پاسخ :

عرفان در لغت به معناي شناخت است. ولي عرفا دو نوع عرفان را معرفي كرده اند: 1. عرفان عملي. 2. عرفان نظري و براي هر كدام از آنها

تعريف هاي خاصي كرده اند كه ما به دليل جلوگيري از دشواري كلام، از آن تعاريف صرف نظر كرده و به توضيحي كه به هر دو نزديك باشد

اكتفا مي كنيم:
به طور كلي آنچه مورد توجه عرفاست فقط خداي متعال است و اگر هم به چيزهاي ديگري غير از خدا توجه دارند به اين دليل است كه در آن

چيز، خدا را (با چشم دل) مي بينند پس در واقع باز هم خدا را مي بينند و به او توجه دارند ودر يك كلام مي گويند كه همه چيز جلوه و

مظهر و نمايانگر خداست.[1] به عبارت ديگر: همه مخلوقات را نمايش و نشانه اي از

خداي متعال مي دانند. از طرفي مي دانيم كه بهترين مخلوقات، انسان است و در ميان انسانها هم بهترين آنها انبياء وائمه ـ عليهم

السلام ـ هستند. بنابراين بهترين جلوه هاي الهي هم همين بزرگواران هستند. معصومين ـ عليهم السلام ـ مظهر هدايت الهي بوده و براي

نجات انسانها از گمراهي آمده اند و عرفا همگي به معصومين اقتداكرده و در راه رسيدن به خدا از آنها كمك مي گيرند، پس آنها از هر

عارفي بالاتر هستند و به بالاترين درجات عرفان نائل آمده اند و هر عملي كه انجام مي دهند و هر سخني كه مي گويند بايد الگوي

خداجويان قرار گيرد. تمام اعمال آنها برگرفته از معرفت عميق آنها به خداست و يكي از آن اعمال، قيام امام حسين ـ عليه السلام ـ و حادثه

پرشور كربلاست، همانگونه كه گفتيم امام حسين (و بطور كلي همه معصومين ـ عليهم السلام ـ) مظهر هدايت الهي هستند. در زمان

ايشان يزيد كه در رأس حكومت بود، به طور آشكارا ظلم و ستم و فساد مي كرد و مردم را به گمراهي مي كشاند اينجا بود كه امام حسين

ـ عليه السلام ـ وظيفه خود ديدند كه به عنوان يك هادي و رهبر، مردم را آگاهي داده و از ظلمت گمراهي و غفلت به نور هدايت رهنمون

شوند و اين كار الهي ممكن نبود مگر با قيام حماسه. سرتاسر قيام آن حضرت، آميخته است با نكات دقيق عرفاني. اصحاب و بستگان آن

حضرت هم بسته به ظرفيت و شخصيتشان، از درجاتي از عرفان بهره مند بودند. پس علاوه بر اينكه كل قيام امام حسين ـ عليه السلام ـ

كه به منظور هدايت مردم صورت گرفت، برخاسته از جلوه و مظهر هدايتي و عرفاني آن حضرت بود، تك تك حوادثي هم كه در اين قيام

مخصوصاً در كربلا و در شب و روز عاشورا رخ داد آكنده از مطالب عرفاني است. مثلاً آن حضرت جاي اصحاب خود را در بهشت به آنان نشان

مي دهد. و يا اينكه اصحاب، در روز عاشورا براي جنگ با دشمنان و براي حفظ حريم عصمت و طهارت، از يكديگر سبقت گرفته و شهادت را

با آغوش باز مي پذيرند و آن را راهي براي رسيدن به خدا مي دانند. و يا وقتي امام حسين ـ عليه السلام ـ از برادرزاده خود قاسم بن

الحسن ـ عليه السلام ـ در مورد مرگ سؤال مي كند وي در پاسخ مي گويد: مرگ در نزد من از عسل شيرين تر است.
امام ـ عليه السلام ـ در روز عاشورا از هر فرصتي استفاده مي كنند تا وظيفه الهي خود كه

هدايت مردم است را به انجام رسانند و بارها با دشمنان صحبت كرده و آنها را نصيحت مي كنند و يا در مقابل آنها نماز جماعت ظهر و عصر

را به جا مي آورند تا هدف خود را به آنها نشان دهند

منابع براي مطالعه بيشتر:
1. حماسه حسيني، نوشته شهيد مطهري (در سه جلد)، انتشارات صدرا، قم.
2. ترجمه فارسي لهوف ابن طاووس (يك جلد).
امام حسين ـ عليه السلام ـ :
"من براي اصلاح امت جدم رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله ـ قيام كردم و مي خواهم امر به معروف و نهي از منكر كنم و از روش جدم و

پدرم پيروي نمايم."[3] [1]

. ر.ك: تمهيد القواعد، ص 120، صائن الدين ابن تركه، تصحيح و تعليق، علامه حسن حسن زاده آملي، ناشر: الف. لام. ميم.
[2] . كلمات الامام الحسين عليه السلام / ص 302 / الشيخ الشريفي / چاپ دانش

قم / 1416 هـ ق.
[3] . المناقب / ج 4 / ص 89 / ابن شهر آشوب مازندراني / چاپ مؤسسه انتشارات

علامه / 1379.