تغيير مسير نرخ تورم پس از مدت‌ها سير نزولي، موجب تحليل‌هاي متفاوتی از سوی کارشناسان اقتصادی و نيز تصميم‌سازان اقتصادي شده است.

به عنوان مثال، ريیس کل بانک مرکزی دلیل افزایش تورم را انتظاری ارزیابی كرده که ناشی از جو روانی اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها است. وزير اقتصاد نيز، افزايش تورم را وارداتي ارزیابی کرده که ناشی از افزایش قیمت جهانی نفت و برخی اقلام وارداتی است.
اکنون سوال این است که افزایش نرخ تورم انتظاری است یا وارداتی؟ پاسخ این است که هیچ کدام! البته افزایش مجدد نرخ تورم توسط کارشناسان پیش‌بینی می‌شد. این پیش‌بینی افزایش نرخ تورم، نه بر اساس افزایش قیمت‌های جهانی و تورم وارداتی بود و نه بر اساس اجرای طرح هدفمندی یارانه‌ها و تورم انتظاری. پیش‌بینی افزایش نرخ تورم بر اساس مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده تورم؛ یعنی نرخ رشد حجم پول و نقدینگی در اقتصاد بود. همان‌طور که میلتون فریدمن اقتصاددان شهیر جهان بیان می‌کند، نکته مهم این است که رشد حجم پول با یک دوره تاخیر اثر خود را بر تورم آشکار می‌نماید. البته این دوره تاخیری با توجه به شرایط اقتصادی می‌تواند متفاوت بوده و از چند ماه تا حدود دو سال را در برگیرد؛ اما افزایش رشد حجم پول در نهایت و ضرورتا به افزایش تورم منتهی خواهد شد. تجربه تاریخی تغییرات نرخ رشد نقدینگی و نرخ تورم در اقتصاد ایران نیز همین امر را تایید می‌كند و نشان دهنده این است که تغییر نرخ رشد نقدینگی با یک دوره تاخیر (حدودا چهار تا پنج فصل) اثر خود را بر نرخ تورم آشکار می‌نماید.
کاهش سریع رشد قيمت‌ها از نزدیک 30درصد در تابستان 87 به حدود 5/7درصد در پاییز 88 که یکی از موفق‌ترین تجربه‌های اقتصاد ایران در کنترل تورم بود، مدیون اعمال یک سیاست پولی انقباضی شدید بود که طی آن نرخ رشد حجم نقدینگی از حدود 40 درصد در اواسط سال 86 به حداقل خود؛ یعنی کمتر از 12 درصد در پاییز 87 رسید. ثبت حداقل نرخ رشد نقدینگی (12 درصد) در پاییز 87، موجب رسیدن تورم نقطه به نقطه به حداقل خود (7/5 درصد) در چهار فصل بعد؛ یعنی پاییز 88 گشت. اما پس از آن سیاست انقباضی شدید پولی کنار گذاشته شد و نرخ رشد نقدینگی رو به افزایش گذارد. نرخ رشد نقدینگی از زمستان 87 تا زمستان 88 به ترتیب ارقام 9/15 درصد، 4/21 درصد، 7/26 درصد و 4/27 درصد را ثبت‌ كرده است. ارقام رشد نقدینگی فراتر از 20 درصد به وضوح با حفظ تورم یک رقمی سازگار نیست و البته جای تعجبی نیست که با افزایش نرخ رشد نقدینگی از زمستان 87 تا زمستان 88 نرخ تورم در سال 89 در مسیر افزایش قرار گیرد و انتظار می‌رود که فرآیند افزایش تورم تا انتهای سال جاری ادامه یابد.

جهاد اقتصادي در سال جديد موفق خواهد بود اگر[...]