در جنگ ها، اگر نیروهای نظامی در برابر یکدیگر قرار بگیرند، مردم تلفات جانی و مالی آن را عادی می دانند و عواطف آنان جز برای مدتی کوتاه برانگیخته نمی شود. با این حال، اگر جنگ به شهرها و مناطق غیرنظامی سرایت کند و زنان و کودکان و نوجوانان و افراد بی طرف، طمعه آتش جنگ شوند، حتی انسان های سنگ دل و بی عاطفه نیز عاملان آن را سرزنش می کنند. در واقعه عاشورا، کودکان و نوجوانان همپای بزرگ سالان، نقش مؤثری ایفا کردند که در سه جنبه قابل بررسی است:

الف) زنده نگه داشتن یاد عاشورا

شهادت و اسارت کودکان و نوجوانان در کربلا، دلِ سنگ را می شکند و دیده هر خشک چشمی را تر می کند و این مسئله، سبب زنده نگه داشتن یاد و خاطره عاشورا می شود.

سلام من به حسین و به کربلای حسین

تمام عالم امکان شود فدای حسین

به قبض روح خدا امدست از بالا

فقط برای یکی ان هم از برای حسین

نفس ببین به شروع دعای استثغا

گرفت بارش رحمت ز ربنای حسین

خدا به پنجه مشکل گشای اصغر داد

تمام سلطنت خویش در ازای حسین

حسین پشت سر مادر  است در محشر

به هر که اهل بهشت است در قفای حسین

ز گریه های طفولیتش خدای گریست

ببین چه فاجعه ای شد ز های های حسین

همه برای یکی و یکی برای همه

و ان یکی و همه باز هم برای حسین

هنوز میرسد از دست کربلا بر گشو

صدای دعوت قد قامت العزای حسین

به رغم سکه اصحاب کهف معتبر است

هنوز در همه جا سکه بلای حسین

حسین خون خدا و قصاص ممکن نیست

اگر کشند همه خلق را به جای حسین

شرار اتش قهر خدا زبانه کشید

دمی که سوخت تمامی خیمه های حسین