تهذیب الاحكام، ج ۵، ص ۲۷۷، ح ۹۴۶
امام صادق علیه السلام فرمودند:
قَدْ عَلِمْتُ یا اِلهى اَنَّهُ لَیسَ فى حُكْمِكَ ظُلْمٌ وَ لا فى نَقْمَتِكَ عَجَلَةٌ وَ اِنَّما یعْجَلُ مَنْ یخافُ الْفَوْتَ وَ یحْتاجُ اِلَى الظُّلْمِ الضَّعیفُ وَ قَدْ تَعالَیتَ یا اِلهى عَنْ ذلِكَ عُلُوّا كَبیرا؛
بار الها! به تحقیق دانستم كه در قضاوت تو، هیچ ظلمى و در كیفرت هیچ شتابى نیست. همانا كسى شتاب مىكند كه نگران از دست دادن فرصت است. و شخص ناتوان به ظلم كردن نیاز دارد، در حالى كه ـ اى پروردگار من ـ مقام تو، بالاتر از آن است.
قرب الإسناد، ص ۹، ح ۲۸ و ص ۴۸، ح ۱۵۸
امام صادق علیه السلام فرمودند:
... وَ لَو كانَتِ النِّیاتُ مِنْ اَهْلِ الْفِسْقِ یؤخَذُ بِها اَهْلُها، اِذا لَاُخِذَ كُلُّمَنْ نَوَى الزِّنا بِالزِّنا، وَ كُلُّ مَنْ نَوَى السَّرِقَةَ بِالسَّرِقَةِ، وَ كُلُّ مَنْ نَوَى الْقَتلَ بِالْقَتْلِ، وَلكِنَّ اللهَ عَدْلٌ حَكیمٌ، لَیسَ الْجَوْرُ مِنْ شَأنِهِ، وَ لكِنَّهُ یثیبُ عَلى نیاتِ الْخَیرِ اَهْلَها، وَ اِضْمارهِم عَلَیها، وَ لا یؤاخِذُ اَهْلَ الْفُسوقِ حَتّى یفْعَلوا؛
اگر فاسقان به نیتهایشان بازخواست مىشدند، در این صورت، هر كس نیت زنا مىكرد، به زنا و هر كس نیت دزدى مىكرد، به دزدى و هر كس نیت كشتن مىكرد، به كشتن بازخواست مىشد، ولى خداوند عادل حكیم است و ظلم، از شأن او به دور است، امّا نیكوكاران را بر پایه نیتهاى خوبشان و بر پایه نیتهاى خوبى كه پنهان داشتهاند، پاداش مىدهد و بدكاران را تا زمانى كه كار بد انجام ندادهاند، بازخواست نمىكند.
الاحتجاج، ج ۲، ص ۲۲۳
امام صادق علیه السلام فرمودند:
ما نَهاهُ اللهُ عَنْ شَىءٍ اِلاّ وَ قَدْ عَلِمَ اَ نَّهُ یطیقُ تَرَكَهُ، وَ لا اَمْرَهُ بِشَىءٍ اِلاّوَ قَدْ عَلِمَ اَ نَّهُ یسْتَطیعُ فِعْلَهُ؛ لِاَنَّهُ لَیسَ مِنْ صِفَتِهِ الْجَورُ وَ العَبَثُ وَالظُّلْمُ وَ تَكلیفُ الْعِبادِما لا یطیقونَ؛
خداوند از چیزى نهى نكرد، جز این كه مىداند بنده توان ترک آن را دارد و به چیزى امر نكرد، جز این كه مىداند بنده توان انجام آن را دارد، زیرا جُور و سرگرمى و ستم و تكلیف كردن بندگان به آنچه توانش را ندارند، از صفات خداوند نیستند.
كافى، ج ۱، ص ۱۵۹، ح ۱۱
مردى به امام صادق علیه السلام گفت: فدایت شوم! آیا خداوند، بندگان را بر انجام گناهان مجبور ساخته؟ حضرت فرمودند:
اللهُ اَعدَلُ مِن اَن یجبِرَهُم عَلَى المَعاصىثُمَّ یعَذِّبَهُم عَلَیها. فَقالَ لَهُ: جُعِلتُ فِداكَ، فَـفَوَّضَ اللهُ اِلَى العِبادِ؟ قالَ: فَقالَ:لَو فَوَّضَ اِلَیهِم لَم یحصُرهُم بِالاَمرِ وَ النَّهىِ. فَقالَ لَهُ: جُعِلتُ فِداكَ فَبَینَهُما مَنزِلَةٌ ؟ قالَ: فَقالَ: نَعَم، اَوسَعُ ما بَینَ السَّماءِ وَالاَرضِ؛
«خداوند، عادلتر از آن است كه آنان را بر انجام گناهان مجبور سازد و سپس به خاطر آن، كیفرشان نماید». گفت: فدایت شوم! پس خداوند، اختیار آن را به بندگان واگذاشته است؟ حضرت فرمودند: «اگر به اختیار آنان مىگذاشت، امر و نهیشان نمىكرد». عرض كرد: فدایت شوم! آیا میان جبر و واگذار كردن، جایگاه دیگرى هم هست؟ حضرت فرمودند: «آرى، گستردهتر از فاصله میان آسمان و زمین».
كافى، ج ۳، ص ۵۶۸، ح ۶
امام صادق علیه السلام فرمودند:
اَلنّاسُ یسْتَغْنونَ اِذا عُدِلَ بَینَهُمْ وَ تُنْزِلُ السَّماءُ رِزْقَها وَ تُخْرِجُا لاَرْضُ بَرَكَـتَها بِاِذْنِ اللهِ تَعالى؛
اگر در میان مردم عدالت اجرا شود، بى نیاز مىشوند و به اذن خداوند متعال، آسمان روزىِ خود را فرو مىفرستد و زمین بركاتش را بیرون مىریزد.





