‌مدت خارجی و داخلی و پیش‌بینی تغییرات آن‌ها و بازپرداخت اصل و سود بدهی‌های مزبور از اهم موضوعات سیاست‌های مالی است که به صورت خلاصه و همراه با شاخص‌های منتخب وجدول‌های اعتباری ارائه می‌شود،

 

ج) پیش‌بینی‌های اقتصادی:

مسائل مربوط به رشد اقتصادی، تغییرات در تولید ناخالص داخلی و نیز حجم سرمایه‌های ملی، سیاست‌های وارداتی و صادراتی، پیش‌بینی آثار اجرایی بودجه بر اشتغال و بیکاری، تراز پرداخت‌ها، نرخ ارز و تورم از جمله شاخص‌های اقتصادی مورد نظر در پیام بودجه است،

د) پیش‌بینی‌های اجتماعی و فرهنگی:

تغییرات در سطوح آموزشی و سلامت جامعه، هزینه‌های درمان، کیفیت مسکن و محیط زیست، مبارزه با فقر، بازتوزیع درآمدها و تحقق نسبی عدالت اجتماعی موضوع تهیه و تشریح شاخص‌های اجتماعی و فرهنگی در این قسمت است،

هـ) دستور کار مدیریت بخش عمومی:

تغییرات مورد نظر در قلمرو حضور و اندازه بخش عمومی، بهره‌گیری از نوآوری‌ها و ابداعات تازه در جهت افزایش راندمان مشاغل عمومی، استفاده از کارگزاری‌های غیر دولتی در اجرای امور، تمرکز و عدم تمرکز در مدیریت، بررسی تناسب قوانین و مقررات اجرایی، استفاده از تکنولوژی‌های اطلاعاتی و گسترش خدمات الکترونیک و بالاخره اصلاح وتقویت مدیریت مالی و نظام‌های فنی و اجرایی از مسائل اساسی در مدیریت بخش عمومی،شفافیت بودجه و کنترل هزینه‌هاست

---